Vermogenstoets zorgtoeslag

Debat in de Tweede Kamer op 15 december 2011

  1. Renske Leijten (SP)

    Voorzitter. De zorgtoeslag is ooit ingevoerd om te voorkomen dat mensen een te groot aandeel van hun inkomen kwijt zijn aan de zorgpremie. De SP steunt die doelstelling, maar heeft de zorgtoeslag ook altijd een erg omslachtig en wonderlijk middel gevonden. In het vorige tweeminutendebat zei ik al dat het ook eerlijker kan gebeuren met de premieheffing.Het bestaan van de zorgtoeslag duidt erop dat de zorgpremie voor sommige inkomens te hoog is of het inkomen te laag. Door de huidige manier waarop de zorgpremies worden verdeeld, is een enorme scheefgroei gecreëerd, waarbij lage en modale inkomens de zorgpremie steeds moeilijker kunnen opbrengen. Vervolgens wordt geprobeerd, die scheefgroei te corrigeren door de zorgtoeslag. Dat kost veel geld, veel energie en veel bureaucratie. Omdat dit kabinet ervoor zorgt dat lage en middeninkomens de stijging van de zorgpremies niet kunnen bijbenen, zal het aandeel dat in de toekomst zorgtoeslag krijgt, stijgen. Dat is niet de bedoeling en daarom bezuinigt dit kabinet dus weer op die zorgtoeslag. Het vorige debat ging er ook al over.De SP gaat graag voor inkomensafhankelijke premies, waarbij driekwart van de inkomens erop vooruitgaat. Dat is niet iets wat wij voorspellen; dat is iets wat het CPB heeft berekend. Het kan anders. Vandaag bespreken wij een wetsvoorstel, waarbij wordt gezegd dat mensen met spaargeld -- boven EUR 80.000 -- geen recht meer hebben op zorgtoeslag. Het lijkt eerlijk om te zeggen dat je geen recht hebt op deze toeslag als je zo veel spaargeld hebt, maar toch zal ik proberen uit te leggen dat dit een belasting is op sparen voor lage en middeninkomens en dat het dus niet eerlijk is.Als het gaat over de scheefgroei in de zorgpremie wordt telkens gezegd dat iemand met een modaal inkomen 20% van dat inkomen aan zorg kwijt is. Vertelde de minister er ook maar bij dat iemand met 1 mln. aan inkomen maar 5% aan zorgkosten kwijt is! De verdeling van de kosten is uit proportie.Er wordt gezegd dat niet eerlijker geheven kan worden, omdat het ten koste zou gaan van de solidariteit. Met deze visie doet de minister de mensen met hoge inkomens tekort, want waarom zouden zij niet willen dat wij als gezonde samenleving toegankelijke zorg hebben voor iedereen? Je kunt immers niet voorspellen of je ziek wordt en als je ziek bent, kun je de kosten nu eenmaal niet ontlopen. Ik vind het heel krom dat dit kabinet het een stimulans voor de economie vindt als het over het aanleggen van wegen gaat en consequent spreekt over kosten en te hoge kosten als het over de zorg gaat. Wij weten allemaal dat er een mooie, zonnige kant is aan de zorg. Zij levert veel arbeidsplaatsen op in een tijd dat wij steeds minder maak-industrie zien. Wij weten dat een gezonde samenleving veel arbeidsproductiever is en dat wij dus heel veel baat hebben bij het investeren in de zorg.In het schriftelijk overleg heeft de VVD aan de minister gevraagd of dit voorstel geen belasting is op sparen. Neen -- zo suste de minister van dezelfde partij -- de meeste mensen met veel vermogen hebben ook een hoog inkomen en dus al geen zorgtoeslag. O gelukkig, we ontzien de rijken! Maar mensen met een laag inkomen en spaargeld pakken we wel! Het is dus de bedoeling dat mensen die een laag inkomen hebben en sparen of vermogen hebben verworven, dat eerst moeten opeten voordat hun recht op zorgtoeslag ingaat. Dat vinden wij niet zo verstandig. Deelt de minister de zorgen van de VVD en van de SP dat dit gewoon een nieuwe belasting is en dan een op het sparen door mensen met een laag- en middeninkomen?Ik ben ook wel erg benieuwd naar wat het CDA hiervan vindt. Er zijn helaas geen leden van de CDA-fractie in de zaal. Ik heb hen namelijk dinsdag horen verkondigen dat we nieuwe Zilvervlootrekeningen moeten opstellen, omdat het beter is dat mensen gaan sparen. Dat moeten we weer gaan bevorderen. Maar laten ze vooral niet te veel sparen, want dan vervalt een recht op zorgtoeslag.

    15 december 2011 omstreeks 18:26 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

  2. Anne Mulder (VVD)

    Je denkt even dat de wereld op zijn kop staat.Een paar weken geleden zei Menzis dat we moeten komen tot zorgsparen. De eerste reactie van de Socialistische Partij was: sparen leidt tot een tweedeling in de samenleving. Nu hoor ik hier een betoog van collega Leijten voor spaarders. Hoe zit het nou precies? Leidt sparen wel of niet tot een tweedeling in de samenleving?

    15 december 2011 omstreeks 18:33 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

  3. Renske Leijten (SP)

    Nee, ik stel alleen wel vast dat je, als je een hoger inkomen hebt, veel meer capaciteit hebt om te sparen, dus ook om vermogen op te bouwen. Als je vermogen hebt en je dat op een spaarrekening zet of belegt, dan kun je het ook weer aan laten groeien. Deze mogelijkheid is voor lagere inkomens minder weggelegd, omdat je procentueel veel meer geld kwijt bent aan bijvoorbeeld zorgkosten, eetkosten en de kosten voor schoolgaande kinderen. Ik stel vast dat sparen over het algemeen een mogelijkheid is voor mensen met hogere inkomens. Maar ik vind het zeer verstandig dat iedereen die dat kan, spaart. Zo ben ik ook opgevoed. Je moet dat vooral doen. Je moet zuinig zijn en een appeltje voor de dorst hebben. Ik vind het daarom niet terecht dat mensen die eigen spaargeld hebben maar een laag inkomen en die dus een hoog percentage van hun inkomen uitgeven aan zorgkosten, geen recht meer zouden hebben op zorgtoeslag. Ik kom zo meteen nog met voorbeelden.

    15 december 2011 omstreeks 18:33 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

  4. Voorzitter

    Ik meld nog even dat de heer Mulder niet staat ingeschreven als spreker. Ik heb hem net het woord gegeven, maar dat is eigenlijk tegen de regels.

    15 december 2011 omstreeks 18:35 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

  5. Linda Voortman (GroenLinks)

    Als het gaat om een appeltje voor de dorst, om een paar duizend euro, dan snap ik ook wat mevrouw Leijten zegt. Zorgtoeslag zou je dan gewoon moeten hebben. Daar gaat het hier ook niet om. Maar stel dat je EUR35.000 per jaar verdient -- dan heb je recht op zorgtoeslag -- en je EUR80.000 op je bankrekening hebt staan. Zou het dan echt zo raar zijn om te zeggen: die zorgtoeslag besteden we aan andere zaken?

    15 december 2011 omstreeks 18:35 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

  6. Renske Leijten (SP)

    De zorgtoeslag is een compensatie van het percentage van het inkomen dat je uitgeeft aan zorg. Als je daar het eigen vermogen bij gaat betrekken, dan pak je dus mensen met een lager inkomen en een middeninkomen die een eigen vermogen hebben. Je heft belasting over het eigen vermogen, terwijl je dat op een hoger inkomen niet doet. Dat vind ik in de systematiek niet deugen.

    15 december 2011 omstreeks 18:36 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

  7. Linda Voortman (GroenLinks)

    Wij hebben het niet over een beetje eigen vermogen, maar over EUR80.000. Wie heeft dat in Nederland? Dat zijn niet zo veel mensen. Zo raar is het dan toch niet als mensen die zorgtoeslag niet krijgen? Ik kan mij een paar uitzonderingen voorstellen. Daar gaat de heer Van der Veen zo op in. Maar in zijn algemeenheid is het een maatregel die mensen met veel geld zou treffen. Daar heeft GroenLinks niet zo'n probleem mee.

    15 december 2011 omstreeks 18:37 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

  8. Renske Leijten (SP)

    Maar de systematiek is dat de zorgtoeslag een compensatie is voor het percentage van zorgkosten op je inkomen. Het gaat nu om EUR80.000 aan vermogen, maar waarom zouden we in de toekomst dan ook niet een koophuis erbij betrekken? Uiteindelijk is het een bezuinigingsoperatie van 170 mln. die we toepassen op een maatregel die de zorgkosten van mensen compenseert. Dat zijn inherent mensen met lagere inkomens en middeninkomens, omdat hoge inkomens helemaal niet in aanmerking komen hiervoor. Hiermee wordt een bepaalde groep gestraft voor sparen. Dat vind ik er inherent zo fout aan.

    15 december 2011 omstreeks 18:37 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

  9. Kees van der Staaij (SGP)

    Ik vroeg mij net ook af: zit ik in het goede debat of vergis ik mij? Maar welke groep wordt nu volgens mevrouw Leijten getroffen door deze maatregel? Hebben we het dan over de groep lage inkomens?

    15 december 2011 omstreeks 18:38 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

  10. Renske Leijten (SP)

    Dit treft 300.000 mensen. Dat komt gewoon uit het verslag. Je kunt hierbij denken aan mensen met een beperking waarvoor de ouders hebben gespaard, zodat ze zeker zijn van bijvoorbeeld zorg als de ouders wegvallen. Die mensen zullen dus eerst moeten interen op het gespaarde geld van de ouders, voordat ze zorgtoeslag krijgen. Zij hebben bijvoorbeeld een Wajong-uitkering. Je kunt hierbij ook denken aan iemand die een goede baan heeft gehad en vermogen heeft opgebouwd, maar die door een ongeluk uit het arbeidsproces is gevallen. Hij moet eerst zijn vermogen opeten, voordat hij in aanmerking komt voor zorgpremie. Dat is feitelijk wat er gebeurt. Hij zal het niet meer aan kunnen laten groeien, maar hij zal het eerst moeten laten verlagen.Je kunt het hebben over een zelfstandige, de bakker of de slager, die nooit pensioen heeft opgebouwd. Zijn appeltje voor de dorst is zijn bedrijf geweest en dat heeft hij verkocht. Nu is hij pensionado, maar heeft geen recht meer op zorgtoeslag terwijl hij wel een laag inkomen heeft. Zo zijn er diverse groepen die getroffen worden. Ik wilde daar nog op ingaan. Ik kom er ook nog over te spreken dat ik de berekening van deze minister nogal rooskleurig vind. Ik zie niet hoe ze hierop 170 mln. bespaart.

    15 december 2011 omstreeks 18:39 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

  11. Kees van der Staaij (SGP)

    Voorzitter. De SP-fractie heeft op heel veel maatregelen de kritiek dat deze weer ten koste gaan van de groep met lagere inkomens. Die kritiek is toch niet zomaar op dit wetsvoorstel van toepassing? Mevrouw Leijten noemt een aantal bijzondere gevallen, maar in zijn algemeenheid gaat het hier om mensen die een vermogen hebben van EUR80.000 en die eigenlijk heel goed kunnen opdraaien voor de kosten waarmee ze te maken krijgen. Is het dan in een tijd waarin we echte solidariteit moeten zoeken voor mensen die deze echt nodig hebben, niet juist een heel gezonde redenering om te zeggen: als mensen zelf het geld hebben om in allerlei kosten te voorzien, dan moeten we met betalingen uit overheidsmiddelen heel terughoudend zijn?

    15 december 2011 omstreeks 18:41 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

  12. Renske Leijten (SP)

    Ook hier geldt weer -- dat antwoord gaf ik net ook al aan mevrouw Voortman -- dat de zorgtoeslag mensen compenseert in hun inkomen als dat te laag is om de zorgpremie bij te houden. Dat nu het vermogen erbij wordt gehaald, gebeurt vanuit een bezuinigingsoperatie. Wie krijgt er zorgtoeslag? Dat zijn de lage inkomens en de middeninkomens. Op het sparen an sich voor hoge inkomens zit geen belasting, maar voor een specifieke groep gaan we wel een belasting heffen, eigenlijk op sparen. Wat dan? Als iemand van dat spaargeld één euro overmaakt, dan heeft die persoon wel recht op de zorgtoeslag. Vindt u een toeslag voor iemand met 70.000 eigen vermogen, spaargeld, dan wel gerechtvaardigd? Het is een glijdende schaal. Ons alternatief, de solidariteit, is doorgerekend in drie varianten. Het kan morgen ingevoerd worden en gaat uit van het heffen bij de bron. Maak dat inkomensafhankelijk, dan is de hele discussie over de zorgtoeslag niet meer nodig, want die schaffen we daarmee af.

    15 december 2011 omstreeks 18:42 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

  13. Eelke van der Veen (PvdA)

    Bent u in zijn algemeenheid tegen een vermogenstoets, bijvoorbeeld bij de AWBZ?

    15 december 2011 omstreeks 18:44 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

  14. Renske Leijten (SP)

    Ja.

    15 december 2011 omstreeks 18:44 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

  15. Voorzitter

    Dat zijn de vragen en de antwoorden die we willen hebben vandaag.

    15 december 2011 omstreeks 18:44 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

  16. Renske Leijten (SP)

    Omdat wij vinden dat je moet heffen bij de bron en niet op het moment dat je ergens van afhankelijk bent. Naar onze mening is dat zeker bij de AWBZ geen keuze.Voorzitter. Ik zou graag van de CDA-fractie met haar zilvervlootregeling horen wat ze er nu eigenlijk van vindt dat aan mensen met een middeninkomen of een laag inkomen, die veel gaan sparen, op enig moment het recht op spaargeld ontnomen wordt. Ontmoedig je daarmee niet eigenlijk het sparen?Voorzitter. Laten we ook niet naïef zijn. Dit is een bezuinigingsvoorstel van 170 mln. en we zien dat dit weer getroffen wordt op een regeling die er is om inkomens te compenseren van mensen met een lager inkomen of een middeninkomen. Deze mensen, vooral die met een laag inkomen, hebben eveneens te maken met het verlagen van het sociaal minimum; er wordt bezuinigd op de schuldhulpverlening; armoede bestaat niet meer, dat probleem hebben we opgelost, dus we bezuinigen ook op de armoedebudgetten; er is een miljard bezuinigd op de Wajong; we zien een verhoging van het eigen risico tot EUR220; er komt een korting op de tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten, een eigen bijdrage in de ggz en ga zo maar door. Het treft allemaal dezelfde groep.Als motivering voor dit wetsvoorstel noemt de minister het uitgangspunt dat alleen mensen die het nodig hebben, zorgtoeslag krijgen. Dat is een uitgangspunt dat wij op zich delen. Als mensen het nodig hebben, omdat hun zorgpremie te veel van hun inkomen opsnoept, is het gek om het eigen vermogen of het spaargeld erbij te betrekken. Ik heb dat eigenlijk ook al gezegd in antwoord op de vraag van mevrouw Voortman. Immers, de systematiek is dat het inkomensondersteuning is. Spaargeld is over het algemeen geen inkomensondersteuning. Dat is een appeltje voor de dorst. Dat zijn mensen die voor later gespaard hebben, of voor wie anderen voor later gespaard hebben. Als je vindt dat mensen met een eigen vermogen meer zouden moeten bijdragen, dan zou je verwachten dat dit gebeurt in de sfeer van belastingmaatregelen, zodat het voor alle inkomens geldt en niet alleen voor de inkomens die te maken hebben met het recht op zorgtoeslag.Ik vind het gek dat de opvatting is dat mensen geen inkomenssteun nodig hebben als ze eigen vermogen hebben. Dat is feitelijk wat hier onder zit. Dan zouden we dat toch ook moeten doortrekken? Dan zouden we ook moeten zeggen: als je een eigen vermogen hebt van 80.000, dan heb je ook geen hypotheekrenteaftrek meer nodig.Dat zien wij echter weer niet gebeuren. Het is dus gewoon een eenzijdige maatregel. Wij zeggen daarom dat je dit op deze manier niet moet doen.

    15 december 2011 omstreeks 18:44 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

  17. Anne Mulder (VVD)

    Ik heb het gevoel dat ik met 130 kilometer per uur rechts wordt ingehaald. Ik wil dat even toetsen. Wat doe je volgens mevrouw Leijten met iemand die een laag inkomen heeft, maar ook 1 mln. spaargeld? Krijgt hij ook zorgtoeslag?

    15 december 2011 omstreeks 18:49 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

  18. Renske Leijten (SP)

    Ja, de zorgtoeslag is immers inkomenscompensatie.

    15 december 2011 omstreeks 18:49 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

  19. Anne Mulder (VVD)

    Een miljonair krijgt wat betreft de SP dus zorgtoeslag?

    15 december 2011 omstreeks 18:49 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

  20. Renske Leijten (SP)

    Ja, en bij de VVD krijgt die miljonair die zorgtoeslag op dit moment ook.

    15 december 2011 omstreeks 18:49 via Vermogenstoets zorgtoeslag - Link - Delen

Over dit debat

Bericht van de makers

“Ehm... waar zat dat knopje om een bonnetje uit te printen nou ook al weer?”

Wolq helpt om software en het web gebruiks-vriendelijker te maken, zodat uw klanten nooit meer hoeven te zoeken naar een bepaalde funtie. Ook bedenken wij innovatieve oplossingen, zoals Publitiek, voor complexe vraagstukken.

Benieuwd wat wij voor u kunnen betekenen?

Lees meer over onze diensten op Wolq.nl