Gesubsidieerde rechtsbijstand

Debat in de Tweede Kamer op 7 december 2011

  1. Lilian Helder (PVV)

    Voorzitter. In het algemeen overleg is onder meer aan de orde gekomen dat de te betalen eigen bijdrage voor rechtsbijstand vanaf de vijfde toevoeging binnen een bepaalde periode met 150% wordt verhoogd. De PVV is van mening dat in geval van strafzaken bij de tweede aangevraagde toevoeging voor weer een nieuwe strafzaak binnen één jaar, de te betalen eigen bijdrage moet worden verhoogd met 150%. Hierbij gaat het om verdachten die wel enige mate van inkomen hebben, waardoor het voorstel van de PVV niet in strijd is met artikel 6 van het EVRM. De staatssecretaris heeft dit impliciet erkend, want in de tweede termijn gaf hij aan dat hij dit zou meenemen in de voorbereiding van het voorstel voor de wet verhaal vermogende verdachten. Desondanks, en met name vanwege het feit dat het voorstel van de PVV meer past in de Wet op de rechtsbijstand, dien ik de volgende motie in.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat het aantal toevoegingen wordt gemaximeerd op vier per jaar in die zin dat bij de vijfde toevoeging de door de rechtzoekende te betalen eigen bijdrage met 150% wordt verhoogd, dus ook voor personen die een strafbaar feit hebben gepleegd; van mening dat de rechtsbijstand aan personen die een strafbaar feit hebben gepleegd, niet op dezelfde wijze gefaciliteerd dient te worden als in andere zaken gebeurt en al helemaal niet in economisch moeilijke tijden; verzoekt de regering derhalve, in het geval van strafzaken al bij de tweede aangevraagde toevoeging voor een nieuwe strafzaak binnen een jaar de door de rechtzoekende te betalen eigen bijdrage te verhogen met 150%, en gaat over tot de orde van de dag.

    7 december 2011 omstreeks 11:17 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

  2. Sharon Gesthuizen (SP)

    Voorzitter. Helaas ben ik vandaag wat slecht bij stem.Ik heb een tweetal moties. Er is een fundamenteel verschil van mening over de vraag of bezuinigingen al dan niet wenselijk zijn en een destructief effect, of in ieder geval zeer verslechterend effect, kunnen hebben op de toegang tot de rechter, met name voor de lage en middeninkomens. Er is ook een verschil van mening over de exacte wijze waarop de bezuinigingen worden doorgevoerd. Mijn moties gaan in op deze verschillende aspecten.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat in het regeerakkoord is opgenomen dat er 50 mln. moet worden bezuinigd op de rechtsbijstand, waar nog een tegenvaller van 15 mln. bovenop komt vanwege de consultatie van een raadsman voorafgaand aan het politieverhoor; overwegende dat niet duidelijk is gemaakt in hoeverre de bezuinigingen van het vorige kabinet niet zijn gerealiseerd dan wel alsnog in deze kabinetsperiode moeten worden gerealiseerd; overwegende dat er op dit moment een duidelijke terugloop van het aantal toevoegingen gesignaleerd kan worden, maar dat de financile effecten daarvan pas later zichtbaar zullen worden; constaterende dat twijfel is gerezen over de berekening van het bedrag van 15 mln. als gevolg van de Salduz-jurisprudentie; van oordeel dat het van belang is dat geen enkele twijfel bestaat over de juistheid van deze berekeningen en bedragen, om te voorkomen dat de bezuinigingen op de rechtsbijstand hoger zullen zijn dan noodzakelijk; verzoekt de regering, de voorgenomen bezuinigingen en de daarbij behorende bedragen beter te onderbouwen en de Kamer aanvullende informatie te verschaffen over de effecten van de bezuinigingsmaatregelen van het vorige kabinet, de aanvullende bezuiniging van 15 mln. en de consequenties van het feit dat het aantal toevoegingen nu reeds terugloopt en de financile gevolgen daarvan, en gaat over tot de orde van de dag.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat door de bezuinigingen op de rechtsbijstand de toegang tot de rechter onder druk staat, omdat de eigen bijdrage voor de advocaat fors zal worden verhoogd; verzoekt de regering, af te zien van de bezuinigingen op de rechtsbijstand, en gaat over tot de orde van de dag.

    7 december 2011 omstreeks 11:19 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

  3. Jeroen Recourt (PvdA)

    Voorzitter. In het overleg is afgesproken dat er nog een brief komt over de successen die nu reeds worden geboekt en over de vraag of de bezuinigingen moeten doorgaan als de kosten voor de rechtsbijstand nu al teruglopen. Op dat punt dien ik dan ook geen motie in; ik wacht de brief gewoon af. Wel heb ik twee andere moties voorbereid.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat met het voorstel van de regering de eigen bijdrage voor gesubsidieerde rechtsbijstand voor rechtzoekenden zal stijgen; overwegende dat een van de redenen voor het opwerpen van deze financile drempel het ontmoedigen van onnodige juridische procedures is; constaterende dat niet duidelijk is hoe vaak het voorkomt dat onnodig een toevoeging is afgegeven en dat evenmin is aangegeven hoe vaak het voorkomt dat zonder enige kans van slagen wordt geprocedeerd; van mening dat als blijkt dat er inderdaad onnodige, onzinnige en overbodige juridische procedures zijn, die moeten worden voorkomen maar dat dit bij voorkeur gebeurt met specifieke en doelgerichte middelen in plaats van met generieke maatregelen waardoor alle rechtzoekenden worden getroffen; verzoekt de regering, inzage te geven in de aard en omvang van onnodige of kansloze procedures en met voorstellen te komen om die te voorkomen, en gaat over tot de orde van de dag.

    7 december 2011 omstreeks 11:19 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

  4. Jeroen Recourt (PvdA)

    Voorzitter. Procedures kunnen ook worden voorkomen door bewindvoerders, vooral familiebewindvoerders; vandaar de volgende motie.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet wijziging curatele beschermingsbewind en mentorschap nog niet in werking is getreden; overwegende dat het van belang is dat mentoren bij hun werk worden ondersteund door een landelijke vereniging; van mening dat deze ondersteuning financieel moet worden gedragen door het ministerie van Veiligheid en Justitie en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; constaterende dat voor deze ondersteuning een bedrag van

    7 december 2011 omstreeks 11:20 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

  5. Ard van der Steur (VVD)

    Voorzitter. In het algemeen overleg hebben wij zeer goed en inhoudelijk grondig met de staatssecretaris van gedachten gewisseld over de rol die gefinancierde rechtsbijstand in ons rechtsbestel moet hebben, ook in onderlinge samenhang en afgewogen met andere maatregelen die wij treffen, zoals de verhoging van de griffierechten die het kabinet zich heeft voorgenomen.Al die ontwikkelingen zijn voor de VVD-fractie reden om eens goed te kijken naar de alternatieven die wij hebben voor de traditionele rechtspraak. Een van die alternatieven is mediation. Mediation vervult in Nederland een belangrijke rol, maar nog lang niet de rol die zij zou kunnen vervullen. Een van de redenen die de VVD-fractie heeft gevonden om daar wat aan te veranderen, is dat het bij het grote publiek nogal onduidelijk is. Het is dan ook heel goed dat de staatssecretaris in de brief die onderdeel was van het algemeen overleg heeft aangekondigd dat de eigen bijdragen voor mediation niet worden verhoogd, juist om mediation te stimuleren. Dat is mede aanleiding voor een door de VVD-fractie opgesteld initiatiefplan, namelijk de initiatiefnota De wettelijke verankering van mediation, die ik graag bij dezen aan de staatssecretaris aanbied.

    7 december 2011 omstreeks 11:20 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

  6. Voorzitter

    Dank u wel. Ik zal ervoor zorgen dat de staatssecretaris de nota ontvangt. Mag deze ook naar de Kamer?

    7 december 2011 omstreeks 11:22 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

  7. Ard van der Steur (VVD)

    Zeker, voorzitter.

    7 december 2011 omstreeks 11:23 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

  8. Voorzitter

    Dan zullen wij ervoor zorgen dat de nota wordt vermenigvuldigd en dat de collega's hem ook ontvangen. Ik neem aan dat er geen bezwaar tegen bestaat dat deze nota ter inzage wordt gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Kamer.(Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer der Staten-Generaal.)

    7 december 2011 omstreeks 11:23 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

  9. Magda Berndsen-Jansen (D66)

    Voorzitter. Mijn fractie is absoluut tegen de plannen van de staatssecretaris om de bijdrage van min- en onvermogende rechtzoekenden te verdubbelen. Nu dit direct volgt uit het regeerakkoord, neem ik aan dat er een meerderheid is voor de plannen van de staatssecretaris. Ik dien dan ook de volgende moties in om de toegang tot het recht zo veel mogelijk te sparen.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat de bezuinigingsmaatregelen op de rechtspraak, waaronder de verhoging van de eigen bijdrage bij de gefinancierde rechtsbijstand, de drempel naar de rechter verhoogt; overwegende dat dit effect voor vermogende partijen, zoals banken en verzekeraars, marginaal is en dat zij derhalve niet ontmoedigd worden om procedures aan te spannen; overwegende dat indien een burger voor de rechter wordt gedaagd dit op voorhand hoge kosten met zich mee kan brengen; overwegende dat het onwenselijk is dat mensen zich moeten neerleggen bij onrecht omdat zij hun verweer niet kunnen betalen; verzoekt de regering, te onderzoeken hoe voorkomen kan worden dat van dit toenemende machtsverschil misbruik wordt gemaakt, en gaat over tot de orde van de dag.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat het recht op effectieve toegang tot een onafhankelijke rechter een fundamenteel grondrecht is; overwegende dat de bezuinigingsmaatregelen op de gefinancierde rechtsbijstand hier afbreuk aan kunnen doen; overwegende dat dit negatieve effect versterkt wordt door de cumulatie met andere bezuinigingsmaatregelen zoals de griffierechten; verzoekt de regering, een impactanalyse uit te voeren naar de gevolgen van de bezuinigingsmaatregelen op de gefinancierde rechtsbijstand waarbij ook het effect van andere maatregelen wordt betrokken, en gaat over tot de orde van de dag.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat de eigen bijdrage onder meer wordt verhoogd om veelgebruikers van gesubsidieerde rechtsbijstand te ontmoedigen, naar de rechter te stappen; overwegende dat iemand die voor de eerste maal een rechtszaak aanspant, niet verweten kan worden dat hij bovenmatig veel procedures aanspant; verzoekt de regering, te onderzoeken hoe de verhoging van de eigen bijdrage, binnen de voorgestelde budgettaire kaders, gestaffeld kan worden naar het aantal keren dat men een beroep doet op de gesubsidieerde rechtsbijstand, waarbij de eigen bijdrage bij de eerste procedure in ieder geval niet hoger is dan de huidige, en gaat over tot de orde van de dag.

    7 december 2011 omstreeks 11:23 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

  10. Fred Teeven (VVD)

    Voorzitter. Ik dank de leden voor hun inbreng bij dit VAO. Het onderwerp rechtsbijstand houdt iedereen behoorlijk bezig. Dat is ook goed. Het is belangrijk in onze samenleving.Ik begin met de motie op stuk nr. 41 van mevrouw Helder. Zoals mevrouw Helder zelf al aangaf, heb ik in tweede termijn al een toezegging in haar richting gedaan en gezegd dat ik daarnaar ga kijken. In het kader van de stelselherziening op de Wet op de rechtsbijstand zal ik bekijken op welke wijze ik die eigen bijdrage kan vragen in strafzaken. Ik voeg eraan toe dat er een onderzoeksvoorstel ligt, met als doel te bekijken hoe die kostenveroordeling in de strafprocedure geregeld is in een aantal Europese landen. Die resultaten zou ik willen meenemen bij de verdere uitwerking.Het vraagt ook een wetswijziging. Het ligt in de rede dat ik bij die stelselherziening ook kijk naar de mogelijkheden die het strafrecht biedt. Ik moet echter opletten dat het niet meer kost dan het uiteindelijk oplevert, want dat strookt niet met de intentie om te bezuinigen. Volgens mij zijn mevrouw Helder en ik het op dat punt eens.Dit gegeven is ook belangrijk voor het voorstel in de motie van mevrouw Helder waarin zij oproept tot het opleggen van een extra hoge bijdrage in het geval van veelgebruik van toevoegingen. Dat moeten wij allemaal opnieuw bekijken. Ik ga alle voorstellen overwegen. Volgend jaar februari wil ik een expertmeeting organiseren over de stelselherziening. Dan zal ik aan de slag gaan met de nadere uitwerking ervan. Wellicht zijn deze opmerkingen voor mevrouw Helder een reden om de motie aan te houden.

    7 december 2011 omstreeks 11:24 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

  11. Madeleine van Toorenburg (CDA)

    Kan de staatssecretaris expliciet aangeven dat dit nooit twee andere zaken mag verdringen, te weten de schadevergoeding die aan slachtoffers moet worden uitgekeerd en de doelstelling om degene die geld heeft, zo veel mogelijk te plukken? Daar was de staatssecretaris ook heel duidelijk over in het AO. Misschien is het goed als hij dat in deze Kamer herhaalt?

    7 december 2011 omstreeks 11:27 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

  12. Fred Teeven (VVD)

    Ik kan deze opmerking van mevrouw Van Toorenburg bevestigen. Volgens mij hoeft het een het ander niet automatisch te belemmeren. Ik denk dat er mogelijkheden zijn om het allebei te doen.

    7 december 2011 omstreeks 11:27 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

  13. Voorzitter

    Er is twijfel of in de motie staat wat u bedoelt, mevrouw Helder. Bedoelt u de bijdrage met 150% te verhogen, of tot 150% te verhogen?

    7 december 2011 omstreeks 11:28 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

  14. Lilian Helder (PVV)

    Met 150%. Dat is precies zoals het staat in de brief van de staatssecretaris over alle toevoegingen. Naar aanleiding van de opmerking van de staatssecretaris over het al dan niet aanhouden van de motie merk ik op dat ik het nog iets scherper wil krijgen. De staatssecretaris zegt dat hij dit meeneemt, dat er volgend jaar februari een expertmeeting komt en dat hij het in dat kader wil bekijken. Als het antwoord dan "nee" is, sta ik een beetje aan de kant als ik de motie nu aanhoud. Ik wil haar eigenlijk handhaven.

    7 december 2011 omstreeks 11:28 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

  15. Fred Teeven (VVD)

    In de tweede termijn van het AO heb ik aangegeven dat ik zeer bereid ben om dit te gaan doen, maar dat wij wel moeten uitrekenen of het meer oplevert dan dat het kost. Daar moeten wij eventjes naar kijken. Ik neem het ook mee bij de stelselherziening. Het is echt meer dan een opmerking dat wij van alles gaan doen en er misschien wel toekomen.

    7 december 2011 omstreeks 11:29 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

  16. Sharon Gesthuizen (SP)

    Ik weet niet of de motie nu wordt aangehouden. Als dat niet het geval is, ontraadt de staatssecretaris op dit moment dan aanvaarding van deze motie?

    7 december 2011 omstreeks 11:29 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

  17. Fred Teeven (VVD)

    Nee, ik zeg niet dat ik de motie op dit moment ontraad. Ik begrijp uit de non-verbale reactie van mevrouw Helder dat zij mijn toezegging goed gehoord heeft.

    7 december 2011 omstreeks 11:30 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

  18. Lilian Helder (PVV)

    Voorzitter. Ik houd de motie aan.

    7 december 2011 omstreeks 11:30 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

  19. Voorzitter

    Op verzoek van mevrouw Helder stel ik voor, haar haarmotie (31753, nr. 41) aan te houden.

    7 december 2011 omstreeks 11:30 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

  20. Fred Teeven (VVD)

    Er zijn twee moties van mevrouw Gesthuizen. In haar motie op stuk nr. 42 vraagt zij mij om af te zien van de bezuinigingen. Ik ontraad aanvaarding van deze motie. Voor het kabinet is er geen mogelijkheid op dit moment om af te zien van deze bezuiniging. Dan moet er een andere dekking gevonden worden en die wordt met deze motie niet aangereikt.De motie op stuk nr. 43 van mevrouw Gesthuizen vraagt de regering, te laten zien hoe een en ander bij elkaar komt en tot stand gekomen is.Zo'n zelfde strekking heeft de motie van de heer Recourt. Hij zegt dat er een betere onderbouwing moet plaatsvinden. Ook in de eerste motie van mevrouw Berndsen wordt een betere onderbouwing gevraagd. Ik ontraad het aannemen van die drie moties natuurlijk niet. Ik kom volgend jaar met een brief en zal de onderwerpen veel gebruik, onnodig gebruik, frequent gebruik in die brief meenemen. Ik zal daarover zo snel mogelijk een standpunt innemen. Dan is waarschijnlijk de vraag van mevrouw Gesthuizen wanneer de Kamer die brief krijgt. Die komt in de maand januari 2012. Ik hoop die brief voor eind januari 2012 aan de Kamer toe te sturen. Het betreft dus de eerste motie van mevrouw Berndsen, de motie van de heer Recourt en de tweede motie van mevrouw Gesthuizen.De heer Recourt heeft gerefereerd aan een brief die nog voor eind januari 2012 wordt toegezonden. In die brief zal ik dit allemaal in één keer opnemen. Hij heeft een tweede motie ingediend over de subsidie voor 2012 aan het mentorennetwerk en de bewindvoerders, omdat de wet waarschijnlijk pas in 2013 een uitwerking krijgt. Ik zie die motie als ondersteuning van beleid en zou het plezierig vinden als de Kamer zich daarover positief uitspreekt. Vanuit het ministerie van Veiligheid en Justitie is het de bedoeling om die verstoring niet te doen plaatsvinden.

    7 december 2011 omstreeks 11:30 via Gesubsidieerde rechtsbijstand - Link - Delen

Over dit debat

Bericht van de makers

“Onze medewerkers moeten eerst op training voordat ze ons intranet begrijpen. Dat moet toch beter kunnen!”

Wolq helpt om software en het web gebruiks-vriendelijker te maken. Zo bespaart u veel geld op trainingen. Ook bedenken wij innovatieve oplossingen, zoals Publitiek, voor complexe vraagstukken.

Benieuwd wat wij voor u kunnen betekenen?

Lees meer over onze diensten op Wolq.nl