Wet werken naar vermogen

Debat in de Tweede Kamer op 18 april 2012

  1. Beste collega's. Over de Invoeringswet Werken naar vermogen hebt u, als ik het goed begrepen heb, inmiddels zestien tot zeventien uur gesproken, met staatssecretaris De Krom erbij. Het is mij bekend dat het een onderwerp is dat gevoelig ligt, maar ik verzoek u toch om u zo veel mogelijk te houden aan de spreektijd die u zelf voor dit debat hebt aangevraagd. Korter mag natuurlijk ook. U kunt ook moties indienen, want dit is de plenaire afronding in ťťn termijn. Het is wetgeving. Formeel mag u elkaar onbeperkt in de rede vallen, maar ik vraag toch enige terughoudendheid. DŠt er verschillen van standpunten zijn, weten we -- die zijn er in de Kamer -- maar enige terughoudend lijkt mij toch wel handig. Ik zal dan ook zo vrij zijn er een beetje op te letten of er voortdurend herhalingen zijn.

    18 april 2012 omstreeks 10:15 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

  2. MariŽtte Hamer (PvdA)

    Voorzitter. We hebben inderdaad van de week, zoals u het zo-even zo treffend zei, spreektijden opgegeven, maar ik vertel u en daarmee ook aan anderen dat wij in dit geval echt letterlijk met de staatssecretaris naar bed zijn gegaan en ook weer opgestaan zijn. Hij was de laatste man die we zagen gisterenavond en hij was vanochtend ook weer een van de eersten. Maar we hebben weinig tussentijd gehad om alles wat er gisterenavond gezegd is precies tot ons te laten doordringen, behalve dan in onze dromen. En ik moet zeggen: dat was een onrustige droom die we vannacht hadden. Eigenlijk is het nog triester. Toen ik vanochtend achter mijn bureau zat, werd ik gebeld door Erwin van der Lem, een man uit Den Haag die buitengewoon geŽmotioneerd was en die mij gisteren al had gemaild naar aanleiding van het debat waarnaar hij had zitten kijken en waarin hij de staatssecretaris had horen zeggen dat de mensen met vaste contracten niet worden ontslagen. Erwin wordt nu ontslagen. Ik kijk de staatssecretaris aan en ik hoop dat hij mij ook aan wil kijken: Erwin werkt al 25 jaar bij de SW in Den Haag. Dat is geen tijdelijk contract. Erwin heeft mij gevraagd of de staatssecretaris naar zijn verhaal wil luisteren en naar dat van 150 van zijn collega's die gewoon een vast contract hebben; acht afdelingen gaan daar dicht. Hij zei: de staatssecretaris liegt. Zo wil ik het vandaag niet zeggen, maar het is wel de emotie die bij de mensen leeft. En ik had Erwin niet gevraagd om mij te bellen, maar ik moet zeggen dat het gesprek mij diep en diep heeft geraakt. Iemand die 25 jaar lang zo ongelofelijk gemotiveerd bezig is en nu gewoon thuis moet gaan zitten.Er is nog een tweede iets wat ik mij heb afgevraagd en daarbij wil ik eigenlijk ook dat de staatssecretaris mij aankijkt. De afgelopen twee dagen hebben we uitermate lang gedebatteerd. Maandag van tien tot tien en gisteren van vier tot halfelf. Dat doen we met de bedoeling om te kijken of we ergens samen kunnen komen -- daarbij moet ik mevrouw Ortega-Martijn een buitengewoon groot compliment geven, want zij heeft elke punt en komma die er te vinden is in deze wet aan de staatsecretaris voorgelegd -- maar de antwoorden van de staatssecretaris komen maar op drie letters neer; bij alles wat de Kamer voorstelt zegt hij "nee" of "ik zie het wel" of "doet u maar ooit een voorstel" of "het komt wel". Ik wil graag vandaag van de staatssecretaris weten of het serieus zaak is dat wij hier met zijn allen die wet beter maken. Is dat niet het geval, dan kunnen wij dit schrappen op de agenda van morgen en zo een heleboel tijd besparen, want dan hoeft het gewoon niet.De Partij van de Arbeid is begonnen met te zeggen dat wij veel voorstellen willen doen om te bekijken of wij de wet kunnen verbeteren. Dat is ook nodig. De staatssecretaris begon zijn eerste termijn met een zeer bevlogen betoog. Hij wil dat er geen etiketten meer op deze mensen, arbeidsgehandicapten, worden geplakt. Hij zei "geen etiketten meer". Het wetsvoorstel heet dan ook werken naar vermogen. Na de uitleg van de staatssecretaris en het lezen van het wetsvoorstel en alle regelingen die wij er in de afgelopen dagen nog omheen hebben gehoord, kunnen we echter niet anders dan concluderen dat deze wet eigenlijk "een stempel naar vermogen" zou moeten heten. De stempels "10% loonwaarde", "20% loonwaarde" en "30% loonwaarde" worden op de mensen gedrukt. Dat is goedkoper; dan kun je voor een gulden meer doen, was de redenering van de minister. Er is echter niet bij verteld wat het betekent dat mensen onder het minimumloon moeten werken en dat er een procedure is waarin het soms jaren zal duren voordat mensen Łberhaupt aan de slag komen, als ze al aan de slag komen.Wij hopen nog steeds dat we de kritiek kunnen omzetten in daadwerkelijke voorstellen. Dat is vandaag ook mijn inzet in de tweede termijn. Ik hoop dat de Kamer mij daarin steunt en dat we samen kunnen optrekken. De PVV is heel helder. Zij zegt: over twee jaar gaan we monitoren en tot die tijd doen we het hiermee. De VVD is er ook helder over. Op een aantal punten na, zegt de VVD ook: wij gaan het zo doen. Mijn ogen zijn echter op mevrouw Sterk gericht. Zij heeft over vele dingen gezegd: daar kom ik nog mee. De staatssecretaris heeft gisteren gezegd dat hij het allemaal zal afwachten. Ik kreeg niet de indruk dat hij erg enthousiast was. Wie weet kunnen wij hier toch een Kamermeerderheid voor elkaar krijgen. Ik heb niet het idee dat het van het kabinet komt. Ik kijk richting het CDA of er toch nog wat te doen is.Wij steunen de doelstelling van dit wetsvoorstel. Dat heb ik van de week aan het begin gezegd. Het is namelijk het allerbelangrijkste dat mensen aan het werk komen en aan het werk kunnen blijven, ook met een arbeidshandicap. Erwin gaf mij daar vanochtend weer het voorbeeld van. Mensen hebben daar namelijk recht op. Zij willen hun bijdrage leveren aan de samenleving en zij willen serieus genomen worden. Daarom wilde ook de Partij van de Arbeid al in 2008 een nieuwe regeling realiseren, die gedecentraliseerd is naar de gemeenten. Ik heb het al eerder gezegd. Alleen de VVD was toen enthousiast. De rest vond het maar een raar idee dat een en ander naar de gemeenten moest. Ik dank de VVD daarvoor. Wij zijn het er zeer mee eens dat het gedecentraliseerd moet worden en zo dicht mogelijk bij de mensen zelf georganiseerd moet worden. Dan gaat het echter om de randvoorwaarden, de middelen en het respect waarmee je de uitvoering opzet. Dan gaat het erom dat mensen inderdaad in die banen terecht kunnen komen en daarin ook hun eigenwaarde kunnen behouden en dat werken loont. Dat moet namelijk eveneens blijven gelden, ook voor mensen met een arbeidshandicap.Ik kom dan op mijn kritiekpunten. Er ligt onder dit wetsvoorstel namelijk een bezuinigingsoperatie van in ieder geval 1,8 mld. Ik heb oprecht het gevoel gekregen dat het er meer om gaat die 1,8 mld. te bezuinigen dan om de mensen aan het werk te krijgen. Dat hoeft niet, want er zijn heel makkelijke manieren om die 1,8 mld. en die banen op een andere manier te verwerven. Uiteindelijk kan dat, als we het maar willen met elkaar. Bij "met elkaar" horen ook de werkgevers. Tegelijkertijd is het grootste kritiekpunt van de Partij van de Arbeid bij dit wetsvoorstel dat er werkelijk niets wordt gedaan en niets wordt gevraagd aan werkgevers. Er zijn geen verplichtende afspraken, zelfs geen sturende afspraken. Er is alleen een middel als loondispensatie, waarvan de werkgevers nota bene zelf zeggen dat ze het eigenlijk moreel verwerpelijk vinden. Bovendien blijkt uit de pilots dat loondispensatie niet werkt.Om die reden hebben wij twee amendementen ingediend. Dat is een beetje ongebruikelijk; ik heb het al gezegd. Het zijn twee amendementen die ieder op hun eigen wijze laten zien hoe je de werkgevers wel daartoe kunt verplichten. Het ene amendement bevat het standaardidee van een quotum met een boete en het andere amendement bevat het idee van een fonds met een premieheffing met een beloning voor werkgevers en een vrijstelling als zij de mensen in dienst nemen. De staatssecretaris heeft steeds gezegd dat hij de quota niks vindt. Nou, dan doen we het op een andere manier. Maar ook daartegen zei de staatssecretaris van de week gewoon "nee". Hij had het voorstel volgens mij nog niet eens gezien. Hij weet ook niet wat de werkgevers daar zelf over hebben gezegd. Dat maakt het debatteren wel heel erg moeilijk, want nog voordat wij maandagochtend aan de behandeling van dit wetsvoorstel begonnen, lag dat amendement er al.Zonder een garantie op deze banen of een verplichting om deze te realiseren, is de wet " stempel naar vermogen" echt op drijfzand gebouwd. Wij weten namelijk helemaal niet of die banen er komen, en als de banen er niet komen, zal simpelweg een bezuiniging volgen. En dat is precies wat de vertegenwoordiger van het CPB ons tijdens de hoorzitting heeft voorgelegd. Hij zei dat er helemaal geen probleem is omdat uiteindelijk de uitkeringen gewoon omlaag gaan. Dat is immers wat er gaat gebeuren als de gemeenten hun verplichtingen niet na kunnen komen omdat de banen er niet zijn. Dan blijft er minder geld over en uiteindelijk worden de uitkeringen verlaagd. Ik heb dit in de eerste termijn aan de staatssecretaris voorgelegd, maar hij heeft daar geen antwoord op willen geven. Het zou hem sieren als hij dat wel deed.De staatssecretaris heeft in een algemeen overleg ook gezegd dat hij zou vertrekken als de banen er niet komen. Ik ben nog steeds benieuwd wanneer dat gaat gebeuren. Welk quotum kunnen wij dan in ieder geval met de staatssecretaris afspreken? Dat was nogal een uitspraak en ik zou niet weten welke garantie hij ziet voor het realiseren van die banen. Wij hebben gezien dat de 5000 leerstageplaatsen waar de staatssecretaris afspraken over heeft gemaakt, zeer "dun" zijn. Gisteren hebben wij allemaal vier boeken van de vakbeweging ontvangen; volgens mij heeft de staatssecretaris die ook gekregen. Uit die boeken blijkt dat de bedrijven in elk geval niet weten dat er afspraken zijn gemaakt.De banen zijn ons belangrijkste kritiekpunt, maar er is nog een tweede belangrijk punt. Wij weten dat arbeidsgehandicapten in de praktijk begeleiding nodig hebben. Wij weten ook dat werkgevers "ontzorgd" willen worden. Daarvoor is geld nodig en dat geld is er nu niet. De gemeenten hebben dat op alle mogelijke manieren duidelijk gemaakt. Daarom moeten wij zorgen voor die begeleiding. Wij kunnen ook een prikkel inbouwen: als de gemeenten ervoor zorgen dat de mensen een plek krijgen, mogen zij een deel van de opbrengst daarvan een aantal jaren houden. Die opbrengst kunnen zij dan inzetten voor begeleiding of voor het aan het werk helpen van andere mensen. Ook daarvoor hebben wij een amendement ingediend, maar ook daarop heb ik geen reactie van de staatssecretaris gekregen.Mijn derde en volgende punt hangt hiermee samen omdat wij deze wet ook inbrengen in de Wet werk en bijstand (WWB). Daarbij hebben wij net de huishoudtoets ingevoerd. En welk beeld schetst de Volkskrant vandaag? Iedereen die daar in Nederland mee te maken heeft, voelt zich zo ongeveer verplicht om met schijnconstructies te gaan werken.Dat levert uiteindelijk op dat er helemaal niet de opbrengst is die het kabinet wil, dat er nog meer administratieve lasten zijn, dat we nog meer naar fraudebestrijding moeten kijken en dat er nog meer mensen in de problemen komen. Het lijkt mij dat dit heel makkelijk is op te lossen door gewoon te doen wat wij al bij de WWB hebben voorgesteld, namelijk om de hele huishoudtoets te schrappen of in ieder geval voor deze groep.Over de loondispensatie hebben we het gisteravond ook buitengewoon uitvoerig gehad. Er zijn principiŽle redenen om het niet te willen, maar er zijn ook praktische redenen om het niet te willen. Een daarvan is dat uit de pilots niet blijkt dat er meer mensen aan het werk komen met loondispensatie dan met loonsubsidie. De pilots moesten daarvoor een oplossing bieden, maar dat doen ze dus niet. Er komen niet meer mensen in dienst. Werkgevers hebben gezegd dat zij het eigenlijk moreel verwerpelijk vinden. Werknemers geven aan dat zij het niet willen. De meeste gemeenten doen het liever op een andere manier. Er is een buitengewoon bureaucratisch gedrocht ontstaan met een toegangstoets, waarvan ik diep in mijn hart denk dat deze erin is gezet om iemand een cadeautje te geven omdat hij deze eruit mag slopen. Ik kan mij werkelijk niet voorstellen dat deze toegangstoets serieus is bedoeld, met zoveel bureaucratische rompslomp. Ik kan mij niet voorstellen dat dit door een liberaal is verzonnen. Wij stellen voor om de hele loondispensatie te schrappen. Mevrouw Karabulut heeft daarvoor een amendement ingediend, dat wij van harte zullen ondersteunen, zoals zij ook een aantal van onze amendementen zal ondersteunen, heb ik begrepen.Zoals ik al zei, gaan de gemeenten de regelingen uitvoeren, maar hun budget wordt met 1,8 mld. gekort. Veel succes, gemeenten, met deze onmogelijke taak. De staatssecretaris zei in zijn verdediging de hele tijd dat de gemeenten dat geweldig vinden. Marco Florijn uit Rotterdam en Rinda den Besten uit Utrecht zouden het geweldig vinden. Ik hoop dat de staatssecretaris twittert, dan kan hij lezen hoe geweldig zij dit allemaal vinden en welke grote problemen er in hun grote gemeente, maar ook in al die andere gemeenten, ontstaan.Tot zover de kritiek, maar daar willen wij niet in blijven steken. Daarom leggen wij in allerlei amendementen ons plan voor: Kansen geven, kansen grijpen, waarin wij wel werken met een verplichting voor werkgevers. Ik heb al gezegd dat wij daar twee vormen voor geven. Wij werken wel met loonkostensubsidie. Wij belonen de mensen wel met een fatsoenlijk salaris en wij zorgen er vooral voor dat mensen de goede begeleiding krijgen.Ik heb in eerste termijn aan de staatssecretaris gevraagd of hij een reactie wilde geven op wat Bert de Vries heeft gezegd. Dat heb ik natuurlijk niet zomaar gevraagd, maar omdat de heer De Vries het rapport Werken naar vermogen heeft geschreven en als voorzitter van de commissie fundamentele herbezinning Wsw in 2008 bijzondere voorstellen heeft gedaan. De heer De Vries is nogal mistroostig, om het mild te zeggen, over dit hele wetsvoorstel. Ik zou graag een echte reactie van de staatssecretaris willen horen. Wat vindt hij van de uitspraak van de heer De Vries dat de WSW een sterfhuisconstructie is geworden? Waarom is hij daar niet serieus op ingegaan? Dan hoef ik niet weer een heel verhaal over hoe geweldig het is om een cultuurverandering in gang te zetten, maar ik wil een serieus antwoord op de argumenten die de heer De Vries gebruikt.Zoals ik al zei: het begint met banen, vandaar ons voorstel om ervoor te zorgen dat die banen er komen. De staatssecretaris zegt dat er in juni een top komt, maar als het aan hem ligt, is het wetsvoorstel dan al aangenomen, dus dan zijn de kaders helder. Hij gaat mij toch niet zeggen dat hij pas in juni afspraken wil maken over die banen waarop de wet is gebaseerd? Wat gaat hij voor die tijd precies doen?Ik heb al gezegd dat ik namens mijn fractie een amendement heb ingediend dat ziet op een heel simpel systeem. Wij vragen een premie aan de werkgevers. De opbrengst wordt in een fonds gestort. Daarmee kunnen banen en begeleiding worden gecreŽerd. Als werkgevers zelf of gezamenlijk banen willen aanbieden, krijgen zij ontheffing van die premie. Dat is helemaal niet bureaucratisch, zoals de staatssecretaris zei. Als hij de belastingwetgeving een beetje volgt, weet hij dat op dit moment al in de belasting wordt gewerkt aan zo'n loonsompremie. Zo'n systeem is dus heel gemakkelijk in te voeren. Hij weet ook dat arbeidsgehandicapten al worden geregistreerd, Dat is dus ook niet ingewikkeld.Dit systeem heeft het grote voordeel dat als mensen in een bedrijf werken, niemand weet of zij degenen zijn die zorgen voor de premievrijstelling. Mensen hebben dan geen stempel van 10% loonwaarde, 20% loonwaarde, 30% loonwaarde of 40% loonwaarde als een sticker op hun voorhoofd. Zij doen gewoon mee. De werkgever heeft daarbij voordeel en als hij dat niet wil, betaalt hij aan de algemene pot. Dan neemt hij op die manier zijn verantwoordelijkheid.Er werd nogal schamper gedaan over het Duitse systeem, maar daar komen de mensen wel met behulp van dit systeem aan de slag. Ik zou er dus maar iets minder schamper over doen, want de werkloosheid loopt in Nederland hoger op dan in Duitsland.Ik heb nog een ander voorstel gedaan voor het quotum. Dat is ook een goed systeem, maar ik laat het aan de staatssecretaris om te kiezen. Ik wil laten zien dat mijn fractie wil samenwerken, maar dan moet hij natuurlijk wel iets kiezen en niet alleen maar nee zeggen zoals hij gisteren deed.Over de bestaande WW'ers bestaat een groot verschil van mening. De staatssecretaris blijft maar zeggen dat er op dit moment alleen mensen met een tijdelijk contract uitgaan. Ik hoop dat hij serieus wil ingaan op het gesprek met mensen die al veel langer bij de bedrijven zitten. Zij werken daar echt geen 25 jaar op een tijdelijk contract. Toch moeten zij er nu uit. Ik hoop ook dat hij die mensen een serieuze oplossing wil bieden, want dat gebeurt nu niet.Het lukt alleen als er voldoende begeleiding komt. Daarom is het belangrijk dat gemeenten het geld daarvoor kunnen bestemmen. Ik heb een amendement voorgesteld dat beoogt dat de gemeenten geld kunnen behouden, maar ik ben wel realistisch. Ik zie dat er tot nu toe een Kamermeerderheid is voor loondispensatie. Het amendement gaat dan ook uit van loondispensatie en overigens de inzet van andere instrumenten, want anders kunnen de gemeenten dat geld niet houden. Ik voeg hier echter wel aan toe dat de Partij van de Arbeid principieel afstand neemt van loondispensatie. Dit is alleen een manier om deze wet te verbeteren. Als dit amendement wordt aangenomen, en dat is heel belangrijk, wil dat nog niet zeggen dat mijn fractie deze wet een succes vindt. Zij wil echter alle gaatjes gebruiken om het voor de gemeenten beter te maken.

    18 april 2012 omstreeks 10:16 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

  3. Malik Azmani (VVD)

    Wij hebben hierover al eerder gesproken, maar ik wil dit nu helder krijgen. De Partij van de Arbeid heeft bij monde van mevrouw Klijnsma de Tijdelijke wet loondispensatie aan de Kamer voorgelegd. De fractie heeft die wet ook verdedigd. Waarom neemt mevrouw Hamer dan nu afstand van het instrument loondispensatie? Welke nieuwe feiten en omstandigheden hebben tot deze draai van 180 graden geleid?

    18 april 2012 omstreeks 10:46 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

  4. MariŽtte Hamer (PvdA)

    Er is geen sprake van een draai van 180 graden. Ik heb al gemerkt dat de heer Azmani de stukken soms wat selectief leest. Dit hebben wij al eerder gewisseld toen wij spraken over het CPB. Hij kan er natuurlijk ook niets aan doen als het CPB een verkeerde partij noemt, maar hij kan wel de goede stukken lezen.De Partij van de Arbeid is nooit voorstander geweest van loondispensatie. Hans Spekman heeft dit aan alle kanten duidelijk gemaakt; mevrouw Sterk en de heer Van Hijum waren daarbij. Ook mevrouw Ortega was bij al die overleggen waarin dit tot stand is gekomen. Uiteindelijk is een compromis gesloten, zo gaat dat immers in de politiek. Dat compromis behelsde dat met pilots zou worden gewerkt waarna zou worden bezien of dit systeem beter werkt dan een loonsubsidie.En wat zien we nu? Het werkt niet beter. Onze principiŽle bezwaren blijven dus bestaan en worden nu door praktische argumenten ondersteund. Daarom staat de Partij van de Arbeid vanaf nu voluit voor de mening die zij altijd al had, namelijk dat loondispensatie niet het goede middel is.

    18 april 2012 omstreeks 10:47 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

  5. Malik Azmani (VVD)

    Volgens mij heeft de heer Spekman in dat debat gezegd dat de Partij van de Arbeid bereid was haar stokpaardje terzijde te leggen, om zo een stok tussen de deur te krijgen bij werkgevers. Ik constateer dat de pilot loondispensatie gewoon nog loopt tot het einde van het jaar. Op grond waarvan concludeert u al vrij snel dat loondispensatie toch niet het juiste instrument is en dat u vol wil gaan voor loonkostensubsidie?

    18 april 2012 omstreeks 10:48 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

  6. MariŽtte Hamer (PvdA)

    Het siert de heer Spekman en mijn partij dat zij altijd bereid zijn zich te laten overtuigen door het tegendeel. Niemand heeft namelijk de waarheid in pacht. We hebben wel altijd het principiŽle bezwaar genoemd dat mensen onder het minimumloon werken. Als u Hans Spekman een beetje kent -- u hebt een tijd met hem gewerkt -- weet u dat hij daartegen is. We hebben een en ander echter een kans willen geven. Ik heb gezegd dat het een politiek compromis was. Zo gaat het soms.We hebben echter het gelijk aan onze kant. We hoeven niet nog langer te wachten. We zien dat de mensen niet aan de slag komen met loondispensatie. U zat naast mij tijdens de hoorzitting. U hebt de werkgevers horen zeggen dat ze helemaal niet zitten te wachten op de mogelijkheid om onder het minimumloon uit te betalen. U hebt de werkgevers horen zeggen dat ze die hele loondispensatie met de toegangstoets, de bureaucratie en de stempels helemaal niet willen en dat ze in loonkostensubsidie een prima middel hebben. Welk bewijs hebt u nog nodig? Ik keer de vraag om. Wanneer gaan de ogen van de VVD open? Zo veel mensen hebben ons dit verteld. Wanneer stapt u af van uw principiŽle stokpaardje? Er is namelijk maar ťťn stokpaardje: mensen onder het minimumloon te laten werken, omdat dit op de korte termijn goedkoper lijkt. Op de lange termijn is goedkoop echter duurkoop. De mensen komen namelijk niet aan het werk. Dan hebben ze een uitkering nodig en dat kost de samenleving uiteindelijk veel meer geld.

    18 april 2012 omstreeks 10:49 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

  7. De heer Azmani, nog een keer kort. In het vervolg graag korte vragen en korte antwoorden.

    18 april 2012 omstreeks 10:52 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

  8. Malik Azmani (VVD)

    Ik zal mijn best doen. Ik concludeer dat de deur even op een kier wordt gezet, maar vervolgens trekt de Partij van de Arbeid de deur weer heel snel dicht, zonder te kijken naar datgene wat een en ander met zich meebrengt en zonder de pilot daadwerkelijk een kans te geven. Dat vind ik heel zonde. Met loondispensatie kunnen we namelijk veel meer mensen helpen dan met loonkostensubsidie.

    18 april 2012 omstreeks 10:52 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

  9. MariŽtte Hamer (PvdA)

    Ik constateer dat de Partij van de Arbeid een open mind heeft en een realistische blik, maar dat de VVD blind is en niet wil zien dat de loondispensatiepilots nu niet werken. Bovendien is in het wetsvoorstel een nog veel groter bureaucratisch gedrocht gecreŽerd, dat nog veel meer stempels drukt op mensen. Het levert verder niets op, ook geen besparing. Uiteindelijk zullen de mensen helemaal niet aan het werk komen en dat kost de samenleving alleen maar geld. Daarom zeg ik tegen de heer Azmani: zet die donkere bril af, kijk naar de werkelijkheid en zie wat er gebeurt. Dit was natuurlijk beeldend bedoeld, want ik weet niet of de heer Azmani een bril heeft of contactlenzen of wat dan ook. Hij snapt wat ik bedoel.Ik was gebleven bij de begeleiding. We hebben een amendement ingediend om ervoor te zorgen dat de gemeenten meer middelen kunnen behouden om meer mensen langer te kunnen begeleiden. In het amendement is een prikkel opgenomen voor de gemeenten om hun best te doen. Volgens de staatssecretaris hebben ze die namelijk heel hard nodig. Daarom bouwen we die prikkel in, maar wel met voldoende middelen.Eigenlijk heb ik alles wat ik wilde zeggen over de loondispensatie al gezegd in mijn antwoord aan de heer Azmani. Dat gedeelte kan ik dus in mijn tekst overslaan. Dat scheelt weer tijd.Dan kom ik bij de huishoudtoets. Wij hebben al eerder, bij de behandeling van de WWB, gezegd dat wij denken dat deze toets absoluut niet zal werken. Ik heb allemaal schrijnende voorbeelden gegeven. Deze zal ik vandaag niet herhalen. Ik hoop wel dat de staatssecretaris die goed tot zich laat doordringen, want het zijn echt heel trieste situaties. De kranten van vandaag laten overigens ook zien dat de samenleving hierdoor alleen maar nog meer verruwt en verhardt, zonder dat het iets oplost. Vandaar ook mijn amendementen. Een en ander geldt ook voor de toename van de armoede die het gevolg zal zijn van dit wetsvoorstel en de WWB. Dat is de reden dat ik ook amendementen op deze wet heb ingediend, amendementen die met name gericht zijn op verbetering van de positie van kinderen.Gisteren hebben wij uitvoerig gedebatteerd over de samenhang met de Wmo en de AWBZ. Die samenhang biedt gemeenten namelijk een uitgelezen kans om daadwerkelijk beleid te voeren. Het moet dan natuurlijk wel op elkaar worden afgestemd. Verder zal bij de arbeidsmarktwetgeving, de Wmo en de AWBZ van gelijke beginselen uitgegaan moeten worden. Vandaar ook dat ik het compensatiebeginsel zo belangrijk vind. Ik heb hiervoor een amendement ingediend, een amendement dat zo dadelijk rondgedeeld zal worden. De staatssecretaris zei gisteren dat hij hierover nog eens goed moest nadenken, maar dat duurt echt te lang. Het heeft echt haast en bovendien kan het ook. Ik durf dat te zeggen, omdat ik dit amendement door allerlei deskundigen heb laten toetsen. Ik hoop dan ook dat dit amendement op zijn warme steun kan rekenen.Voorzitter. Ik heb mijn amendementen toegelicht en dat betekent dat ik verder kan gaan met mijn moties. Ik sprak al over de gemeenten en de problemen waarin zij terecht dreigen te komen. Gisteravond hebben wij hierover gediscussieerd naar aanleiding van een e-mail van de VNG. De staatssecretaris heeft daarop gereageerd. Ik heb het vanochtend vroeg -- met dank aan de stenografen -- nog eens nagelezen in het verslag. De staatssecretaris zei steeds: maar de gemeenten willen niet efficiŽnt werken. Iedereen die het memo heeft gelezen, kan het echter niet ontgaan zijn dat de gemeenten schrijven dat ze wel efficiŽnt willen werken, maar dat ze een gigantisch probleem hebben.Dat probleem bestaat eruit dat de manier waarop de wet is opgebouwd, ertoe leidt dat juist die mensen overblijven die de minste verdiencapaciteit hebben. Die mensen zijn minder productief en dat levert weer meer op. Dat is op zichzelf dus een kostenverhoging. Daarbij wijst de VNG terecht ook op de lastenverzwaringen die de komende tijd op de gemeenten afkomen. De mensen die onder de cao vallen, worden ouder en dus duurder. Er vallen meer mensen onder de pensioenregeling en ook daaraan kunnen wij niets doen. De kosten stijgen dus ieder jaar. De percentages worden in het memo genoemd. Eerlijk gezegd vind ik de reactie van de staatssecretaris met het oog op al die cijfers niet echt overtuigend. Hij kan namelijk niet weerleggen dat de kosten stijgen, ook al doen de gemeenten er alles aan om efficiŽnter te werken.Daarom lijkt het mij goed dat de gemeenten voldoende armslag krijgen. Dat kan ook. Minister Donner wist altijd heel knap geld tevoorschijn te toveren dat eigenlijk van iemand anders was. Dat heeft hij dit keer ook gedaan. Hij heeft namelijk 100 mln. voor de gemeenten uit zijn hoge hoed getoverd, maar dat was wel geld dat al van de gemeenten was. Hij presenteerde dat geld toch doodleuk als een cadeau! Dat geld is nu helemaal een fopspeen, want door een beslissing van de staatssecretaris moet het nu ook nog eens een paar jaar op de plank blijven liggen. Dit is natuurlijk te gek voor woorden en het lijkt mij dan ook een goede zaak dat dit geld onmiddellijk naar de gemeenten gaat. Daartoe dien ik de volgende motie in.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat gemeenten geconfronteerd worden met een teruglopende vergoeding per SW-plek enerzijds en anderzijds met doorlopende werkgeverslasten voor de mensen met een WSW-dienstverband; overwegende dat die teruglopende rijkssubsidie nu al tot tekorten leidt bij gemeenten en dat die tekorten ten koste gaan van de participatiemogelijkheden van de resterende doelgroep binnen de Wet werken naar vermogen; overwegende dat de middelen die door het kabinet gereserveerd zijn, de zogenaamde RUD-middelen, die structureel 100 mln. bedragen, afkomstig zijn van gemeenten; verzoekt de regering, deze 100 mln. aan structurele middelen aan gemeenten ter beschikking te stellen en bij de verdeling rekening te houden met de omvang van het zittende WSW-bestand, en gaat over tot de orde van de dag.

    18 april 2012 omstreeks 10:53 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

  10. MariŽtte Hamer (PvdA)

    Mevrouw Ortega-Martijn heeft mij gisteren laten weten dat ze graag mee wil tekenen. Ook mevrouw Ko?er Kaya heeft mij dit laten weten. Misschien wil de voorzitter zo vriendelijk zijn dit er nog even onder te zetten?

    18 april 2012 omstreeks 11:02 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

  11. Ik kijk even of er geknikt wordt. Wordt de indiening van deze motie voldoende ondersteund? Dat is het geval. Ik begrijp dat het in ieder geval de bedoeling is van mevrouw Ortega-Martijn dat ze meetekent.

    18 april 2012 omstreeks 11:02 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

  12. MariŽtte Hamer (PvdA)

    Ja. En mevrouw Ko?er Kaya staat achter in de zaal te zwaaien.

    18 april 2012 omstreeks 11:02 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

  13. Dat is dus duidelijk de bedoeling. Dan maakt de motie aldus met drie handtekeningen deel uit van de beraadslaging.

    18 april 2012 omstreeks 11:02 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

  14. MariŽtte Hamer (PvdA)

    Dan een motie die hier ook mee te maken heeft. Deze motie gaat over de verdeling van de middelen. In de hoorzitting maar ook op andere momenten hebben we kunnen horen dat de regionale problematiek, met name in Groningen en Limburg maar ook op andere plekken, een grote rol speelt en daar wil mijn fractie aandacht voor vragen en oplossingen voor horen. Daarom dien ik de volgende motie in.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat het aantal SW-medewerkers niet evenredig over de gemeenten is verdeeld; constaterende dat er in de regio's waar een bovengemiddeld aantal SW-medewerkers werkzaam is ook een verslechterde arbeidsmarkt voor jongeren en ouderen bestaat ten opzichte van het landelijk gemiddelde; overwegende dat gemeenten in deze regio's een extra zware opgave hebben als het gaat over het aan het werk helpen van mensen en uitzicht bieden op volwaardige participatie; overwegende dat de herstructureringsfaciliteit een tijdelijke faciliteit is waar bovendien alle gemeenten aanspraak op kunnen maken; verzoekt de regering, extra aandacht te schenken aan deze regionale problematiek en de Kamer te informeren over oplossingsrichtingen voor deze extra zware opgave op de regionale arbeidsmarkt, en gaat over tot de orde van de dag.

    18 april 2012 omstreeks 11:03 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

  15. MariŽtte Hamer (PvdA)

    Dan een laatste motie die gaat over de compensatieplicht en het compensatiebeginsel. Ik heb hier al een amendement over ingediend. Omdat ik er niet zeker van ben dat het amendement wordt aangenomen en ik toch graag wil dat hier iets mee gebeurt, dien ik hierover ook een motie in.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat in de Wet maatschappelijke ondersteuning via de compensatieplicht is bepaald dat gemeenten ter compensatie van de beperkingen van burgers voorzieningen treffen die het burgers mogelijk maken om te participeren, waarbij de gemeenten vrij zijn in hoe zij daar invulling aangeven; overwegende dat een compensatiebeginsel in de Wet werken naar vermogen gemeenten en burgers houvast kan bieden in het aanbieden van re-integratievoorzieningen, hulpmiddelen en begeleiding en tegelijkertijd ruimte laat voor maatwerk; overwegende dat mensen met een beperking gebaat zijn bij een integrale benadering van hun participatievraag op alle levensgebieden, wat kan leiden tot de gewenste samenhang, doelmatigheid en individueel maatwerk; van oordeel dat het daarom gewenst is om het compensatiebeginsel integraal toe te passen voor alle levensgebieden, waaronder arbeid, welzijn, (jeugd)zorg, onderwijs, schuldhulpverlening en justitie; verzoekt de regering, te onderzoeken of het compensatiebeginsel een plaats kan krijgen in de Wet werken naar vermogen en hierover de Kamer te informeren, en gaat over tot de orde van de dag.

    18 april 2012 omstreeks 11:03 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

  16. MariŽtte Hamer (PvdA)

    Ik zeg erbij dat er nog een amendement komt waardoor dit wordt geregeld. Natuurlijk hebben wij een voorkeur voor het amendement, maar gezien het tijdstip en de volgorde van de behandeling dien ik vast deze motie in.Voorzitter. Tot slot de positie van de PvdA na twee dagen debatteren ten opzichte van de Wet werken naar vermogen. Ik denk dat de staatssecretaris en de anderen er ook recht op hebben dit te weten. Ik heb in het begin al gezegd dat ik er niet zeker van ben waar de staatssecretaris op uit is. Wil hij gewoon dit wetsvoorstel door de Kamer slepen met 76 of 78 stemmen? Misschien is dit op de achterbank ook al geregeld, dat weet ik niet. In ieder geval heb ik niet de indruk dat de staatssecretaris erop uit is meer dan die beperkte meerderheid binnen te halen. De PvdA staat zeer achter het doel van de Wet werken naar vermogen, maar niet achter het doel van de wet "stempel naar vermogen". Wij willen echt die wijziging van de wet "stempel naar vermogen", wat dit wetsvoorstel nu is, naar de Wet werken naar vermogen meemaken. Ik ben er helemaal niet zeker van dat dat de komende 24 uur die we nog hebben, gaat gebeuren. In dat geval zal de PvdA-fractie niet voor het wetsvoorstel stemmen. Ik wil nu op deze woensdag de staatssecretaris een laatste kans geven werkelijk serieus op onze voorstellen in te gaan. Daarom zei ik ook dat ik wil dat de staatssecretaris ons aankijkt, mede door wat we vanochtend weer meemaakten. Ik doel op het telefoontje van Erwin. Uiteindelijk gaat het hier niet om ons maar om de mensen die recht hebben op werk. Het gaat juist om mensen met een arbeidshandicap, die het soms al zo hebben moeten verduren in het leven. Zij hebben recht op een baan en op onze steun, maar ook op een goede wetgeving die rekening houdt met hun talenten en die geen stempels opdrukt. Ik hoop dat het nog gaat gebeuren.

    18 april 2012 omstreeks 11:04 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

  17. Malik Azmani (VVD)

    Voorzitter. Ik heb mijn betoog ingedeeld in vier blokjes. Ten eerste de inleiding, ten tweede de stimulans naar werk en ten derde instrumenten, bureaucratie en integrale aanpak. Ten slotte lees ik mijn moties voor en kom ik tot een korte afronding.Ook de hoogste berg bedwing je niet met kleine stapjes. Het is een grote drempel die wij over moeten. Slechts 5% van de mensen stroomt vanuit de sociale werkvoorziening door naar een reguliere baan. In de Wajong, waarvan op dit moment 217.000 mensen gebruikmaken, zit drie kwart thuis. Bij slechts 4,2% van de werkgevers is iemand met een arbeidsbeperking aan de slag. Deze cijfers zijn hard maar ook duidelijk.In mijn ogen kun je twee dingen doen als je wordt geconfronteerd met deze kille werkelijkheid, mogelijk zelfs drie. Je kunt het opgeven, je kunt omkeren of berusten in de huidige situatie. Of je durft de stap wel te zetten, een stap in de richting van een sociale, inclusieve samenleving. Het zijn moeilijke woorden voor eigenlijk iets heel simpels. Het moet in Nederland normaal worden dat dat leuke vriendje of vriendinnetje, die gezellige klasgenoot of die fijne collega iemand is met een beperking. Deze regering durft de keuze te maken. De Wet werken naar vermogen die wij vandaag, gisteren en maandag -- eigenlijk al sinds het aantreden van het kabinet -- bespreken, is die eerste stap naar een maatschappij waarin wij ons niet blindstaren op die ene beperking maar vooral oog hebben voor de vele talenten.Ook een arbeidsgehandicapte tiener wil niets liever dan een normale bijbaan en zijn eigen geld verdienen. Tijdens een bezoek aan een school in het speciaal onderwijs hoorde ik het verhaal van een jongen. Deze jongen had een baan gevonden bij een supermarkt. Wat voor velen een bijbaantje is, is voor deze jongen echter zo veel meer. Een aantal keer per week gaat hij van zijn huis naar zijn werk in de supermarkt; haren gekamd, nagels geknipt en veters gestrikt, zaken die erbij horen. Een ding maakte dit verhaal voor mij echt bijzonder. Vanaf het ogenblik dat hij van huis vertrekt tot op het moment dat hij thuiskomt, heeft deze jongen zijn werkvest aan. Het mogen dragen van het werkvest betekent voor hem niet alleen dat hij werk heeft. Hij is ook trots op zijn plek bij de supermarkt omdat hij hetzelfde werk mag doen als zijn leeftijdsgenootjes. Hij hoort erbij. Nog te weinig jongeren met een beperking krijgen deze kans.Een werknemer wil kunnen doorgroeien in zijn werk. Op een sociale werkplaats in het zuiden des lands ontmoette ik een man die werkzaam is aan het einde van een assemblagelijn. Aan deze lijn wordt vanaf het begin tot aan het einde stap voor stap een internationaal product opgebouwd. Het mooie aan de assemblage was dat de stappen in de lijn opbouwend en stimulerend waren: steeds een stukje moeilijker, steeds een stukje intensiever. De man die ik sprak, zat aan het einde van de assemblage en voerde de laatste en belangrijkste stap uit in het proces: de veiligheidscheck. Ook hij was aan het begin begonnen en hij had zich langzaam ontwikkeld tot het einde van de lijn. Hier zat hij echter al een tijdje. Ik vroeg hem of hij het werk leuk vond. Zijn collega's en het hebben van werk vond hij leuk, maar het werk zelf vond hij al een tijdje niet meer uitdagend en motiverend. Zijn plek is echter aan het einde van de assemblagelijn. Waar kan hij heen? Hier heeft een regeling die goed bedoeld was, een negatieve uitwerking. Naar buiten kan deze man niet. Hij zou zijn rechten verliezen en er in inkomen op achteruitgaan, terwijl er voor hem uitdagingen, kansen en mogelijkheden liggen te wachten. Onbedoeld houdt de regeling hem gevangen. Dit vind ik jammer, dit vind ik zonde en dit vind ik niet sociaal.Ook in mijn inbreng van afgelopen maandag heb ik een aantal voorbeelden aangehaald van mensen uit mijn directe omgeving. Zo sprak ik over Marijke en Jeroen. Jeroen werkt bij de Karwei en Marijke doet een master journalistiek. Zij hebben de fuikwerking van regelingen weten te trotseren en kiezen voor een eigen kans, een eigen toekomst.Maar ook heb ik aandacht gevraagd voor Saskia, die nog wel gevangen zit in een regeling waarbij zij bij meer werken erop achteruit gaat. Ik zie dat zij hier vandaag ook aanwezig is. Het is een regeling die niet participatie centraal stelt, maar een uitkering. Met de Wet werken naar vermogen is het voor mensen met een beperking weer mogelijk om hun eigen talenten te laten zien. Wij schrijven mensen niet af en houden ze niet klein. Wij kijken naar wat mensen wel kunnen, in plaats van naar wat ze niet kunnen.Ik dank de staatssecretaris voor zijn bevlogen optreden en zijn beantwoording in eerste termijn. De staatssecretaris heeft in zijn inbreng nogmaals benadrukt wat met dit wetsvoorstel wordt beoogd. Met dit wetsvoorstel worden de regelingen weer teruggebracht tot hun oorspronkelijke doel: de bijstand als tijdelijk vangnet op weg naar werk, de Wajong voor wie volledig en duurzaam geen arbeidsmogelijkheden heeft en de sociale werkvoorziening voor wie uitsluitend in een beschutte omgeving kan functioneren.Ik kom nu bij het blokje "stimulans naar werk". Dit wetsvoorstel geeft mensen de kans om aan de slag te gaan bij reguliere werkgevers. Meer mensen kunnen meedoen, omdat wij naar de talenten van mensen kijken en niet alleen meer naar hun beperkingen. De VVD-fractie vindt daarom dat met dit wetsvoorstel een grote stap vooruit wordt gezet. Op een aantal punten is het volgens de VVD-fractie mogelijk om die stap nog iets beter te zetten. Zo is het voor mensen die op dit moment in de oude Wajong zitten, waarin de uitkering centraal staat, nog niet mogelijk om de stap te zetten naar de nieuwe Wajong, waarin werken centraal staat. De VVD wil deze mogelijkheid introduceren voor een ieder die nu in de oude Wajong zit, graag meer wil werken, maar door de regels van de oude Wajong wordt belemmerd. Dit moet volgens de VVD mogelijk worden gemaakt. Als iemand zelf wil, wie is de overheid dan om deze persoon tegen te houden? Ik zal daarom samen met de heer Dijkgraaf een motie indienen, waarmee ik het mogelijk wil maken dat mensen uit de oude Wajong vrijwillig naar de nieuwe Wajong kunnen overstappen, zoals ook Saskia zou kunnen doen.In dit wetsvoorstel draait het om maatwerk en staat het individu weer centraal. Per persoon zal worden bezien hoe hij of zij zo goed en snel mogelijk naar werk kan woorden begeleid.

    18 april 2012 omstreeks 11:07 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

  18. Fatma Koser Kaya (D66)

    Ik wil even terugkomen op de slappe-hap-motie. Het kan namelijk al. Wat is de meerwaarde van de motie die de heer Azmani wil indienen met de heer Dijkgraaf, om te bereiken dat mensen die in de oude situatie zitten, ook onder de nieuwe regels kunnen vallen? Kan de heer Azmani mij dat uitleggen?

    18 april 2012 omstreeks 11:18 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

  19. Malik Azmani (VVD)

    Tot mijn treurnis moet ik constateren dat mevrouw Ko?er Kaya het kennelijk een slap verhaal vindt, terwijl dit nu juist een verhaal is waarbij het om mensen gaat. Mensen worden nu belemmerd door een regeling waarin een uitkering centraal staat. Het gaat ons om een regeling waarin participatie weer voorop staat. Maar ik wil mevrouw Ko?er Kaya wel uitleggen wat er moet gebeuren. De staatssecretaris heeft dat in zijn eerste termijn ook al aangegeven. In artikel 8:10 van de Wet Wajong-nieuw is een mogelijkheid opgenomen, dat klopt inderdaad. Maar er is nog wel wat voor nodig, namelijk een algemene maatregel van bestuur. Ik wil dat de Kamer de uitspraak doet dat wij die mogelijkheid ook openen. In het verleden hebben wij ervoor gekozen om die mogelijkheid niet te openen, maar vandaag moeten wij aan al die mensen die vastzitten, die openheid geven. Daar gaat het om, en dat is absoluut geen slap verhaal.

    18 april 2012 omstreeks 11:19 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

  20. Fatma Koser Kaya (D66)

    Luisteren is soms heel moeilijk. Ik heb het niet over uw verhaal, maar over uw motie. Daarin wordt gevraagd om iets wat al kan. Als er obstakels zijn, zal de staatssecretaris die wegnemen. Dat hebben wij gisteren uitgebreid besproken en de staatssecretaris heeft dat toegezegd. Wat voegt uw motie hieraan toe, behalve dan dat u niet nakomt wat in uw verkiezingsprogramma staat?

    18 april 2012 omstreeks 11:20 via Wet werken naar vermogen - Link - Delen

Over dit debat

Bericht van de makers

ďEhm... waar zat dat knopje om een bonnetje uit te printen nou ook al weer?Ē

Wolq helpt om software en het web gebruiks-vriendelijker te maken, zodat uw klanten nooit meer hoeven te zoeken naar een bepaalde funtie. Ook bedenken wij innovatieve oplossingen, zoals Publitiek, voor complexe vraagstukken.

Benieuwd wat wij voor u kunnen betekenen?

Publitiek App

Het Binnenhof in je binnenzak. Volg de politiek waar je ook bent met de Publitiek App.
Verkrijgbaar in de App StoreVerkrijgbaar bij Google Play

Bericht van de makers

ďEhm... waar zat dat knopje om een bonnetje uit te printen nou ook al weer?Ē

Wolq helpt om software en het web gebruiks-vriendelijker te maken, zodat uw klanten nooit meer hoeven te zoeken naar een bepaalde funtie. Ook bedenken wij innovatieve oplossingen, zoals Publitiek, voor complexe vraagstukken.

Benieuwd wat wij voor u kunnen betekenen?