Vormende taak in het onderwijs

Debat in de Tweede Kamer op 22 november 2011

  1. Ton Elias (VVD)

    Ik heb een vraag over de eerste motie om te kunnen beoordelen wat wij daarmee aanmoeten in onze fractie. Wat vraagt de heer Beertema de minister eigenlijk? Er staat wel van alles, maar wat wil hij dat de minister doet?

    22 november 2011 omstreeks 19:37 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

  2. Harm Jan Beertema (PVV)

    Ik begrijp de vraag niet helemaal.

    22 november 2011 omstreeks 19:37 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

  3. Ton Elias (VVD)

    In de motie verzoekt u de regering om het onderwijsveld te stimuleren om assimilatie in onze samenleving te bevorderen en daarbij onze westerse kernwaarden leidend te laten zijn. Dat lijkt me op zich prima, maar wat moet de minister concreet doen? Wat vraagt de heer Beertema van haar?

    22 november 2011 omstreeks 19:38 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

  4. Harm Jan Beertema (PVV)

    Ik heb eerder al betoogd dat er verschillende manieren zijn om dat te doen. Ik denk aan een canon van de westerse beschaving en van de vaderlandse geschiedenis. Er zijn tal van manieren, maar ik laat het graag aan het veld en de minister over om met voorstellen te komen. Het cultuurrelativisme moet in ieder geval minder dominant worden dan het nu is. Er moet een eind komen aan de "weg met ons"-mentaliteit. De westerse beschaving moet op een zelfbewustere wijze worden uitgedragen. Daar hebben al onze leerlingen recht op.

    22 november 2011 omstreeks 19:38 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

  5. Ton Elias (VVD)

    Ik kan een heel eind met de heer Beertema meegaan in hetgeen hij wil bereiken, maar het is toch aan de scholen zelf om dit te doen? Wij gaan toch niet van bovenaf precies opleggen hoe dit moet gebeuren? Dat is mijn vraag. Wat wil de heer Beertema dat de minister hieraan doet?

    22 november 2011 omstreeks 19:39 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

  6. Harm Jan Beertema (PVV)

    Ik begrijp de aarzelingen bij de VVD-fractie, maar, nogmaals, ik wil de reactie van de minister afwachten. Ik ben al heel blij dat de heer Elias aangeeft dat hij het heel goed begrijpt en dat hij een heel eind met ons kan meegaan. Het is een heel ingewikkeld onderwerp. Wij worstelen ook met de vraag hoe wij dit kunnen laten landen in het onderwijs. Dit is in ieder geval een serieuze poging om er iets aan te doen. Laten wij het antwoord van de minister afwachten om te horen wat zij te vertellen heeft.

    22 november 2011 omstreeks 19:39 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

  7. Boris van der Ham (D66)

    Deze motie hebben wij bij het AO nog niet gehoord. Ik wil de twee moties van de heer Beertema even bij elkaar nemen. De tweede motie gaat over een islamitische hoofddoek. Als het een ander soort hoofddoek is, is het dan niet verboden? Ik bedoel: kan de tekst van de motie iets preciezer? Dat zeg ik nog even los van de vraag of wij ervoor stemmen. Het is een vrij grofmazige motie.

    De heer Elias heeft al een vraag gesteld over de eerste motie. Docenten dragen de kernwaarden van onze samenleving uit. Dat is van groot belang. Dat kunnen zij bijvoorbeeld doen door geschiedenis of maatschappijleer te geven. Dat is een concrete vraag die wij aan de minister kunnen stellen. Wat wil de heer Beertema echter met dit soort gratuite oproepen?

    22 november 2011 omstreeks 19:40 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

  8. Harm Jan Beertema (PVV)

    Ik geef nu ongeveer hetzelfde antwoord als het antwoord dat ik net aan de heer Elias gaf. Laten wij het aan de inzichten van de minister overlaten wat wij hiermee aan moeten. Ik heb net gezegd: het is een heel moeilijk onderwerp. Wij willen heel graag dat het cultuurrelativisme, de weg-met-ons-mentaliteit, minder dominant wordt en dat de zelfbewuste trots op de westerse kernwaarden breed wordt gedragen in het onderwijsveld. Wij kunnen van hieruit een cultuurverandering teweegbrengen. De cultuurverandering naar dat cultuurrelativisme is ook teweeggebracht; die heeft door linkse partijen een heel eigen dynamiek gekregen. Het is heel moeilijk om scholen, onderwijzers of leraren te treffen die niet cultuurrelativistisch zijn. Zo'n cultuurverandering kan dus kennelijk wel. Ik zou een beweging de andere kant op willen.

    De heer Van der Ham sprak nog over de islamitische hoofddoek. Wat mij voor ogen staat, is hetzelfde soort uitgangspunt als het uitgangspunt dat in bijvoorbeeld het voortgezet onderwijs in Antwerpen geldt: voor leraren en leraressen geen hoofddoekjes die een andere positie van de vrouw markeren ten opzichte van de man.

    22 november 2011 omstreeks 19:42 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

  9. Boris van der Ham (D66)

    Dat een kernwaarde van onze vrije samenleving, de vrijheid van godsdienst, verschillend wordt geïnterpreteerd, zien wij hier al in de Kamer. De heer Beertema wijst op de verschillen tussen man en vrouw in de strenge versie van de islam; die mogen niet van hem. Hij zegt echter niets over bijvoorbeeld de strenge man/vrouw-markering in het orthodox christelijke onderwijs; daar kun je ook zo je vraagtekens bij plaatsen. Is dat cultuurrelativering? Nee, dat is gelijke behandeling. Dat is ook een belangrijk onderdeel van de vrije samenleving die wij hebben. Ik hoor het cultuurrelativisme vooral uit de mond van de heer Beertema, die een beetje shopt in de grondrechten.

    22 november 2011 omstreeks 19:44 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

  10. Harm Jan Beertema (PVV)

    De islamitische hoofddoek markeert de niet-gelijkwaardige positie van de vrouw binnen de islam. Dat verhoudt zich naar onze smaak absoluut niet met de kernwaarde van gelijkheid tussen man en vrouw. Juist in het onderwijs moeten leraressen een voorbeeld zijn voor de leerlingen. De leerlingen zelf moeten hun hoofddoek liever niet in school dragen; zij kunnen hem aan de kapstok hangen of in een kluisje stoppen. Er zijn scholen waarop dit al wordt gepraktiseerd. Dat zouden wij voor het gehele onderwijs willen.

    22 november 2011 omstreeks 19:45 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

  11. Jesse Klaver (GroenLinks)

    Het voorbeeld van de school in Antwerpen is volgens mij geen juist voorbeeld voor hetgeen de heer Beertema aanhaalt in zijn motie. Ook mijn partij -- zij heeft niets te zeggen, zeker niet over wat er in Antwerpen gebeurt -- heeft gesteund wat de directrice van de school daar heeft gedaan. In Antwerpen bleek dat er groepsdruk ontstond om een hoofddoek te dragen. Dat raakt aan de kern van de godsdienstvrijheid. Je moet zelf kunnen kiezen waarin je gelooft en waarin je niet gelooft. De overheid mag daarin niets opleggen.

    Tijdens het AO heeft de heer Beertema voortdurend gesproken over de centrale waarden van onze samenleving.

    Kan de heer Beertema mij uitleggen waarom het generieke verbod op het dragen van een hoofddoek niet in strijd is met de waarde die zo belangrijk voor ons is, namelijk de vrijheid van godsdienstuiting?

    22 november 2011 omstreeks 19:46 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

  12. Harm Jan Beertema (PVV)

    De groepsdruk houdt niet op aan de Belgisch-Nederlandse grens. Die groepsdruk is op alle Nederlandse scholen buitengewoon manifest. Ik verwijs in dit kader naar het recente onderzoek van De Telegraaf. Ik verwijs bovendien naar mijn eigen ervaring. Ik heb in het verleden twee islamitische, vrouwelijke collega's gehad. Zij kwamen als moderne, liberale vrouwen in ons team, maar kozen er binnen een paar jaar voor om geheel in islamitische kleding, inclusief hoofddoek, te gaan lopen. Mijnheer Klaver, dat werd gevierd door de islamitische meiden in de klassen. Zij feliciteerden deze dames met het feit dat zij nu eindelijk zo ver waren. Zelf waren ze nog niet zo ver, maar ze zouden er allemaal in de toekomst toe komen. Dit soort groepsdruk bestaat wel degelijk in Nederland. U vertaalt dit als vrije keuze.

    22 november 2011 omstreeks 19:47 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

  13. Voorzitter

    Via de voorzitter!

    22 november 2011 omstreeks 19:49 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

  14. Harm Jan Beertema (PVV)

    De heer Klaver en de fractie van GroenLinks verstaan dit als vrije keuze. Wij verstaan dat beslist niet zo. Wij zien dit als een buitengewoon onwenselijke groepsdruk. Het is een toegeven aan een ... Er is al meer dan genoeg over gezegd. Ik denk dat het wel duidelijk is waar de fractie van de PVV staat.

    22 november 2011 omstreeks 19:49 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

  15. Jesse Klaver (GroenLinks)

    Misschien is het wel te duidelijk. Laten wij ons nu eens niet op het speelterrein van de islam proberen te begeven. De heer Beertema haalt voortdurend aan dat de waarden van de westerse samenleving centraal moeten staan. Ik geef aan dat godsdienstvrijheid daarbij hoort. De heer Beertema heeft mij tijdens het algemeen overleg en nu niet ervan kunnen overtuigen dat het verbieden van het dragen van een hoofddoek door ambtenaren in dienst van de overheid bijdraagt aan het vol uitdragen van de westerse waarden. Het is belangrijk dat de kinderen op scholen leren dat godsdienstvrijheid betekent dat je zelf keuzes kunt maken en dat je nooit en te nimmer gedwongen mag worden tot welke handeling dan ook. Ik had gehoopt dat de heer Beertema en ik elkaar op dit vlak zouden kunnen vinden. Dan zouden wij in dit parlement misschien ook verder komen in de hele discussie over de Nederlandse trots.

    22 november 2011 omstreeks 19:49 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

  16. Harm Jan Beertema (PVV)

    Ik kan bogen op ervaringen en gesprekken met moslimmeiden uit mijn eigen klassen die erop neerkwamen dat zij graag zouden willen dat er binnen de school een verbod was op hoofddoekjes. Dan zouden zij de druk van hun eigen familie kunnen weerstaan. Voor mij is dat een teken dat wij hier op volle kracht gebruik van moeten maken. De positie van GroenLinks dat het hier eigen keuzes betreft, is niet alleen een volkomen misvatting maar ook een enorme onderschatting van de strijd die jonge meiden in de islamitische wereld voeren. Zij voelen zich namelijk wel degelijk gedwongen. Het is eigenlijk schandalig dat deze meiden in de kou worden gezet door partijen die emancipatie zo hoog in het vaandel hebben staan.

    22 november 2011 omstreeks 19:51 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

  17. Nine Kooiman (SP)

    Voorzitter. Ik heb van de andere SP-woordvoerders op het gebied van onderwijs een prachtige motie meegekregen. Ik heb begrepen dat de motie een mooie steun in de rug van de minister is. Ik dien ze daarom meteen in.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, van mening dat burgerschapsvorming in het onderwijs van groot belang is en dat die onder meer tot uiting komt in het vak maatschappijleer; constaterende dat er zorgen bestaan over de status van het vak maatschappijleer, onder andere door het kleine aantal lesuren en het mogelijk verdwijnen van het schoolexamen voor maatschappijleer; verzoekt de regering, voorstellen te doen voor een versterking van het onderdeel burgerschapsvorming in het onderwijs, en de Kamer hierover te informeren, en gaat over tot de orde van de dag.

    Deze motie is voorgesteld door de leden Kooiman, Jasper van Dijk, Smits en Van der Ham. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund. Zij krijgt nr. 52 (33000-VIII).

    22 november 2011 omstreeks 19:52 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

  18. Voorzitter. Ik heb geen motie, maar slechts een paar kleine noten. Daarna houd ik het voor gezien.

    Assimileren doe je zelf. Assimilatie kan niet door de overheid worden opgelegd. Mensen assimileren als zij eraan toe zijn en als zij zelf vinden dat zij veel meer Nederlander zijn dan een ander. Daar laat ik het bij in reactie op de twee moties van de heer Beertema, want onze steun zal hij niet krijgen.

    Wij hebben natuurlijk eigen opvattingen over burgerschap. Onderwijs vormt inderdaad en iedereen is daar verantwoordelijk voor. Politiek vormt ook. Alle signalen die wij als politieke partijen geven, vormen eveneens de burgers. Daar wordt goed naar geluisterd. Wij hebben begrepen dat er in het voorjaar een nieuw advies komt van de Onderwijsraad over burgerschap in het onderwijs. Wij willen die adviezen graag aan elkaar verbinden, integraal de balans opmaken en aan de hand daarvan tot moties en Kameruitspraken komen.

    Daar laat ik het bij.

    22 november 2011 omstreeks 19:52 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

  19. Harm Jan Beertema (PVV)

    Ik begrijp dat de heer Çelik vindt dat het woord "assimilatie" een negatieve lading heeft. Ik wijs hem erop dat ik mijzelf een geassimileerd burger voel. Ik neem aan dat mijn collega Dijkgraaf, die hier achter mij zit, zich evenzeer een geassimileerd burger voelt binnen de gedeelde waardengemeenschap die wij hebben. Wij zijn totaal andere mensen en leiden totaal andere levens, maar achten onszelf toch geïntegreerde, geassimileerde en participerende burgers van deze samenleving. De samenleving is zo divers! Er is toch niets mis mee om te zeggen "wij assimileren daarin"?

    22 november 2011 omstreeks 19:54 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

  20. Ik zie een groot verschil tussen integreren en assimileren. Assimileren gaat een stap verder en is een identiteitskwestie. Het is aan het individu om dat te bepalen. Integreren moeten wij allemaal omdat wij samenleven. Wij moeten rekening houden met elkaars normen en waarden en met de Nederlandse rechtsstaat. Assimileren is echter een identiteitskwestie. Ik vind dat een zaak van het individu. Je kunt assimilatie niet opleggen.

    22 november 2011 omstreeks 19:55 via Vormende taak in het onderwijs - Link - Delen

Over dit debat

Bericht van de makers

“Ehm... waar zat dat knopje om een bonnetje uit te printen nou ook al weer?”

Wolq helpt om software en het web gebruiks-vriendelijker te maken, zodat uw klanten nooit meer hoeven te zoeken naar een bepaalde funtie. Ook bedenken wij innovatieve oplossingen, zoals Publitiek, voor complexe vraagstukken.

Benieuwd wat wij voor u kunnen betekenen?

Lees meer over onze diensten op Wolq.nl