Werknemersverkeer met Bulgarije ...

Debat in de Tweede Kamer op 21 december 2011

  1. Ik heet de minister welkom.

    21 december 2011 omstreeks 12:41 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

  2. Martijn van Dam (PvdA)

    Voorzitter. Wij spreken in feite over een relatief klein punt uit de brief van het kabinet. Wij spreken alleen over het onderdeel dat betrekking heeft op het verlengen van de overgangsmaatregelen voor Bulgaren en Roemenen. De vraag is of wij in staat zijn nog twee jaar de arbeidsmarkt min of meer gesloten te houden voor Bulgaren en Roemenen. Het kabinet stelt voor om dat te doen. Het zal de minister niet verbazen dat mijn fractie het kabinet daarin steunt. Het kabinet houdt vast aan de mogelijkheid om tewerkstellingsvergunningen te eisen voor Bulgaarse en Roemeense werknemers. Dat is een verstandig besluit omdat de huidige situatie in Nederland al laat zien dat Nederland de arbeidsmigratie uit andere Oost-Europese landen simpelweg niet aankan. Er zijn grote problemen op de arbeidsmarkt, er is sprake van uitbuiting en er zijn zo mogelijk nog veel grotere problemen in woonbuurten. Er is onvoldoende huisvesting en mensen worden het slachtoffer van louche huisjesmelkers. Om die problemen niet nog erger te maken dan ze nu al zijn, is het verstandig om niet nog meer arbeidsmigratie op de Nederlandse arbeidsmarkt toe te staan.

    21 december 2011 omstreeks 12:41 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

  3. Ineke van Gent (GroenLinks)

    Op 14 december heeft het Europees Parlement met grote meerderheid een resolutie aangenomen over het vrij verkeer van werknemers uit Roemenië en Bulgarije. In die resolutie wordt opgeroepen om de arbeidsmarkt per 1 januari 2012 ook voor deze mensen open te stellen. De PvdA in het Europees Parlement heeft deze resolutie gesteund. Zijn de leden van die fractie nu een beetje wereldvreemd of van God los? Hebben zij het niet begrepen? De heer Van Dam neemt hier immers een totaal ander standpunt in. Ik raak daardoor een beetje in de war.

    21 december 2011 omstreeks 12:43 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

  4. Martijn van Dam (PvdA)

    Ik zal dit uitzoeken, maar als het Europees Parlement het precies zo heeft geformuleerd als mevrouw Van Gent zegt, lijkt mij dat een onverstandig standpunt. Er staat overigens ongetwijfeld nog veel en veel meer in die resolutie.

    21 december 2011 omstreeks 12:44 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

  5. Ineke van Gent (GroenLinks)

    Dat is lekker gemakkelijk en lekker consistent beleid, maar goed, dat moet de PvdA zelf maar regelen. De heer Van Dam zegt dat de problematiek ook veel met overlast heeft te maken. Is hij bekend met het feit dat er naast de mensen met een tewerkstellingsvergunning, ook mensen zijn die illegaal of via allerlei nare uitzendconstructies naar Nederland komen? Wat kunnen wij daaraan doen? Dat los je niet op met het in stand houden van de tewerkstellingsvergunning.

    21 december 2011 omstreeks 12:45 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

  6. Martijn van Dam (PvdA)

    Dat is mij zeker bekend. Sterker nog, wij hebben een poosje geleden een eerste debat gevoerd met de tijdelijke commissie over de lessen die uit de recente arbeidsmigratie kunnen worden getrokken. Een van de onderwerpen die toen zijn besproken, heeft juist betrekking op dit soort problemen waar mensen uit andere Oost-Europese landen, maar ook uit Bulgarije en Roemenië tegenaan lopen. Die mensen worden het slachtoffer van uitbuitingspraktijken en van louche huisjesmelkers. Niet alleen die mensen hebben daar last van, maar ook de samenleving ervaart daardoor enorm veel overlast, in zo'n mate dat wij het niet aankunnen.Het verbaast mij dat wij GroenLinks niet aan onze kant hebben bij de bestrijding hiervan. Wij trekken in bijna alles altijd samen op, maar net hier niet. Daarom zeg ik tegen mevrouw Van Gent: ga met mij naar een paar plekken in ons land, hier in Den Haag of in Rotterdam-Zuid. Daar is de groep arbeidsmigranten zo groot dat wij dit als samenleving niet aankunnen. Die grote omvang is het echte probleem. Ik snap niet goed waarom wij niet samen tegen het kabinet zeggen: pak dit een stuk beter aan.

    21 december 2011 omstreeks 12:46 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

  7. Ineke van Gent (GroenLinks)

    Ik zal straks hiertoe een paar voorstellen doen, maar de heer Van Dam weet net zo goed als ik dat het in 95% van de gevallen goed gaat. 95% van de mensen die naar Nederland komt, is aan het werk. 5% zoekt naar werk of komt in de problemen. Dat is dus maar een klein percentage. Natuurlijk moet je daar iets aan doen en ik zal daarvoor ook voorstellen doen. Ik vraag echter aan de heer Van Dam of hij het probleem niet te groot maakt en uit een soort populisme ervoor pleit om voor een groot deel de grenzen zogenaamd gesloten te houden, terwijl dat natuurlijk buiten het Europese ideaal om gaat.

    21 december 2011 omstreeks 12:48 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

  8. Martijn van Dam (PvdA)

    Ik sta echt met mijn oren te klapperen. Ik heb altijd veel respect voor mevrouw Van Gent, maar nu heeft zij blijkbaar onvoldoende idee van wat er speelt. Ik maak het probleem niet te groot, het is ongelooflijk groot. Van alle steden in Nederland heeft Den Haag er het meeste mee te maken; dat heeft natuurlijk te maken met de nabijheid van het Westland. Er zijn wijken die in vijf jaar tijd compleet van samenstelling en opbouw zijn veranderd doordat ineens alle huizen per kamer of per verdieping worden verhuurd. Mensen vliegen continu in en uit.De hele sociale samenhang van die buurten is eraan door arbeidsmigratie. Mensen worden uitgebuit door huisjesmelkers. Mensen betalen echt honderden euro's per maand voor een piepklein kamertje; ik ben bij mensen in huis geweest die EUR1200 betaalden voor een studiootje van 25 m2. Dat overkomt mensen dus op dit moment. Voor die buurten levert het enorm veel overlast op en niet alleen omdat mensen elkaar niet meer kunnen verstaan. Ook de overbewoning levert overlast op, er ontstaat te veel afval die men niet kwijtkan omdat die buurten daar helemaal niet voor zijn ingericht. Er zijn zulke gigantische problemen...

    21 december 2011 omstreeks 12:49 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

  9. Ineke van Gent (GroenLinks)

    Dat is mijn vraag niet!

    21 december 2011 omstreeks 12:51 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

  10. Martijn van Dam (PvdA)

    Het gaat dus niet alleen maar om dat kleine deel. Het is Nederland over de schoenen gelopen omdat de arbeidsmigratie vele malen groter is geworden dan destijds werd voorspeld. De vraag is nu: wat doe je daarmee? Iedereen die voorspellingen doet over Bulgarije en Roemenië, verwacht tussen de 1000 en 20.000 extra arbeidsmigranten per jaar; dat staat bijvoorbeeld ook in de brief van het kabinet. In vijf jaar tijd zullen het er dus nog eens 100.000 erbij zijn, terwijl er nu al 300.000 arbeidsmigranten zijn en we dat aantal niet aankunnen. Bovendien zegt het kabinet ook nog eens dat in de afgelopen jaren die voorspellingen allemaal veel te laag zijn gebleken, dat het in werkelijkheid om vele malen meer mensen gaat. Om even een idee te geven: het gaat om mensen uit landen, zoals Bulgarije, waar het minimumloon een factor 10 lager is dan in Nederland. Vind je het gek dat mensen hiernaartoe komen als zij de kans krijgen? Ik misgun hun dit niet, ik snap het heel goed, alleen moet deze samenleving het wel aankunnen. Op dit moment kan zij dit niet aan.

    21 december 2011 omstreeks 12:51 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

  11. Paul Ulenbelt (SP)

    Voorzitter. Ik wil de heer Van Dam, die hier voor de Partij van de Arbeid het woord voert, complimenteren met zijn standpunt. Als de PvdA-fractie dat standpunt een paar jaar geleden ook had ingenomen ten aanzien van Polen en de andere Oost-Europese landen, had dat een hoop problemen gescheeld. Ik heb wel een vraag aan hem over de opstelling van de PvdA-fractie in het Europees Parlement. Die heeft namelijk een oproep aan alle lidstaten gedaan om alle van kracht zijnde overgangsmaatregelen in te trekken et cetera. De heer Van Dam zei dat hij daar nu nog geen antwoord op kan geven, maar misschien kan hij dit in zijn tweede termijn ophelderen. Hebben we nu met de Nederlandse PvdA te maken of met de Europese Partij van de Arbeid? Hoe zit dat?

    21 december 2011 omstreeks 12:53 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

  12. Martijn van Dam (PvdA)

    Ik zei al dat ik zal nazoeken wat er precies in die resolutie staat. Ik ken mijn collega's hier namelijk, selectief citeren is altijd een belangrijke eigenschap van hen die in deze Kamer debatten voeren. Ik zal dit dus nakijken, maar één ding is helder: voor de PvdA-fractie hier geldt dat. Sterker nog, we zouden eigenlijk willen dat we meer mogelijkheden hadden dan alleen maar het verlengen van de overgangstermijn. Ik zal daar zo direct op ingaan. Volgens ons zou het namelijk volstrekt onverantwoord zijn om nu de grenzen ook voor Bulgaarse en Roemeense arbeidsmigranten te openen. Dat zal namelijk leiden tot nog meer oneerlijke concurrentie voor Nederlandse werknemers aan de onderkant van de arbeidsmarkt, het zal leiden tot nog meer huisvestingsproblemen met bijbehorende overlast, het zal leiden tot nog meer uitbuiting van de mensen om wie het gaat. Dit gun ik niemand. Mocht het zo zijn dat onze Europarlementariërs in hun stemgedrag blijk hebben gegeven van een andere opvatting, dan zullen wij hen daar zeker op aanspreken.

    21 december 2011 omstreeks 12:54 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

  13. Paul Ulenbelt (SP)

    Nogmaals complimenten voor het standpunt dat de heer Van Dam hier op dit moment vertolkt. Ik heb de resolutie bij me, met de stemmingen. Hij kan dit zo meteen keurig bij mij inzien. We horen er in de tweede termijn dan over.

    21 december 2011 omstreeks 12:56 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

  14. Wij komen daar in de tweede termijn op terug. De heer Van Dam gaat nu verder.

    21 december 2011 omstreeks 12:56 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

  15. Martijn van Dam (PvdA)

    Enige tijd terug is in deze Kamer, in een soortgelijk debat, het kabinet opgeroepen om niet alleen de tewerkstellingsvergunning voor Bulgaarse en Roemeense werknemers in stand te houden, maar ook om vanaf volgend jaar geen tewerkstellingsvergunningen te verstrekken voor ongeschoolde arbeid. De kabinetsbrief was volgens mij van welgeteld een dag na dat debat, dus ik heb er begrip voor dat het kabinet er nog niet op is ingegaan, maar ik wil dit vandaag wel van minister Kamp weten. Ik neem aan dat het kabinet deze breed gesteunde motie ruimhartig zal overnemen: volgend jaar zullen dus geen tewerkstellingsvergunningen worden verstrekt voor ongeschoolde arbeid. De minister heeft namelijk zelf ook terecht gezegd dat het arbeidsaanbod in Nederland voldoende zou moeten zijn om aan de vraag te voldoen.Voorzitter. Er is nog een ander probleem en wel dat heel veel arbeidsmigranten, onder wie vooral Bulgaren en Roemenen, niet als werknemer in Nederland komen werken maar als zelfstandige zonder personeel. Ze bieden zich als een soort freelancer aan en helaas doen ze dat heel vaak tegen een tarief dat effectief onder het minimumloon ligt. Wij hebben bovendien niet goed zicht op dit soort ondernemers en op de arbeidsomstandigheden waaronder ze werken. Ik neem aan dat de minister dit probleem onderkent. Vindt hij het ook zo'n ernstig probleem? En, zo ja, is hij dan ook bereid om maatregelen te nemen die voorkomen dat arbeidsmigranten maatregelen van het kabinet als de tewerkstellingsvergunning omzeilen? Zo'n maatregel zou het invoeren van een minimumtarief voor zzp'ers kunnen zijn. Daarmee zorg je ervoor dat zzp'ers minstens net zoveel kosten als een werknemer die voor het minimumloon werkt. Een ander voorbeeld zou de Belgische registratieplicht voor zzp'ers kunnen zijn. Daaruit blijkt namelijk dat je los van de Europese regels kunt besluiten tot een registratieplicht. Is iets dergelijks in Nederland ook mogelijk?De problemen zijn nu al groot genoeg om strengere maatregelen tegen malafide uitzendbureaus en louche huisjesmelkers te rechtvaardigen, de twee categorieën die goud geld verdienen aan de uitbuiting van arbeidsmigranten. Bovendien leggen zij de rekening ook steeds maar weer neer bij de samenleving. Daarover komen wij diepgaander te spreken in een volgend debat. Dat is een goede zaak, want mijn fractie heeft zeker de nodige wensen. Ik kom hier dan graag uitgebreid op terug.Mijn laatste vraag. Wij hebben nog twee jaar de mogelijkheid om deze overgangsmaatregel in te zetten. In die twee jaar kunnen wij besluiten om het vrije verkeer van werknemers uit Bulgarije en Roemenië te beperken door met tewerkstellingsvergunningen te gaan werken. Gezien de gevolgen van de arbeidsmigratie voor Nederland en andere EU-landen rijst wel de vraag of het hele vrije verkeer niet eens tegen het licht gehouden moet worden. Is het vrije verkeer in de EU wel verantwoord als de welvaartsverschillen tussen lidstaten zo groot zijn? Moet je het vrije verkeer met andere woorden wel volledig vrij maken? Is de minister bereid om de komende twee jaar te benutten om in de EU de discussie aan te zwengelen over nadere voorwaarden voor het vrije verkeer van werknemers? Zo'n nadere voorwaarde zou mijns inziens kunnen zijn dat je het vrije verkeer alleen toestaat als de welvaartsverschillen niet te groot zijn.

    21 december 2011 omstreeks 12:56 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

  16. Paul Ulenbelt (SP)

    Er worden vaak flauwe grappen gemaakt over het draaien van de Partij van de Arbeid, maar dan toch: zijn wij op dit moment getuige van een historische wijziging in het standpunt van de Partij van de Arbeid? De PvdA was namelijk altijd een fervent voorstander van het fundamentele principe van het vrije verkeer. De heer Van Dam lijkt daar nu op terug te komen met zijn opmerking dat daaraan nadere voorwaarden moeten kunnen worden gesteld. Met andere woorden: reguleren op de een of andere manier!

    21 december 2011 omstreeks 13:02 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

  17. Martijn van Dam (PvdA)

    De toon van de vorige interruptie van de heer Ulenbelt beviel mij een stuk beter. Hij was toen namelijk een heel stuk vriendelijker en vrolijker dan nu. Dat zure toontje van de heer Ulenbelt stelt mij altijd, en dus ook nu weer, een beetje teleur.De ervaringen van de afgelopen jaren leren ons dat vrij verkeer zonder randvoorwaarden kan leiden tot excessen, zie de excessen die wij de afgelopen jaren hebben gezien. De eerste vraag die je je moet stellen is of wij in staat zijn die excessen tegen te gaan, zonder in de Europese regels te hoeven ingrijpen. Laten wij realistisch zijn: de kans dat wij hierover in de komende twee jaar nieuwe afspraken kunnen maken, is niet buitengewoon groot. De belangrijkste vraag is dus of je het in je eigen land kunt oplossen. Ik denk dat er veel meer kan worden gedaan om excessen tegen te gaan, maar daarop kom ik in het volgende debat terug.Los daarvan is het de vraag of het wel verantwoord is voor een land als Bulgarije waar het minimumloon ongeveer een factor negen lager ligt dan in Nederland. Dat is echt een gigantisch verschil, want voor een Bulgaar die in Nederland de helft van ons minimumloon betaald krijgt, loont het nog steeds om in Nederland aan het werk te gaan. De vraag is of er wel maatregelen te bedenken zijn die lidstaten zelf kunnen nemen om de excessen tegen te gaan, als het zo aantrekkelijk is.

    21 december 2011 omstreeks 13:03 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

  18. Paul Ulenbelt (SP)

    Het spijt mij dat de heer Van Dam zegt dat ik zuur ben. Ik ben altijd hartstikke blij als mensen mijn kant op bewegen. Dat probeerde ik dus ook uit te stralen.

    21 december 2011 omstreeks 13:05 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

  19. Martijn van Dam (PvdA)

    De heer Ulenbelt gedraagt zich niet altijd als de meest vrolijke collega.

    21 december 2011 omstreeks 13:06 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

  20. Paul Ulenbelt (SP)

    Draaien is goed, maar wel de goede kant op. Dat meen ik hier nu te bespeuren. Maar mijn vraag is: zou de heer Van Dam er dan voor zijn dat op Europees niveau afspraken worden gemaakt om het probleem dat hij terecht signaleert, op te lossen, dus dat hij toch iets of meer inlevert op het principe van vrij verkeer?

    21 december 2011 omstreeks 13:06 via Werknemersverkeer met Bulgarije ... - Link - Delen

Over dit debat

Bericht van de makers

“Zou er een manier zijn om onze webwinkel nog vernieuwender te maken?”

Wolq helpt om software en het web gebruiks-vriendelijker te maken. Bijvoorbeeld om uw klanten een nog betere winkelervaring te bieden. Ook bedenken wij innovatieve oplossingen, zoals Publitiek, voor complexe vraagstukken.

Benieuwd wat wij voor u kunnen betekenen?

Lees meer over onze diensten op Wolq.nl