Euthanasie

Debat in de Tweede Kamer op 8 februari 2012

  1. Wij hebben acht sprekers, die ik strikt aan de afgesproken twee minuten spreektijd houd. Moties zullen dus snel moeten worden voorgelezen.

    8 februari 2012 omstreeks 19:27 via Euthanasie - Link - Delen

  2. Esmé Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie)

    Voorzitter. Een van mijn belangrijkste vragen tijdens het AO van eind november was: wie toetst de regionale toetsingscommissies? Deze vraag was bij mij opgekomen na het lezen van een toetsingsverslag van euthanasie bij een zwaar dementerende vrouw. "De vrouw die niet meer wist dat zij dood wilde", aldus de kop boven het indrukwekkende artikel in de NRC van afgelopen zaterdag. Volgens minister Schippers kan het Openbaar Ministerie, indien noodzakelijk, altijd ingrijpen, maar in de brief van minister Opstelten van afgelopen vrijdag lees ik iets anders: "De wetgever heeft in de euthanasiewet het strafrecht welbewust op afstand geplaatst. Uit deze keuze vloeit voort dat het oordeel van de commissie dat de arts conform de zorgvuldigheidseisen heeft gehandeld, een eindoordeel is. Alleen als de commissie tot het oordeel "onzorgvuldig" komt, wordt een zaak conform artikel 9, lid 2 van de wet voorgelegd aan het OM en doorgezonden aan de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Daarmee doet het OM in feite afstand van zijn opsporings- en vervolgingsmogelijkheden in situaties waarin de toetsingscommissie de euthanasie als zorgvuldig heeft gekwalificeerd."In de eerste evaluatie van de euthanasiewet staat iets over de ervaring van het OM en de knelpunten die het OM ervaart. Probleem voor het OM is dat het een soort alles-of-nietssituatie is. Óf je beschuldigt de arts van moord, óf het wordt een sepot. Het zou goed zijn als het OM meer ruimte krijgt om vanuit het oogpunt van het algemeen belang als er verschuivingen in de interpretatie van de wet aan de orde zijn het oordeel van de toetsingscommissies te toetsen. Daarom dien ik de volgende motie in.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat euthanasie bij dementerenden veel vragen en discussie oproept in de samenleving; constaterende dat er voor het Openbaar Ministerie geen mogelijkheid is zich een oordeel te vormen over zaken die niet zijn gemeld; overwegende dat toepassing van euthanasie en hulp bij zelfdoding te allen tijde binnen geldende wettelijke kaders dienen te blijven, in het bijzonder ter bescherming van mensen van wie het moeilijk is om de vrije wil vast te stellen; verzoekt de regering, de regionale toetsingscommissies erop aan te spreken om een toepassing van levensbeindiging op verzoek strikt volgens de zorgvuldigheidseisen van artikel 2 van de Wet toetsing levensbeindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding te beoordelen, daaronder begrepen de in kennisstelling van het College van PG's en de regionaal inspecteur voor de gezondheidszorg indien de toepassing buiten deze zorgvuldigheidseisen valt; verzoekt de regering tevens, de Aanwijzing vervolgbeslissingen inzake levensbeindiging zodanig aan te passen dat het Openbaar Ministerie de mogelijkheid heeft ambtshalve, gelet op het algemeen belang, het oordeel van de regionale toetsingscommissie op te vragen teneinde die gevallen ter beoordeling van het College van PG's te brengen die niet gemeld zijn, maar mogelijk wel op gespannen voet staan met de wettelijke zorgvuldigheidseisen, zodat, indien hiertoe aanleiding bestaat, uiteindelijk de rechter zich hierover kan uitspreken, en gaat over tot de orde van de dag.

    8 februari 2012 omstreeks 19:27 via Euthanasie - Link - Delen

  3. Esmé Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie)

    Ik ben bang dat ik geen tijd meer heb voor mijn tweede motie. Ik zal er op een slinkse wijze voor zorgen dat deze motie toch aan de orde komt.

    8 februari 2012 omstreeks 19:30 via Euthanasie - Link - Delen

  4. Ik snap welke slinkse methode u gaat gebruiken.

    8 februari 2012 omstreeks 19:30 via Euthanasie - Link - Delen

  5. Jetta Klijnsma (PvdA)

    Voorzitter. Het is fijn dat wij in de week van de euthanasie dit VAO kunnen hebben. In het AO bleek dat wij in het algemeen positief zijn over de manier waarop de Euthanasiewet in Nederland wordt uitgevoerd. In het najaar van 2012 zullen de resultaten van de tweede evaluatie bij ons terechtkomen. Dan zullen wij ongetwijfeld wederom over euthanasie spreken.Voor één punt vraag ik in dit VAO de speciale aandacht van de minister, namelijk voor de steeds grotere zorgen over de doorlooptijden en de wachttijden bij de regionale toetsingscommissies. Dat doe ik via een motie.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat artsen na het melden van euthanasie vaak onacceptabel lang moeten wachten op een oordeel van de regionale toetsingscommissie; overwegende dat de lange wachttijd voor artsen onnodig belastend is omdat euthanasie in beginsel strafbaar is en artsen een lange tijd in onzekerheid verkeren over de uitkomst van hun euthanasiemelding; overwegende dat ook de KNMG op 5 september 2011 de minister op de hoogte heeft gesteld van de onwenselijk lange wachttijden voor artsen; verzoekt de regering, de Kamer voor 1 april 2012 mede te delen op welke termijn de regionale toetsingscommissies in staat zijn om de toetsingsverzoeken binnen de wettelijke termijn voor een euthanasiemelding te beoordelen en wat dit kabinet doet om de wachtlijsten tegen te gaan, en gaat over tot de orde van de dag.

    8 februari 2012 omstreeks 19:30 via Euthanasie - Link - Delen

  6. Linda Voortman (GroenLinks)

    Voorzitter. We hebben uitvoerig met elkaar gedebatteerd tijdens het AO. Bij verzoeken tot beëindiging van het eigen leven staan voor GroenLinks keuzemogelijkheden voor de betrokkenen en bescherming van de arts centraal. Over het eerste punt zullen wij de komende tijd nog vaak te spreken komen, onder andere bij de behandeling van het burgerinitiatief Uit vrije wil. Met betrekking tot de grote achterstanden bij de regionale toetsingscommissies heeft mevrouw Klijnsma een motie ingediend die ik van harte steun.Het feit dat euthanasie nu in principe strafbaar is, werkt belastend voor artsen. Wij willen niet dat artsen zich gecriminaliseerd voelen en wij willen hen graag uit het verdachtenbankje halen. Artsen zijn professionals die vertrouwen verdienen. Daarom zijn wij ervoor dat euthanasie uit het Wetboek van Strafrecht gaat en dat het principe wordt omgedraaid: in principe is een arts die euthanasie verleent, niet strafbaar, tenzij de zorgvuldigheidseisen niet nageleefd zijn. Daarvoor bestaat nu geen meerderheid in de Kamer. Vandaar het voorstel om te onderzoeken wat de mogelijkheden hiertoe zijn. Ik dien daartoe de volgende motie in.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat artsen die euthanasie toepassen in principe strafbaar zijn, tenzij zij zich aan de geldende zorgvuldigheidscriteria houden; van mening dat artsen pas strafbaar dienen te zijn wanneer zij zich niet aan de gestelde zorgvuldigheidseisen gehouden hebben; verzoekt de regering, onderzoek te doen naar mogelijkheden om euthanasie uit het Wetboek van Strafrecht te halen, zodat artsen niet strafbaar zijn voor het toepassen van euthanasie tenzij de zorgvuldigheidseisen niet zijn nageleefd, en gaat over tot de orde van de dag.

    8 februari 2012 omstreeks 19:31 via Euthanasie - Link - Delen

  7. Pia Dijkstra (D66)

    Voorzitter. In deze week van de euthanasie komt het eigenlijk goed uit dat wij vandaag dit VAO hebben. Er is uitvoerig gedebatteerd over euthanasie in het algemeen overleg. Over een van de zaken die aan de orde kwam, heeft mevrouw Klijnsma een motie ingediend. Ik voeg daar de vraag aan toe over de capaciteit van de toetsingscommissies. De minister heeft in het AO toegezegd in januari de balans op te maken voor mogelijke extra capaciteit voor de toetsingscommissies euthanasie. Ik wil graag van de minister horen hoe het daarmee staat. Ik dien daartoe de volgende motie in.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat het aantal meldingen van euthanasie toeneemt; constaterende dat de wachttijden voor artsen op een oordeel van de toetsingscommissies toenemen en in steeds meer gevallen de wettelijk gestelde termijn overschrijden; van mening dat een zorgvuldige en snelle toetsing van iedere melding van belang is voor de betrokken arts en de praktijk van de Euthanasiewet; verzoekt de regering, middelen vrij te maken om de capaciteit van de toetsingscommissies voor euthanasie uit te breiden zodat artsen binnen de wettelijke termijn een oordeel ontvangen over een uitgevoerd euthanasieverzoek, en gaat over tot de orde van de dag.

    8 februari 2012 omstreeks 19:33 via Euthanasie - Link - Delen

  8. Pia Dijkstra (D66)

    Dan heb ik ook nog een volgende motie. Er is uitvoerig gesproken over de status van de wilsverklaringen.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat uit het Koppelonderzoek blijkt dat onder artsen onduidelijkheid bestaat over de status van de wilsverklaring; van mening dat mensen ervan uit moeten kunnen gaan dat hun wensen met betrekking tot het eigen levenseinde worden gerespecteerd; verzoekt de regering, de knelpunten met betrekking tot de wilsverklaring in kaart te brengen en voorstellen te doen voor verbetering, en gaat over tot de orde van de dag.

    8 februari 2012 omstreeks 19:34 via Euthanasie - Link - Delen

  9. Pia Dijkstra (D66)

    Mijn laatste seconden gebruik ik voor het volgende. Ik wil mijn aangehouden motie over de niet-reanimerenpenning in stemming brengen aanstaande dinsdag. Dit is de motie op stuk nr. 51 (33000-XVI). Gezien de vele positieve reacties die ik heb gekregen op dat voorstel, is het goed om daarover te stemmen.

    8 februari 2012 omstreeks 19:34 via Euthanasie - Link - Delen

  10. Margreeth Smilde (CDA)

    Voorzitter. In het debat is al gezegd dat het CDA de ambulante teams onwenselijk vindt. Wij realiseren ons echter dat het op voorhand niet botst met wettelijke eisen. Daarom de volgende motie.

    Motie

    De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat er wettelijke zorgvuldigheidseisen zijn op grond waarvan de arts niet strafbaar wordt gesteld bij euthanasie en hulp bij zelfdoding, en onder deze zorgvuldigheidseisen wordt verstaan dat de arts onder andere de overtuiging heeft gekregen dat er sprake is van een uitzichtloos en ondraaglijk lijden van de patint, en met de patint tot de overtuiging is gekomen dat er voor de situatie waarin deze zich bevindt geen redelijke andere oplossing is; overwegende dat een duurzame relatie tussen patint en behandelend arts van essentieel belang is voor dit integrale zorgproces waarbij men tot de overtuiging kan komen dat er geen andere weg is; van mening dat een kliniek en/of ambulant team voor hulp bij zelfdoding op gespannen voet staat met deze integrale en duurzame zorgrelatie met de patint; constaterende dat de NVVE voornemens is binnenkort met een kliniek en/of ambulant team voor hulp bij zelfdoding te starten; verzoekt de regering, bij de evaluatie van de Euthanasiewet eind 2012 de Kamer te informeren over de manier waarop deze kliniek of ambulante teams in de praktijk functioneren en of dit functioneren past binnen de wettelijke eisen, en gaat over tot de orde van de dag.

    8 februari 2012 omstreeks 19:35 via Euthanasie - Link - Delen

  11. Anouchka van Miltenburg (VVD)

    De woordvoerster van het CDA heeft tijdens het AO van een paar maanden geleden gezegd dat zij vertrouwen had in het zorgvuldig uitvoeren van de Euthanasiewet en het zorgvuldig bekijken door de toetsingscommissies of er strafbare feiten hebben plaatsgevonden. Waarom denkt zij nu dat de toetsingscommissies voor deze kliniek andere normen gaan hanteren?

    8 februari 2012 omstreeks 19:35 via Euthanasie - Link - Delen

  12. Margreeth Smilde (CDA)

    Ik heb er inderdaad vertrouwen in dat de wet goed werkt. Mijn bezwaren zitten in twee zaken; daarom vraag ik nadrukkelijk naar het functioneren. In de eerste plaats gaat mij om het integrale, langdurige proces. In de tweede plaats vraag ik mij af in hoeverre het mogelijk is om de omkeerbaarheid van het proces tot in alle details te volgen. De toetsingscommissie zal dat na een melding natuurlijk doen. Ik wil extra aandacht voor het functioneren.

    8 februari 2012 omstreeks 19:36 via Euthanasie - Link - Delen

  13. Anouchka van Miltenburg (VVD)

    Ik snap dit antwoord echt niet. De zorgvuldigheid wordt nu juist gecontroleerd en getoetst door die toetsingscommissies. Als ze twijfelen, nemen ze contact op met een andere toetsingscommissie, zodat de groep die ernaar kijkt, breder wordt. Men kijkt niet alleen naar het feit, maar ook naar de omstandigheden waaronder dat heeft plaatsgehad. En daarom, nogmaals, snap ik echt niet wat de intentie van deze motie is.

    8 februari 2012 omstreeks 19:37 via Euthanasie - Link - Delen

  14. Margreeth Smilde (CDA)

    De intentie van deze motie is dat ik graag -- zoals ook de KNMG aangeeft -- het zorgvuldige integrale zorgproces, waarbij de ziektegeschiedenis van de patiënt ook een rol speelt, goed onder de loep wil laten nemen.

    8 februari 2012 omstreeks 19:37 via Euthanasie - Link - Delen

  15. Henk van Gerven (SP)

    Voorzitter. Allereerst wil ik kort stilstaan bij de ambulante teams van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde. Ik steun de gedachtegang van het CDA in dezen. Ook de SP heeft er gemengde gevoelens bij. Het gaat om zorgvuldigheid en buitengewone terughoudendheid. Euthanasie mag nooit normaal worden. Ik vraag me ook af of het uitvoerbaar is. Ik heb het even op me laten inwerken. Een lid van zo'n team moet 24 euthanasiecasussen per jaar behandelen en tot een goed einde brengen. Volgens mij is dat onmogelijk. Ik ondersteun daarom het idee dat we daarnaar goed onderzoek moeten doen. Ik doe ook een dringend beroep op de KNMG en alle artsen van Nederland. Als zij hun werk zo goed mogelijk doen, zijn die teams eigenlijk overbodig. Ik pleit ook zeer voor een goede arts-patiëntrelatie, zeker als het gaat om het levenseinde.

    8 februari 2012 omstreeks 19:38 via Euthanasie - Link - Delen

  16. Linda Voortman (GroenLinks)

    Wij hebben hierover uitgebreid gedebatteerd in het algemeen overleg. Toen heeft de minister ook gezegd dat zorgvuldigheid vooropstaat en dat het binnen de wettelijke kaders moet plaatsvinden. Ik sta toch wel een beetje te kijken van het standpunt van de SP. Waar zit nu precies de twijfel?

    8 februari 2012 omstreeks 19:39 via Euthanasie - Link - Delen

  17. Henk van Gerven (SP)

    Zoals ik al heb gezegd, zit het in de vraag of het fysiek uitvoerbaar is. Ik weet uit eigen ervaring als arts hoe emotioneel belastend zoiets is. Volgens mij wordt het onmogelijke van mensen gevraagd, zowel van de behandelaars als van de patiënten zelf. In een tijdsbestek van enkele dagen tot enkele weken moet men tot een dergelijke beslissing komen. We moeten dat niet willen. De praktijk heeft laten zien dat er heel goed met de bestaande wetgeving kan worden gewerkt. Er wordt ook terughoudend gebruikgemaakt van de mogelijkheden van de wet.Dat stemt de SP tot tevredenheid. Wij hadden daar bij de wetsbehandeling duidelijk vraagtekens bij: hoe gaat dat uitpakken? De praktijk heeft laten zien dat artsen er zeer terughoudend mee omgaan. Dat stemt tot tevredenheid en dat moet zo blijven, vinden wij.

    8 februari 2012 omstreeks 19:40 via Euthanasie - Link - Delen

  18. Jetta Klijnsma (PvdA)

    Wij hebben het daarover in ons algemeen overleg inderdaad breedvoerig gehad. De heer Van Gerven zegt terecht dat de zorgvuldigheid heel hoog in het vaandel staat. Ik constateer dat dit duidelijk het geval is, zowel bij de KNMG als bij de NVVE. Wat zegt de heer Van Gerven tegen al die mensen die niet kunnen rekenen op goede, adequate en zorgvuldige hulp vanuit hun eigen behandelend arts of specialist? Dat is natuurlijk de bottleneck, en daartoe is dit initiatief geboren.

    8 februari 2012 omstreeks 19:41 via Euthanasie - Link - Delen

  19. Ik wil u er toch even op wijzen dat wij hier niet het AO gaan overdoen. Het is de bedoeling dat er moties worden ingediend en er korte vragen ter verduidelijking worden gesteld, maar niet dat wij opnieuw het debat voeren.

    8 februari 2012 omstreeks 19:42 via Euthanasie - Link - Delen

  20. Henk van Gerven (SP)

    Mevrouw Klijnsma stelt terecht waar de bottleneck zit. Het standpunt van de SP is dat daarvoor dergelijke ambulante teams niet de oplossing zijn. Wij vragen ons af of daarmee de omstandigheden wel zorgvuldig genoeg kunnen zijn. Het waarom heb ik toegelicht. Dat is in lijn met het standpunt van de KNMG, die eveneens vraagtekens plaatst bij de zorgvuldigheid en onder andere heeft gewezen op het element van de tunnelvisie. Als mensen daar komen, wordt te veel gekeken of euthanasie een oplossing is, terwijl primair voorligt of er andere oplossingen zijn. Dat moet het uitgangspunt blijven.

    8 februari 2012 omstreeks 19:42 via Euthanasie - Link - Delen

Over dit debat

Bericht van de makers

“Onze medewerkers moeten eerst op training voordat ze ons intranet begrijpen. Dat moet toch beter kunnen!”

Wolq helpt om software en het web gebruiks-vriendelijker te maken. Zo bespaart u veel geld op trainingen. Ook bedenken wij innovatieve oplossingen, zoals Publitiek, voor complexe vraagstukken.

Benieuwd wat wij voor u kunnen betekenen?

Lees meer over onze diensten op Wolq.nl