Publitiek

U bent hier

Publitiek » Debatten » Verantwoordingsdebat

1. Debatitem

   Pieter van Geel (CDA)
   

   Ja, wij vinden de keuze van vorig jaar maart om niet EUR25 mld. om te buigen nog steeds de goede keuze. De heer Rutte wilde dat wel, met een groot probleem voor de economische groei en 50.000 meer werklozen als gevolg. Wij hebben de heer Rutte toen niet gevolgd. De koers die wij toen hebben uitgezet, om fundamentele maatregelen voor de middellange termijn voor te bereiden, vinden wij uitstekend. Die koers biedt alle partijen die de verkiezingsstrijd ingaan bovendien de kans om daarover gemotiveerd en gelegitimeerd discussie te voeren. Deze koers is dus buitengewoon verstandig uitgezet.

   20 mei 2010 omstreeks 12:42 via Verantwoordingsdebat - Link - Delen

2. Debatitem

   Mark Rutte (VVD)
   

   De heer Van Geel wist dus dat het kabinet zou vallen en eigenlijk was het een service aan de partijen, met het oog op de verkiezingscampagne, om de ambtelijke werkgroepen in te stellen. Het is goed om vast te stellen dat dat blijkbaar de reden was. Toch vraag ik de heer Van Geel om nog eens toe te lichten waarom het CDA gekozen heeft voor deze route en of het CDA, als het niet in een kabinet had gezeten met de PvdA en het niet met die partij eens had hoeven te worden, ook had gekozen voor deze route waarmee het jaar 2010 een verloren jaar is geworden omdat er in dit jaar geen maatregelen konden worden genomen omdat vorig jaar geen besluiten konden worden genomen?

   20 mei 2010 omstreeks 12:43 via Verantwoordingsdebat - Link - Delen

3. Debatitem

   Pieter van Geel (CDA)
   

   De heer Rutte moet mijn eerste opmerking relateren aan mijn tweede opmerking. Wij hebben in maart vorig jaar een pakket samengesteld met stimulering, investeringen en een begin van ombuigingen. Daarmee werd het signaal gegeven aan de samenleving en de markten dat het ons serieus was, inclusief de AOW-leeftijdsverhoging en andere maatregelen die nodig waren op het gebied van de zorg. Dat signaal was heel duidelijk. Dat was korte termijn. Dat was 2009/2010. Wat het voorbereiden van de meer fundamentele veranderingen betreft, zou de heer Rutte gelijk hebben als ik niet toen, bij de algemene politieke beschouwingen, had aangegeven dat ik het verstandig vindt om het traject op deze manier voor te bereiden maar niet als basis om zaken vooruit te schuiven. Ik heb een buitengewoon stevig pleidooi gehouden voor betekenisvolle stappen, al in deze periode, om niet voor de kiezers weg te lopen en te laten zien wat wij gaan doen. Ik vond de oriëntatie en de samenhang, waar toen om gelachen is naar aanleiding van het nietje van de heer Pechtold, nuttig. De inzichten die hiermee verkregen zijn, zijn buitengewoon nuttig om ons scherp te houden over wat nodig is. Dat is de winst van deze periode. Nogmaals, het was mij te doen om het nemen van besluiten in de kabinetsperiode tot 2011, niet om het naar achteren schuiven daarvan.

   20 mei 2010 omstreeks 12:44 via Verantwoordingsdebat - Link - Delen

4. Debatitem

   Mark Rutte (VVD)
   

   Kan de heer Van Geel uitleggen hoe het rentmeesterschap waar het CDA uiteraard aan hecht -- een belangrijke term in het Nederlandse staatsbestel, ook om het land verder vooruit te helpen -- en dat zo centraal staat in de christendemocratie zich verhoudt met het feit dat toen wij wisten dat er tussen de 30 en 35 mld. structureel bezuinigd moest worden, er door het kabinet besloten werd om dat niet te doen, die maatregelen niet klaar te zetten? Wij wisten dat die pas op langere termijn effect zouden hebben. Besloten werd om die maatregelen een jaar later te nemen en eerst de zaak weg te delegeren aan twintig commissies. Daarmee is een vol kalenderjaar verloren. Hoe kunnen het CDA en de heer Van Geel dat rijmen met het rentmeesterschap?

   20 mei 2010 omstreeks 12:46 via Verantwoordingsdebat - Link - Delen

5. Debatitem

   Pieter van Geel (CDA)
   

   Dat is heel eenvoudig. Ik heb zo-even aangegeven dat in deze periode, in de tijd van crisis, een impuls nodig was door de stabilisatoren te laten werken. Daarmee werd een forse impuls in de economie gegeven wat nodig was om te voorkomen dat er 50.000 extra werklozen zouden komen en de economische groei met 2% zou dempen, zoals gebeurd was als wij de lijn van de heer Rutte hadden gevolgd. Laten wij dat ook vaststellen. Wij wilden dat niet. Dat was voor ons een onaanvaardbare lijn op dat moment. Wij hebben daarop gezegd: dat is mooi, dat moeten wij nu doen, maar wij moeten ook voorbereidingen treffen. Wij vonden rond augustus/september vorig jaar de situatie veel te fragiel om in een onzekere economische wereld deze draconische maatregelen te nemen. Wij vonden dat in een fragiele economie buitengewoon onverstandig. Wij hebben daarom de balans gezocht tussen investeren, stabilisatoren laten werken en een stevig begin maken met het gezond maken van de overheid.

   20 mei 2010 omstreeks 12:47 via Verantwoordingsdebat - Link - Delen

6. Debatitem

   Emile Roemer (SP)
   

   Voorzitter. Zo, daar sta je dan als nieuwe fractievoorzitter. In een soort maidenspeechachtige setting mag je dan meteen aan een verantwoordingsdebat meedoen om, zoals het in de volksmond heet, "gehakt" te maken van het regeringsbeleid. En dat ook nog eens met een regering die in verregaande staat van ontbinding verkeert. De aanduiding "gehaktdag" is misschien wel een mooie vondst, maar of het de juiste aanduiding is, valt te betwijfelen. Als een regering verantwoording aflegt, dan moeten wij daarvan geen gehakt draaien maar dan moeten wij daaruit lering trekken. Ik ga dat vandaag proberen. Overigens geldt dat niet alleen voor de regering, maar ook voor deze Kamer.
   
   De visie dat de overheid een bedrijf is, is failliet. Dit zei Herman Tjeenk Willink, de vice-president van de Raad van State. Hij waarschuwt al jaren voor het gevaar van de marktlogica in het openbaar bestuur. In zijn laatste jaarverslag is hij stelliger dan ooit. Volgens Tjeenk Willink heeft de financiële crisis ook het falen aangetoond van de overheid. Als de belangrijkste adviseur van de regering dat zegt, dan vraag ik mij af of de minister-president daarvan slechter slaapt.
   
   Wil de minister-president hier in ieder geval eens een uitvoerige reactie op geven?
   
   Dit verantwoordingsdebat is het laatste debat voor de verkiezingen. Dat komt eigenlijk wel goed uit, want verantwoording afleggen, is natuurlijk de kern van de democratie. In de jaarverslagen heeft de regering haar eigen prestaties naar ons gevoel toch wel wat opgepimpt. Ik moet al snel denken aan die kleine CDA-autootjes die ik de laatste tijd zag rijden met de premier op de passagiersstoel. Als je goed keek, zag je Mark Rutte echter achter het stuur zitten. Tja, ik weet dus niet of dat goed nieuws brengt voor de toekomst; wat mij betreft in ieder geval niet. Sorry, mijnheer Rutte.
   
   De minister-president mag voor mij vandaag best gaan vertellen waarom het vierde kabinet-Balkenende dat op de klippen liep, volgens hem toch een succes is. Ik wens hem daar succes bij. Toch hoop ik vooral dat hij ons en de kiezers uitlegt hoe ook onder zijn verantwoordelijkheid het toezicht op de financiële sector is uitgekleed, waardoor banken het spaargeld van gewone mensen hebben kunnen vergokken. Vandaag mag de premier ook uitleggen aan de kiezers en aan ons waarom de woningcorporaties gaandeweg commerciële bedrijven zijn geworden en onze volkshuisvesting nu lijkt te worden uitgeleverd aan Europese ambtenaren.
   
   Mevrouw de voorzitter. De minister-president mag ook eens uitleggen waarom hij het openbaar vervoer steeds verder heeft vermarkt, waardoor wij wel mogen betalen, maar weinig of niets meer te zeggen over wat van ons is, bijvoorbeeld ons openbaar vervoer.
   
   Wat de SP-fractie betreft, mag de minister-president ook uitleggen hoe hij een duurzame energiepolitiek wil voeren, terwijl de energiebedrijven onder zijn verantwoordelijkheid mede zijn verkocht door provincies en gemeenten die daarbij alleen maar eurotekens in de ogen hadden. Waarom heeft de minister-president het onderwijs, de zorg en de sociale zekerheid in handen gegeven van duur betaalde managers die mensen die het werk moeten doen, hebben overladen met nutteloze bureaucratie?
   
   Hoe kijkt de minister-president terug op al die jaren-Balkenende? Ik noem vier mislukte kabinetten, vijf verschillende partijen, twee mislukte oorlogen en vooral een catastrofale crisis. Als er dan nog geen tijd is voor een grote schoonmaak, ben ik benieuwd hoe zijn keuken eruit ziet.
   
   Mevrouw de voorzitter. Heel benieuwd ben ik ook naar het verhaal dat wij na de lunchpauze van de heer Rutte te horen krijgen. Hoe gaat de VVD vandaag verantwoording afleggen voor het neoliberale beleid dat zijn partij mede heeft vorm gegeven in de afgelopen jaren? Ik hoor hem de laatste dagen heel hard zoemen, maar dat klinkt toch vooral als een mug die de malaria wil bestrijden. Ik weet niet of dat wel zo'n verstandig idee is.
   
   Wij hebben zojuist ook geluisterd naar wat mevrouw Hamer heeft gezegd over de verantwoording over het regeringsbeleid. Wij hebben daar zelfs ook even een interruptiedebat over gehad. Ik ga dat allemaal niet meer terughalen, maar ik wil nog wel zeggen dat ik erg teleurgesteld ben over de positie die vooral onder anderen postbodes en thuiszorgmedewerkers hebben. Ik ga het verhaal niet nog eens vertellen, maar uit de grond van mijn hart hoop ik wel dat de Partij van de Arbeid in de toekomst iets zorgvuldiger is in het kiezen van haar vrienden.
   
   Vandaag leggen wij ook verantwoording af over het verleden, vooral om daarvan voor de toekomst te leren. De kiezers hebben het recht om te weten waarvoor politici zich wel of niet verantwoordelijk voelen. Ik ben bereid om verantwoordelijkheid te nemen: voor de oppositie die wij in het verleden hebben gevoerd, voor onze analyses, maar zeker ook voor onze plannen voor de toekomst.
   
   Het gif van de hebzucht heeft de economie vervuild, maar zit ook diep in de ministeries. De inhuur van peperdure adviseurs en interim-managers is in zo'n tien jaar tijd toegenomen van EUR300.000 tot 1,35 mld.; dat is heel veel. Vorig jaar kwam er eindelijk een norm dat deze uitgaven niet meer dan 13% van de totale personeelskosten mogen zijn. Tegen deze afspraken in is er echter toch weer veel meer geld uitgegeven; in ieder geval de ministeries van Economische Zaken, Verkeer en Waterstaat, VROM en VWS zitten boven de norm. Volgens de Rekenkamer liggen ook de uitgaven van BZK en Justitie boven de norm.
   
   Ik krijg graag een reactie van de minister-president. Zojuist heb ik de Algemene Rekenkamer al genoemd. Bij dezen is het op zijn plaats dat ik de Algemene Rekenkamer ook namens mijn fractie bedank voor het werk dat zij dit jaar weer heeft verzet.
   
   Twee jaar geleden stelde de SP voor om door te pakken en aparte begrotingsartikelen voor deze uitgaven aan externen op te nemen. Gaat de regering dit voorstel nu eindelijk overnemen? Het is gewoon luiheid, zoveel externe medewerkers in te huren voor zoveel geld. Soms betalen we er wel EUR3500 per dag voor! In tijden van crisis moeten we snijden waar het vet zit. Het vet zit daar. De SP wil een harde norm stellen voor de inhuur van dure externen van maximaal 10% voor de ministeries, maar ook voor provincies en gemeenten. Wat mij betreft is dat nog aan de hoge kant. Daar liggen nog miljarden op ons te wachten. Veel dure externe medewerkers inhuren, leidt zeker niet tot beter werk, eerder het tegenovergestelde. We zien namelijk ook dat we veel kwaliteit verloren zijn op onze ministeries. Heel veel Nederlanders hebben de afgelopen jaren op een vervelende manier te maken gehad met bijvoorbeeld de problemen bij de Belastingdienst. Uit het rapport van de Algemene Rekenkamer blijkt dat er nog steeds veel problemen zijn. Wanneer worden die nu eindelijk eens opgelost?
   
   Sinds 2007 is het ook een regelrechte puinhoop bij het Centrale Administratiekantoor dat bepaalt of mensen zorg nodig hebben. Het Centrale Administratiekantoor is vaak onbereikbaar of mensen worden gewoonweg onbeschoft behandeld. Zo werden er vaak verkeerde rekeningen gestuurd, zelfs aan mensen die al overleden waren. Veel mensen die zorg nodig hebben, zijn door nutteloze bureaucratie tot wanhoop gedreven. Hoe onfatsoenlijk kan een overheid met mensen omgaan? Wanneer begint hier echt eens een keer de grote schoonmaak? Ik vraag de regering om er onmiddellijk voor te zorgen dat alle mensen die in de clinch liggen met welk bureaucratisch monster dan ook, worden geholpen. Als het computersysteem in de weg zit, dan moet het maar met de hand gebeuren. Niet meer wegduiken, maar oplossen, zou ik zeggen. Ik krijg hierover graag een heldere toezegging van het kabinet.
   
   Als je verantwoording wilt afleggen, moet je ook weten wat er speelt. De SP heeft als geen ander heel veel mensen opgezocht, onderzoek gedaan en er rapporten over geschreven: 110.000 agenten, huisartsen en leraren. In de jeugdzorg deed de SP onderzoek onder bijna 2000 jeugdhulpverleners. Uit dit onderzoek blijkt dat 72% van hen zegt, te weinig tijd te hebben voor het begeleiden van gezinnen. Dat is precies wat ook de Algemene Rekenkamer concludeert. Waarom heeft de regering niet eerder actie ondernomen en het zo ver laten komen? Jeugdzorg is geen speeltje van managers; het gaat over de toekomst van onze kinderen. Wanneer gaat het kabinet daar nu eindelijk de bezem doorhalen en de bureaucratie verminderen, zodat gezinsvoogden minder tijd kwijt zijn aan registratie en ander papierwerk, maar tijd hebben voor het echte werk.
   
   Nog zo'n mooi speeltje van dure managers zijn de commerciële re-integratiebureaus. De SP heeft van begin af aan gewaarschuwd dat het enige nieuwe werk dat deze re-integratiebedrijven opleveren, de duur betaalde banen van de directeuren zijn. Het verbaast ons dan ook niets dat de Algemene Rekenkamer koeltjes vaststelt dat het jaarverslag onvoldoende inzicht biedt in het effect van de twee miljard euro, let wel: twee miljard euro aan uitgaven aan re-integratie. Ik krijg hierop graag een reactie.
   
   In de aanleg van nieuwe wegen schijnt schot te zitten, maar in de verbetering van het openbaar vervoer veel minder. De Algemene Rekenkamer twijfelt zelfs aan de haalbaarheid van de doelen om 5% groei van het aantal reizigers te behalen. Moet er dan niet veel meer ingezet worden op de verbetering van het openbaar vervoer? Wat kost het aanbesteden van het openbaar vervoer wel allemaal niet? Waar blijft de uitvoering van de motie van mevrouw Roefs, waarmee is verzocht, ermee te stoppen, in ieder geval in de grote steden.
   
   Sommige ministeries zijn wel bijzonder hardleers. Je zou denken dat de minister van Defensie na alle problemen in het verleden zijn zaakjes inmiddels wel op orde had, want het is toch wel erg als je niet weet waar je bommen en granaten liggen. Uit het jaarverslag blijkt echter dat dit nog steeds aan de orde is. Ik zou me bijna schamen als ik minister van Defensie was en die eindeloze lijst met tekortkomingen zou lezen. Mijn spreektijd is te kort om die hele lijst voor te lezen, zo lang is die. Ik vraag me af of het kabinet de ernst van dit probleem wel inziet. Hierop krijg ik graag een reactie.
   
   In het verantwoordingsdebat kan natuurlijk het tekortschietende financieel toezicht van de overheid niet onvermeld blijven. Deze economische crisis is geen natuurramp, dit is gewoon mensenwerk. Graaiende bankiers en wegkijkende toezichthouders, en politici die het mogelijk hebben gemaakt. Juist het wegkijken van verantwoordelijken, het niet zelf verantwoordelijkheid durven nemen, heeft deze crisis mede veroorzaakt. Ziet de minister-president dat ook?
   
   Wij zullen als Kamer natuurlijk nog uitgebreid ingaan op de rapporten van de commissie-De Wit en op het rapport van de commissie-Scheltema over het DSB-drama dat nog moet verschijnen. Maar ik wil hier wel gezegd hebben dat ik mij, als ik de hoogste baas van de Nederlandsche Bank was, toch zeer slecht zou voelen en heel slecht zou slapen. Sterker nog, of ik mij zou afvragen of ik niet de eer aan mijzelf zou moeten houden.
   
   Vandaag beoordelen wij de verantwoording van dit kabinet. Op 9 juni spreekt de kiezer daar mede zijn oordeel over uit. Wij moeten nu een keuze maken voor de toekomst, voor onze economie, ons onderwijs, onze zorg en onze veiligheid; voor de toekomst van Nederland. Twee collega's voor mij hebben een lijstje genoemd. Ik verwijs liever alle kiezers naar www.sp.nl.
   
   (Geroffel op de bankjes)

   20 mei 2010 omstreeks 12:48 via Verantwoordingsdebat - Link - Delen

7. Debatitem

   Voorzitter
   

   Men heeft waarachtig gedacht dat u echt een maidenspeech hield, want u bent niet geïnterrumpeerd.
   
   De beraadslaging wordt geschorst.
   
   De vergadering wordt van 13.00 uur tot 13.30 uur geschorst.

   20 mei 2010 omstreeks 13:04 via Verantwoordingsdebat - Link - Delen

8. Debatitem

   Voorzitter
   

   Op de tafel van de Griffier ligt een lijst van ingekomen stukken. Op die lijst staan voorstellen voor de behandeling van deze stukken. Als voor het einde van de vergadering daartegen geen bezwaar is gemaakt, neem ik aan dat daarmee wordt ingestemd.

   20 mei 2010 omstreeks 13:04 via Verantwoordingsdebat - Link - Delen