Debat in de Tweede Kamer op 1 juni 2011
Debatitem
Liesbeth van Tongeren (GroenLinks)
Voorzitter. Het lijkt alsof deze minister een spookrijder wordt. Hij komt tegenliggers tegen als Japan, Oostenrijk, Zwitserland en nu ook Duitsland, onze grootste handelspartner. Je zou zeggen dat dit de gedachtevorming in Nederland zou aanmoedigen.
Aangezien wij maar twee minuten spreektijd hebben, ga ik over tot het indienen van mijn moties.Motie
De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat als er een nieuw kerncentrale gebouwd worden, die zo veilig mogelijk moet zijn; verzoekt de regering, bij de eventuele vergunningverlening voor een nieuwe kerncentrale de hoogst mogelijke veiligheidseisen te hanteren, en gaat over tot de orde van de dag.
Deze motie is voorgesteld door de leden Van Tongeren, Samsom en Wiegman-van Meppelen Scheppink. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund. Zij krijgt nr. 9 (32645).
Debatitem
Esmé Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie)
Voorzitter. Terwijl in allerlei ons omringende landen besloten wordt kerncentrales te sluiten en niet meer tot de bouw van nieuwe centrales over te gaan, staat in het regeerakkoord dat in Nederland de bouw van een of meer nieuwe kerncentrales mogelijk is. Dit is bedoeld ten behoeve van CO2-reductie en minder afhankelijkheid van andere landen. Het is echter de vraag of kernenergie ons minder afhankelijk maakt. Voor winning van uranium en voor de verwerking van kernafval hebben wij andere landen namelijk hard nodig.
Dat brengt mij op de vraag of nieuwe kerncentrales nodig zijn voor onze energievoorziening. Wij moeten ons serieus afvragen of wij een veiligheidsprobleem over ons willen afroepen, niet om onze energievoorziening op orde te houden -- daar moet je simpelweg iets voor over hebben -- maar om een paar euro te verdienen aan het exporteren van stroom en het creëren van enkele tientallen arbeidsplaatsen. Meer zullen het er namelijk niet zijn.
We moeten het perspectief verleggen naar de energievoorziening.
Op basis van TenneT-scenario's concludeert de ChristenUnie dat nieuw vermogen aan kernenergie niet nodig is. Het dient slechts de export. Los van principiële stellingnames vraag ik om meer aandacht voor deze zuivere, eendimensionale economische kwestie. Daartoe dien ik de volgende motie in.Motie
De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat het groeiende tekort aan fossiele brandstoffen en uranium, alsmede klimaatverandering ons noopt tot energiebesparing en een zo snel mogelijke omschakeling richting 100% duurzame energie; overwegende dat kernenergie vaak wordt geduid als een transitietechnologie die nodig is in de transitie naar 100% duurzame energie; verzoekt de regering, om een onafhankelijk kennisinstituut de effecten van een tweede kerncentrale in Nederland op de transitie naar 100% duurzame elektriciteit te laten onderzoeken, en gaat over tot de orde van de dag.
Deze motie is voorgesteld door de leden Wiegman-van Meppelen Scheppink, Samsom en Van Tongeren. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund. Zij krijgt nr. 13 (32645).
Debatitem
Kent mevrouw Wiegman het artikel dat in Elsevier is verschenen en waarin Tim van der Hagen roept dat er voldoende uranium is?
Debatitem
Esmé Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie)
Ik geloof ook niet zozeer dat ik die vraag heb opgeroepen in dit korte debat. Ik ken de verschillende opinies over de hoeveelheid uranium. Maar de vraag die ik heb opgeroepen is of we afhankelijk willen zijn van andere landen voor onze energievoorziening. Die discussie speelt vaak in relatie tot kolen en olie. Die afhankelijkheidsrelatie geldt ook ten aanzien van de winning van uranium.
Debatitem
Ik denk dat het goed is dat mevrouw Wiegman dit artikel eens leest. Het betreft immers een van haar overwegingen in haar motie. Als het mevrouw Wiegman echt gaat om het niet-afhankelijk worden van het buitenland en andersom, voorspel ik een donkere en koude toekomst voor Nederland met heel weinig energie.
Debatitem
Esmé Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie)
Vanwege die laatste conclusie heb ik zo'n behoefte aan onafhankelijk onderzoek. Ik verwacht eigenlijk dat het CDA dan ook niet anders kan dan deze motie te steunen, om een bepaald gelijk bevestigd of juist ontkracht te zien.
Debatitem
Liesbeth van Tongeren (GroenLinks)
Klopt het dat het grootste gedeelte van het Nederlandse uranium uit Kazachstan komt? En dat daar een dictator zit, die wel degelijk onder de invloed van Poetin opereert? Klopt het ook dat het International Energy Agency heeft voorspeld dat er bij het huidige percentage uranium in de winning nog voor ongeveer 40 jaar uranium is?
Debatitem
Esmé Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie)
Ook deze gegevens klinken mij bekend in de oren. Maar goed, ik kan op dit moment niet anders dan melden dat ik het artikel ken waarin Tim van der Hagen wordt geciteerd. Ik lees wekelijks de Elsevier, dus: ja, ook ik ken de gegevens die vandaag naar voren worden gebracht. Daarom lijkt mij de zojuist ingediende motie van grote waarde. Ik vraag de regering om eens heel goed te bekijken hoe het precies zit en om onafhankelijk onderzoek te doen, zeker gezien het feit dat de regering beweert dat de keuze voor kerncentrales wordt gemaakt om niet meer zo afhankelijk te hoeven zijn.
Mijn tweede motie is bedoeld om te leren van de discussies over de herkomst van kolen die verbrand worden in onze kolencentrales. Het is goed om direct vergelijkbare eisen te stellen ten aanzien van de herkomst van uranium. Ik weet niet hoever het CDA inmiddels is met de voorbereiding van een wetsvoorstel waarmee Nederlandse stroomproducten worden verplicht om de herkomst van hun steenkool te publiceren, maar de herkomst van uranium zou daarin moeten worden meegenomen.Motie
De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat het delven van uranium met risico's omgeven is, bijvoorbeeld voor mensenrechten, arbeidsrechten en milieu; overwegende dat in Afrika voorbeelden zijn van radioactieve stoffen in het drinkwater en het voedsel als gevolg van het delven van uranium; overwegende dat er niet altijd controle is op de impact van straling op burgers en werknemers; verzoekt de regering, een rapportage-eis over de herkomst van uranium in de randvoorwaarden bij een nieuwe kerncentrale op te nemen, en gaat over tot de orde van de dag.
Deze motie is voorgesteld door de leden Wiegman-van Meppelen Scheppink, Samsom en Van Tongeren. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund. Zij krijgt nr. 14 (32645).
Debatitem
Esmé Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie)
Tot slot nog één opmerking en nog één motie. Ik roep de regering op om het niet te doen. Bouw geen nieuwe kerncentrales zolang er geen duurzame en betrouwbare oplossingen zijn gevonden voor de veiligheid en het afval. Doe als Duitsland, doe als Zwitserland, en daarom mijn laatste motie.
Motie
De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat het kabinet voornemens is, een vergunning af te geven voor een tweede kerncentrale; overwegende dat andere landen, zoals Duitsland en Zwitserland, juist gaan stoppen met het opwekken van kernenergie, onder meer vanwege de risico's van een kerncentrale in dichtbevolkt gebied; verzoekt de regering, af te zien van een vergunning voor een nieuwe kerncentrale in Borssele, vanwege het ontbreken van een duurzame oplossing voor de problemen van veiligheid en afval, en gaat over tot de orde van de dag.
Deze motie is voorgesteld door de leden Wiegman-van Meppelen Scheppink, Samsom en Van Tongeren. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund. Zij krijgt nr. 15 (32645).
Debatitem
Stientje van Veldhoven-van der Meer (D66)
Voorzitter. In de geliberaliseerde energiemarkt moet je streven naar zoveel mogelijk level playing field tussen de verschillende vormen van energieproductie. De minister heeft ons in het AO verzekerd dat er geen steun zal worden gegeven voor staatsgaranties, transport, transportbeveiliging of tegenvallers in de bouw van kerncentrales. De minister sluit echter niet uit dat er voor de verzekering van het eigen risico een staatspolis zou moeten worden afgegeven. Ik heb hierover uitgebreid gesproken met de minister tijdens het AO. Hij wil het niet duurder maken, ik wil het niet goedkoper maken, dus dan zijn we het eens, zou ik zeggen. Hij beloofde de minister van Financiën voor dit AO een brief te laten sturen. Die is er niet en aangezien er geen uitspraak is van de regering, moet er maar een uitspraak van de Kamer komen in de volgende motie.
Motie
De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat de regering van mening is dat de exploitant van een nieuwe kerncentrale de aan de exploitatie gerelateerde kosten moet dragen; constaterende dat de minister in dit verband heeft aangegeven dat de exploitant voor het eigen gedragen risico van 700 mln. een verzekering dient af te sluiten op de markt; constaterende dat de minister daarbij niet uitgesloten heeft dat een aanvullende staatspolis noodzakelijk kan zijn, indien dit bedrag niet volledig te verzekeren valt; verzoekt de regering, actief te onderzoeken of de aanname klopt dat het eigen risico van de exploitant van een nieuwe kerncentrale niet volledig via de markt te verzekeren valt, en de Kamer hierover en over de onderbouwing van een eventueel verzoek voor het verlenen van een staatspolis nader te informeren; en verzoekt de regering, indien een staatspolis wordt overwogen, hiervoor minimaal dezelfde kosten in rekening te brengen als die de exploitant betaalt op het laatste deel van het eigen risico dat wel op de markt te verzekeren valt, en gaat over tot de orde van de dag.
Deze motie is voorgesteld door het lid Van Veldhoven. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund. Zij krijgt nr. 16 (32645).
Debatitem
Voorzitter. Belangrijk is het, te constateren dat met de randvoorwaardenbrief de regering de mogelijkheid biedt aan private partijen om een vergunning voor een nieuwe kerncentrale aan te vragen en die centrale daarna te kunnen bouwen. De regering vraagt zelf niets aan en bouwt zelf ook niets. Voor de VVD is duidelijk dat het hier in de Kamer moet gaan over de veiligheid van reactoren en niet over de businesscase. Ik hoor veel ronkende retoriek als zouden wij kernenergie niet nodig hebben, dat er onvoldoende uranium zou zijn en dat wij slechts zouden spreken over 2% van de energievoorziening. Tegen hen zou ik willen zeggen: laat de businesscase over aan de marktpartijen, want zou waar zijn wat beweerd wordt, dan zouden zij niet investeren. Laat ons hier kijken naar de veiligheid en het beheersbaar maken van de risico's. Laten wij ons daarbij realiseren dat er steeds meer vraag naar elektriciteit komt en dat kernenergie de enige energiebron is zonder CO2-uitstoot die ons kan helpen naar een verdere onafhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Het past dit Hoge College van Staat niet om zich te laten opjagen door emoties of haastige beslissingen van onze buren. Vandaar de volgende motie, die ik samen met mijn collega Verburg van het CDA wil indienen.
Motie
De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat de veiligheidslessen uit het ongeluk met de kernreactor in Fukushima (Japan), voor zover relevant voor de Nederlandse situatie, moeten worden meegenomen bij de aanvraag en het ontwerp van een mogelijk nieuwe kernreactor in Nederland; verzoekt de regering, te garanderen dat alle relevante inzichten, voor zover relevant voor de Nederlandse situatie, die de veiligheid van een kernreactor verder kunnen optimaliseren, ook worden toegepast, en gaat over tot de orde van de dag.
Deze motie is voorgesteld door de leden Leegte en Verburg. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund. Zij krijgt nr. 17 (32645).
Debatitem
Liesbeth van Tongeren (GroenLinks)
Voorzitter. In de laatste motie hoorde ik een heleboel keer het woord "relevant". Wat ik graag zou willen weten van de VVD is wie er dan gaat toetsen wat relevant is en wat niet. We lazen vandaag in de krant dat achteraf geconstateerd wordt dat de voorbereiding in Japan op allerlei punten tekortschoot. Voor het ongeluk werd daar ook door de Japanse minister Verhagen gewoon verteld dat alle relevante veiligheidseisen in plaats waren.
Debatitem
Ik zal een voorbeeld geven van wat relevant is voor de Nederlandse situatie. We zouden hier niet hoeven testen op het gevaar van lawines, terwijl dat in Zwitserland wel nodig is. In Zwitserland wil je weer niet testen op het gevaar van tsunami's, want die zullen zich daar niet voordoen. Zo zijn er veel voorbeelden van situaties die zich hier niet kunnen voordoen. Laten we dergelijke risico's dus niet in aanmerking nemen en dergelijke onnodige voorschriften opleggen, want die leiden af van de daadwerkelijke veiligheid van zo'n reactor.
Debatitem
Liesbeth van Tongeren (GroenLinks)
Ik vroeg niet wat, maar ik vroeg wie. Het is de slager die zijn eigen vlees keurt, want het ministerie van EL&I geeft de vergunningen af, controleert of aan de voorwaarden wordt voldaan en zou volgens de motie ook gaan bepalen wat relevant is. Wie zou dat onafhankelijk moeten doen?
Debatitem
Een slager heeft zelf vlees en zou dat keuren, maar een Nederlandse regering heeft geen kernreactor en keurt dus andermans reactor. Deze vergelijking gaat dus mank. Wij zijn ervoor dat er naar de veiligheid van reactoren wordt gekeken. Daarvoor stellen wij eisen. Vervolgens gaan wij controleren of aan die eisen wordt voldaan. Dat is wezenlijk iets anders dan de slager die zijn eigen vlees keurt.
Debatitem
Voorzitter. Vandaag kwam er voor de Nederlandse regering een relevante les binnen, namelijk de oproep van het IAEA aan Japan om zijn nucleaire veiligheidsdienst, de KFD voor Nederland, te scheiden van het ministerie dat de vergunningen afgeeft voor dezelfde kerncentrales. In Nederland heb ik die kwestie drie maanden geleden aan de orde gesteld. Dat werd toen weggewuifd. Het IAEA dringt er nu bij Japan met klem op aan, die scheiding aan te brengen. Zou de heer Leegte in de geest van zijn motie zeggen dat we ook die les in Nederland moeten leren en dat we de KFD moeten onderbrengen bij een ander ministerie, zodat verantwoordelijkheden gescheiden worden, zoals het IAEA vandaag met klem aan Japan adviseert?
Debatitem
Het is een vooraankondiging van een rapport dat nog niet openbaar is. Ik heb de artikelen in kwestie ook gelezen. Dit rapport wordt nu aangeboden, dus we weten niet precies wat erin staat. Als dit een relevante les mag zijn, denkt mijn fractie daar natuurlijk verder over na. Ik heb vaker in deze Kamer gezegd dat zij niet uit kernenergiefetisjisten bestaat. Het denken staat bij mijn fractie niet stil. Wij kijken altijd naar hoe we dingen kunnen verbeteren. Als er een reële mogelijkheid tot verbetering bestaat, wellicht op deze manier, dan praten wij daar natuurlijk met zijn allen over.
Debatitem
Zullen we deze vraag dan bij dezen doorspelen aan de minister, zodat hij die in zijn termijn kan beantwoorden? Dit is een relevante kwestie. Bovendien is het rapport inmiddels openbaar, mijnheer Leegte.
Debatitem
Stientje van Veldhoven-van der Meer (D66)
Voorzitter. Het idee van deze motie is natuurlijk dat veiligheid van die kerncentrale voor alles gaat.
Debatitem
Titel: Kernenergie
Omschrijving: Aan de orde is het debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 17 mei 2011 over kernenergie.
Vergadering: Nummer (1 juni 2011)
Voorzitter: Khadija Arib
Disclaimer: Uit deze ongecorrigeerde tekst mag niet worden geciteerd. Aan deze tekst kunnen geen rechten worden ontleend.
Sprekers in dit debat:
“Ehm... waar zat dat knopje om een bonnetje uit te printen nou ook al weer?”
Wolq helpt om software en het web gebruiks-vriendelijker te maken, zodat uw klanten nooit meer hoeven te zoeken naar een bepaalde funtie. Ook bedenken wij innovatieve oplossingen, zoals Publitiek, voor complexe vraagstukken.
Benieuwd wat wij voor u kunnen betekenen?