Landbouw in ontwikkelingslanden

Debat in de Tweede Kamer op 21 december 2011

  1. Ik heet de staatssecretaris welkom. Aan mijn collega's zeg ik dat ook voor dit VAO de nieuwe regel van twee minuten spreektijd geldt, inclusief de indiening van de moties. Wij zijn dus streng bij de interrupties. Ik wil alleen vragen ter verheldering.

    21 december 2011 omstreeks 11:49 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

  2. Marianne Thieme (PvdD)

    Voorzitter. Ik zal drie moties indienen.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat kleine boeren, van wie het grootste deel bestaat uit vrouwen, de voedselproductie in ontwikkelingslanden dragen; constaterende dat de speciaal rapporteur voor voedselzekerheid van de Verenigde Naties na onderzoek heeft geconstateerd dat kleine boeren en een agro-ecologische wijze van landbouw de beste garantie bieden op voedselzekerheid op de lange termijn; verzoekt de regering, de ontwikkelingsgelden die besteed worden aan voedselzekerheid ten goede te laten komen aan kleine boeren en het ondersteunen van agro-ecologische landbouwpraktijken, en gaat over tot de orde van de dag.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat de westerse wereld meer consumeert dan zijn eerlijk aandeel, en dat dit grotendeels komt door de hoge vleesconsumptie die een groot beslag op het wereldlandbouwareaal legt; verzoekt de regering, de eigen voedselproductie en -consumptie te verduurzamen door actief een vermindering van de binnenlandse vleesconsumptie na te streven door het geven van voorlichting en het stimuleren van plantaardige alternatieven voor vlees, vis en zuivel, en gaat over tot de orde van de dag.

    21 december 2011 omstreeks 11:49 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

  3. Marianne Thieme (PvdD)

    Dan ga ik snel door naar mijn laatste motie.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat het Initiatief Duurzame Handel (IDH) ruim 100 mln. aan belastinggeld besteedt ten behoeve van het vrijwillig verduurzamen van ketens voor multinationale bedrijven die zelf enorme winsten maken; constaterende dat de langstlopende ketenverduurzamingsprojecten die het IDH ondersteunt, namelijk de Round Table on Responsible Soy (RTRS) en de Round Table on Sustainable Palmoil (RSPO), nog steeds leiden tot ontbossing, verdrijving van mensen van hun land en vergiftiging van rivieren; verzoekt de regering, de overheidssteun, zowel in financile als in faciliterende zin, van RTRS en RSPO te staken; verzoekt de regering tevens, de 100 mln. aan overheidssubsidies aan het Initiatief Duurzame Handel drastisch terug te brengen en de programma's op gebied van soja, palmolie, suikerriet, tropisch hout en kweekvis te staken en in plaats hiervan over te gaan tot het opstellen en afdwingen van bindende duurzaamheidseisen voor deze producten, en gaat over tot de orde van de dag.

    21 december 2011 omstreeks 11:49 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

  4. Esmé Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie)

    Voorzitter, ik heb drie moties. Graag krijg ik daarna nog ruimte voor één korte vraag.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat de brief "Uitwerking voedselzekerheidsbeleid" voor elk van de vier pijlers een aantal resultaatsindicatoren formuleert, maar niet aangeeft wat de huidige stand van zaken is, wie verantwoordelijk is voor het te behalen resultaat en hoeveel resultaat er geboekt moet zijn aan het einde van deze kabinetsperiode; van mening dat, gelet op de prioriteit die dit kabinet geeft aan het stimuleren van voedselzekerheid in de partnerlanden, een goed inzicht in de behaalde resultaten van groot belang is; verzoekt de regering om per indicator de huidige stand van zaken weer te geven, (nulmeting), wie verantwoordelijk is voor de realisatie en waar de regering aan het eind van deze kabinetsperiode wil staan; verzoekt de regering eveneens om door middel van jaarlijkse voortgangsrapportages de Kamer te informeren over de gemaakte voortgang, en gaat over tot de orde van de dag.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat de nota "Uitwerking voedselzekerheidsbeleid" de samenhang tussen landbouw en water in het Nederlandse ontwikkelingsbeleid niet of nauwelijks noemt; constaterende dat de landenlijst van het programma Water Mondiaal sterk afwijkt van de prioriteitslanden voor voedselzekerheid en dat voor het programma Partners voor Water nog niet duidelijk is hoe de activiteiten in de partnerlanden zullen aansluiten op het beleid voor voedselzekerheid; van mening dat een goede aansluiting van het waterbeleid op het beleid voor voedselzekerheid een absolute noodzaak is; verzoekt de regering om in de aangekondigde beleidsnotitie over water, zowel voor de programma's Water Mondiaal en Partners voor Water als voor andere programma's en activiteiten op het gebied van water in ontwikkelingslanden, de samenhang met het voedselzekerheidsbeleid expliciet te maken, en gaat over tot de orde van de dag.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, van mening dat met ontwikkelingsgeld gesteunde PPP's en activiteiten van het bedrijfsleveninstrumentarium bij dienen te dragen aan de doelstellingen van ontwikkelingssamenwerking; overwegende dat de impact op lokale duurzame ontwikkeling en armoedebestrijding, zoals het creren van werkgelegenheid, in het bijzonder voor gemarginaliseerde groepen, het bereiken van vrouwen, boeren en kleine ondernemers en het versterken van lokale ketens momenteel onvoldoende doorslaggevend onderdeel is van de beoordeling van aanvragen voor het bedrijfsleveninstrumentarium; overwegende dat de regering zich ten aanzien van landbouw in ontwikkelingslanden wil richten op kleine producenten en op vrouwen; verzoekt de regering, doorslaggevende criteria te ontwikkelen waarin armoedebestrijding en lokale duurzame ontwikkeling centraal staan en deze toe te passen in de beoordeling en selectie van aanvragen bij de bedrijfsleveninstrumentaria en PPP's en verzoekt de regering geen aanvragen te honoreren die onvoldoende scoren op internationale mvo-standaarden of duurzame armoedebestrijding, en gaat over tot de orde van de dag.

    21 december 2011 omstreeks 11:49 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

  5. Esmé Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie)

    Ik begrijp het. Het is wel een heel mooie vraag! Helaas interrumpeert niemand mij.

    21 december 2011 omstreeks 11:49 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

  6. Nee, maar zo gaan wij het ook niet doen. Het spijt mij, maar wij houden ons aan de afspraken. Dat heb ik bij de andere sprekers ook gedaan.

    21 december 2011 omstreeks 11:50 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

  7. Johan Driessen (PVV)

    Voorzitter. Ik dien twee moties in.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, verzoekt de regering, Zuid-Afrika te vragen eigendomsrechten, zoals landrechten, waaronder die van minderheden, nu en in de toekomst te respecteren, en gaat over tot de orde van de dag.

    21 december 2011 omstreeks 11:50 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

  8. Johan Driessen (PVV)

    Mijn tweede motie luidt als volgt.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat er in Zuid-Afrika veel ernstige geweldsmisdrijven plaatsvinden; constaterende dat deze misdrijven mede gericht zijn tegen minderheden; verzoekt de regering, Zuid-Afrika te vragen tegen dit geweld daadkrachtig op te treden, en gaat over tot de orde van de dag.

    21 december 2011 omstreeks 11:50 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

  9. Sjoera Dikkers (PvdA)

    Voorzitter. Ik zal er snel doorheen gaan, want ik heb drie moties voorbereid.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat 500 miljoen kleinschalige boeren en boerinnen samen 2 miljard mensen voorzien van voedsel; constaterende dat in 2030 de vraag naar voedsel met 50% zal stijgen en in 2050 met 70%; constaterende dat kleinschalige landbouw heeft bewezen op het gebied van armoedebestrijding betere resultaten te boeken dan grootschalige landbouw; overwegende dat investeringen in kleinschalige boeren een positief effect hebben op werkgelegenheid en bovendien meer opleveren voor armoedebestrijding dan investeringen gedaan door grootschalige landbouwondernemingen; verzoekt de regering, nadrukkelijk te investeren in kleinschalige landbouw in ontwikkelingslanden en erop toe te zien dat het bedrijfsleveninstrumentarium bijdraagt aan een verbetering van de positie van kleinschalige landbouw; verzoekt de regering tevens om binnen de Wereldbank als een van de grote donoren aan het Global Agriculture and Food Security Program Trust Fund (GAFSP) erop aan te dringen, prioriteit te geven aan de steun voor kleinschalige en duurzame landbouw, en gaat over tot de orde van de dag.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat de wereldwijde competitie om toegang tot land voor de productie van voedsel en biobrandstoffen met name in ontwikkelingslanden sterk is toegenomen en blijft toenemen; constaterende dat landrechten in ontwikkelingslanden vaak niet eenduidig zijn vastgelegd en dat de meeste grootschalige investeringen in deze landen vaak betrekking hebben op land waarvan de eigendomsrechten onduidelijk zijn; overwegende dat het gebruik en beheer van land niet op zichzelf staat maar nauw verbonden is met mensenrechten, milieu, biodiversiteit, armoedebestrijding, duurzame ontwikkeling en mondiale voedselzekerheid; van mening dat de landrechten van lokale leefgemeenschappen in ontwikkelingslanden onvoldoende gewaarborgd zijn; verzoekt de regering, heldere criteria voor Nederlandse bedrijven, investeerders, banken en pensioenfondsen te ontwikkelen waarmee landgrabbing in ontwikkelingslanden voorkomen kan worden en deze criteria minimaal in lijn te laten zijn met de herziene OESO-richtlijn en de Performance Standards van de Wereldbank/IFC en op naleving toe te zien; verzoekt de regering tevens, dit zo snel mogelijk op Europees niveau aan te kaarten om een Europees gelijk speelveld te bevorderen; en gaat over tot de orde van de dag.

    21 december 2011 omstreeks 11:50 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

  10. Sjoera Dikkers (PvdA)

    Ik heb nog één motie, voorzitter.

    21 december 2011 omstreeks 11:50 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

  11. Ja, maar u bent door uw tijd heen. Wij hebben een spreektijd van twee minuten afgesproken. Iedereen houdt zich daaraan. Zonet ging iemand er licht overheen.

    21 december 2011 omstreeks 11:50 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

  12. Sjoera Dikkers (PvdA)

    Het is een heel korte motie.

    21 december 2011 omstreeks 11:50 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

  13. Voor de toekomst doe ik u de suggestie om veel kortere moties in te dienen.

    21 december 2011 omstreeks 11:50 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

  14. Sjoera Dikkers (PvdA)

    Ik zal veel kortere moties indienen. Ik zal dit nooit meer doen, voorzitter.

    21 december 2011 omstreeks 11:51 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

  15. Als iedereen dat nu noteert, kunt u nu uw motie indienen, mevrouw Dikkers.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, verzoekt de regering, op de ambassades specifieke expertise te ontwikkelen met betrekking tot het ondersteunen bij het verkrijgen van landrechten en het verhogen van de productiviteit van boerinnen in ontwikkelingslanden; verzoekt de regering tevens, bij het afsluiten van contracten met landbouwondernemingen ervoor te zorgen dat deze contracten zo veel mogelijk vrouwelijke agrarische ondernemers en boerinnen in ontwikkelingslanden bereiken, en gaat over tot de orde van de dag.

    21 december 2011 omstreeks 11:51 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

  16. Arjan El Fassed (GroenLinks)

    Voorzitter. Ik heb één motie.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat verschillende rapporten van de VN en andere gerenommeerde organisaties concluderen dat het potentieel om de voedselproductie en voedselzekerheid in ontwikkelingslanden te vergroten, ligt in het investeren in kleine producenten en vrouwen; overwegende dat in de uitwerking van het voedselzekerheidsbeleid resultaatsindicatoren zijn opgenomen om de effecten van het Nederlandse beleid te kunnen meten en beoordelen; verzoekt de regering, resultaatsindicatoren te formuleren in de uitwerking van het voedselzekerheidsbeleid die gericht zijn op het versterken van de positie van kleine producenten en vrouwen en de Kamer hierover te informeren, en gaat over tot de orde van de dag.

    21 december 2011 omstreeks 11:51 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

  17. Wassila Hachchi (D66)

    Voorzitter. Ik heb één motie.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat de OECD recentelijk heeft aanbevolen om over te gaan tot een verdere afbouw van bestaande handelsbarrires om de verstoring van landbouwondernemerschap als gevolg van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) tegen te gaan; constaterende dat volgens het WRR-rapport Minder pretentie, meer ambitie economische groei in de agrarische sector een cruciale stap is in de economische ontwikkeling van landen; overwegende dat Nederland zich naar aanleiding van de unaniem gesteunde motie-Jacobi c.s. reeds actief inzet om de gevolgen van de GLB-voorstellen onder de aandacht te brengen in de onderhandelingen over het gemeenschappelijk landbouwbeleid; verzoekt de regering, bij de GLB-onderhandelingen niet alleen de gevolgen voor ontwikkelingslanden onder de aandacht te brengen, maar ook in te zetten op een afbouw resterende handelsbarrires voor ontwikkelingslanden, waaronder in ieder geval wordt verstaan de door de OECD genoemde beperkingen in markttoegang en exportsubsidies waar deze gelden voor landbouwproducten zoals suiker, en gaat over tot de orde van de dag.

    21 december 2011 omstreeks 11:51 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

  18. Wassila Hachchi (D66)

    Ik heb nog een minuut, dus ik stel de vraag die mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink wilde stellen. In het artikel in het blad P+ geeft topambtenaar Kitty van der Heijden, die bij Buitenlandse Zaken de thema's water en milieu beheert, aan dat haar grootste angst bij publiek-private programma's is dat het geld niet kan worden weggezet. Ik ontvang daarop graag een reactie van de staatssecretaris. Ik ben nog binnen de tijd.

    21 december 2011 omstreeks 11:51 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

  19. Heel goed. Dit is praktisch opgelost. Daarmee zijn wij aan het eind aan de inbreng van de Kamer. Ik denk dat de bewindsman even wil wachten tot hij alle moties heeft en straks zal antwoorden op alle vragen. Ik begrijp dat bij het AO ook de staatssecretaris van EL&I aanwezig was, maar dat de Kamer ervan kan uitgaan dat deze bewindsman alle vragen zal beantwoorden

    21 december 2011 omstreeks 11:52 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

  20. Ben Knapen (CDA)

    Voorzitter. Ik dank de Kamer voor de moties. De motie op stuk nr. 80 van mevrouw Thieme verzoekt de regering de binnenlandse vleesconsumptie actief te verminderen. Deze motie ontraad ik. Dit kabinet wil niet treden in de keuzevrijheid van consumenten. Daarnaast stimuleren wij zowel in als buiten Nederland duurzame productiemethoden.De motie op stuk nr. 81 van mevrouw Thieme verzoekt ontwikkelingsgelden die worden besteed aan voedselzekerheid ten goede te laten komen aan kleine boeren ter ondersteuning van agro-ecologische landbouw. Deze motie is ondersteuning van het beleid. De motie op stuk nr. 82 van mevrouw Thieme ontraad ik. De motie gaat over het verminderen van financiële overheidssteun aan de IDH. Wij zijn van mening dat platforms een nuttige bijdrage kunnen leveren aan de verduurzaming van handelsketens. Het publiekprivate karakter geeft nu juist ruimte aan maatschappelijke organisaties en bedrijven om tot standaarden te komen en dat achten wij effectiever dan dwang van bovenaf. De motie op stuk nr. 83 van mevrouw Wiegman gaat over het opstellen van criteria waarin armoedebestrijding en lokale duurzame ontwikkeling centraal staan en wil dit toepassen op het bedrijfsleven. Wij beschouwen deze motie als ondersteuning van beleid, maar wel met de kanttekening dat wij er voor willen waken dat dit niet leidt tot extra administratieve lasten.De motie op stuk nr. 84 van mevrouw Wiegman gaat over het verzoek om in de aangekondigde beleidsnotitie over water de samenhang met voedselzekerheid expliciet te maken. Ik verzoek deze motie aan te houden. In de tweede week van januari 2012 zullen wij de Waterbrief publiceren, waarin de samenhang tussen water en voedselzekerheid wordt vermeld. Water Mondiaal is een programma met allerlei activiteiten die losstaan van ontwikkelingssamenwerking. Wij willen daar niet in treden. Als op grond van de brief blijkt dat het toch interessant is om een nadere discussie te voeren over de raakvlakken tussen die twee, moeten wij dat zeker doen. Misschien dat wij op basis van de documentatie die dan voorhanden is een specifiekere discussie kunnen voeren.

    21 december 2011 omstreeks 11:52 via Landbouw in ontwikkelingslanden - Link - Delen

Over dit debat

Bericht van de makers

“Ehm... waar zat dat knopje om een bonnetje uit te printen nou ook al weer?”

Wolq helpt om software en het web gebruiks-vriendelijker te maken, zodat uw klanten nooit meer hoeven te zoeken naar een bepaalde funtie. Ook bedenken wij innovatieve oplossingen, zoals Publitiek, voor complexe vraagstukken.

Benieuwd wat wij voor u kunnen betekenen?

Lees meer over onze diensten op Wolq.nl