Publitiek

U bent hier

Publitiek » Debatten » Bijstandsuitkering allochtonen

1. Debatitem

   Voorzitter
   

   Een hartelijk woord van welkom aan de staatssecretaris en aan minister Leers, die nu ook komt binnenvallen.Het woord is aan de heer Fritsma van de fractie van de Partij voor de Vrijheid.

   19 januari 2012 omstreeks 15:31 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen

2. Debatitem

   Sietse Fritsma (PVV)
   

   Voorzitter. Dat Nederland een hoge prijs betaalt voor de massa-immigratie blijkt maar weer uit zeer verontrustende cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek over afhankelijkheid van bijstand. Gebleken is dat meer dan de helft van de bijstandontvangers allochtoon is. Dit getal geeft aan dat de Nederlandse verzorgingsstaat, waar we allemaal terecht trots op zijn, slecht met immigratie samengaat. Ik vraag het kabinet om dit te erkennen en in het verlengde daarvan ook te erkennen dat actie geboden is om die verzorgingsstaat levensvatbaar te houden.De PVV heeft in het gedoogakkoord gelukkig maatregelen bedongen die zullen leiden tot een zeer substantiële immigratiebeperking. Dat is bij het oplossen van dit soort integratieproblemen natuurlijk cruciaal. Er is echter meer nodig. De huidige situatie rond bijstand en arbeidsparticipatie maakt vaak niet vrolijk. Zo komen uit Rotterdam berichten dat allochtone jongeren het simpelweg vertikken om in de haven te werken. Ook elders wordt de noodklok geluid over met name allochtone jongeren die niet aan het werk te krijgen zijn. Iedereen moet het erover eens zijn dat we dit niet langer goed kunnen vinden. Het is niet de bedoeling dat hardwerkende Nederlanders belasting betalen voor de uitkeringen van gezonde jongeren die gewoon niet willen werken. Vaak speelt bij deze jongeren ook het probleem van schooluitval. Dat maakt het allemaal nog erger. Zo hebben alleen al in Amsterdam zeven van de tien Marokkaanse jongens hun school niet afgemaakt.Onze verzorgingsstaat werkt alleen als mensen in de eerste plaats zelf hun verantwoordelijkheden nemen. Je school afmaken hoort daar natuurlijk bij. Als je die verantwoordelijkheid niet neemt, moet dat eigenlijk vanzelfsprekend ook gevolgen hebben voor de bijstandverlening. Daarom stelt de PVV-fractie voor om bijstandverlening te koppelen aan het behalen van de startkwalificatie. Jongeren onder de 27 jaar die geen startkwalificatie hebben behaald en daarvan ook niet zijn vrijgesteld, worden nu al aangemerkt als "voortijdig schoolverlater". Wanneer je deze groep voortijdig schoolverlaters niet in aanmerking laat komen voor bijstand, sluit dat precies aan op het uitgangspunt van het kabinet om het behalen van de startkwalificatie als plicht te hanteren, teneinde schooluitval aan te pakken en de kansen van jongeren op de arbeidsmarkt te vergroten. Ik hoor graag een heldere reactie op dit voorstel.Het CBS heeft over een andere categorie, die van gehuwden met of zonder thuiswonenden kinderen, aangegeven dat de bijstandsdichtheid onder niet-westerse allochtonen bijna twintig keer zo hoog is als onder autochtonen. Niet Nederlands spreken speelt hierbij natuurlijk een grote rol, waarbij het overigens pijnlijk is om te constateren dat veel mensen hun inburgeringtraject weigerden. Dat brengt mij op de vraag aan het kabinet of er wel genoeg moeite wordt gedaan door sociale diensten om deze mensen aan het werk te helpen. Worden er misschien te veel mensen vrijgesteld van de sollicitatieplicht? Op de website van de gemeente Amsterdam lees ik bijvoorbeeld dat zo'n vrijstelling mogelijk is wanneer de afstand tot de arbeidsmarkt te groot is. Wat moeten we hieronder verstaan en voor wie geldt dit? Kan zo'n vage bepaling alstublieft geschrapt worden als vrijstellingsgrond voor de sollicitatieplicht? Ook wil ik vragen hoe vaak er vacatures worden aangeboden aan bijstandsgerechtigden die niet zijn vrijgesteld van de sollicitatieplicht. Als dat immers niet of nauwelijks gebeurt, zit je nog steeds met het probleem dat mensen die wel kunnen en moeten werken veel te gemakkelijk hun bijstandsuitkering behouden.Ik vraag ook graag aandacht voor fraudebestrijding. Veel mensen bezitten bijvoorbeeld huizen in het land van herkomst. Dit moet vaker gevolgen hebben voor de bijstand. Hoe staat het met de handhaving van dit punt en met name met de medewerking van de landen van herkomst bij het inzicht verlenen in bezittingen?Ik rond af met goed nieuws, voorzitter. Minister Kamp heeft aangegeven een wetsvoorstel voor te bereiden dat ertoe strekt dat vreemdelingen pas in aanmerking komen voor bijstand nadat de rechtmatigheid van het verblijfsrecht door de IND is vastgesteld. Ik wil graag vragen wanneer we dit kunnen verwachten. Zullen hier alle vreemdelingen onder vallen op wie de inkomenseis rust?

   19 januari 2012 omstreeks 15:31 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen

3. Debatitem

   Sadet Karabulut (SP)
   

   Ik ben het van harte met de heer Fritsma eens dat jongeren moeten werken of naar school moeten. Is de heer Fritsma ervan op de hoogte dat jongeren onder de 27 jaar nu al verplicht zijn om zelf een maand werk te gaan zoeken en dat zij, als zij naar school kunnen, ook naar school moeten? Anders krijgen zij geen uitkering.

   19 januari 2012 omstreeks 15:39 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen

4. Debatitem

   Sietse Fritsma (PVV)
   

   Ik ben daarvan op de hoogte. Wat er nu gebeurt, is echter niet goed genoeg. Ongeveer 25.000 jongeren onder de 25 jaar zitten in de bijstand. Dat geeft al aan dat de huidige gang van zaken niet effectief genoeg is. Daar komt bij dat in de huidige situatie niet wordt uitgegaan van het behalen van een startkwalificatie. Die verplichting moet erin verweven worden. De overheid heeft zelf aangegeven dat een startkwalificatie het minimale niveau is om een baan te kunnen vinden. Het ministerie van Onderwijs zegt dat iedereen de plicht heeft om zich te kwalificeren om een goede uitgangspositie te hebben om een baan te vinden. Het lijkt mij logisch dat dit principe ook geldt voor de bijstand. Die koppeling is noodzakelijk.

   19 januari 2012 omstreeks 15:39 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen

5. Debatitem

   Sadet Karabulut (SP)
   

   Ik deel met de heer Fritsma dat er van alles en nog wat beter moet. Hoe moet ik die kwalificatieplicht in de praktijk zien? Heel veel jongeren zijn simpelweg niet in staat om het mbo-2-niveau te halen. Ik geef een voorbeeld. Mohammed werkt als schoonmaker van vliegtuigen bij Asito. Hij heeft een schoonmakersdiploma mbo-1. Als hij straks werkloos wordt -- wat ik niet hoop -- en hij een tijdelijk beroep moet doen op de bijstand, dan krijgt hij van de heer Fritsma geen bijstand meer.

   19 januari 2012 omstreeks 15:40 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen

6. Debatitem

   Sietse Fritsma (PVV)
   

   Nogmaals, het is de bedoeling om de systematiek van het ministerie van Onderwijs te volgen. U hebt gelijk dat sommige jongeren niet in staat zijn om de startkwalificatie te halen, zoals zeer moeilijk lerende of meervoudig gehandicapte kinderen. Daar is al in voorzien, want deze categorieën worden vrijgesteld van de verplichting om een startkwalificatie te halen. Dat is ook aangegeven door het ministerie van Onderwijs. Ook jongeren die praktijkonderwijs volgen zijn vrijgesteld van het behalen van een startkwalificatie. Het ministerie van Onderwijs heeft precies aangegeven wie in staat moet worden geacht om een diploma te halen en wie niet. Het mooie is dat die methodiek er al is. Die kan worden overgeheveld naar de systematiek van de bijstandsverlening. Dat is het voorstel.

   19 januari 2012 omstreeks 15:41 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen

7. Debatitem

   Voorzitter
   

   Interrupties gaan in tweeën. Het woord is nu aan de heer Klaver.

   19 januari 2012 omstreeks 15:43 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen

8. Debatitem

   Jesse Klaver (GroenLinks)
   

   Ik heb met interesse naar het betoog van de heer Fritsma geluisterd. Ik heb de cijfers van het CBS ook bestudeerd. Het viel mij op dat 264 op de 1000 moeders van niet-westerse afkomst in de bijstand zitten. Is de heer Fritsma voor een sollicitatieplicht voor ouders met kinderen tot vijf jaar?

   19 januari 2012 omstreeks 15:43 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen

9. Debatitem

   Sietse Fritsma (PVV)
   

   Ik heb een vermoeden waar de heer Klaver op doelt, namelijk het amendement van de SGP dat door de fractie van de PVV is gesteund. Daar wijken wij natuurlijk niet van af. Ik vind dat inhoudelijk ook verdedigbaar. In de categorie gehuwden met of zonder kinderen blijken niet-westerse allochtonen twintig keer vaker een beroep op de bijstand te doen dan autochtonen. Het is duidelijk dat je daar moet beginnen en dan ook bij de jongeren. In mijn optiek is het onverteerbaar dat kerngezonde jongeren met een uitkering thuiszitten. Daar moet alle moeite allereerst op gericht zijn. In mijn inbreng heb ik dat duidelijk proberen te maken.

   19 januari 2012 omstreeks 15:43 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen

10. Debatitem

    Jesse Klaver (GroenLinks)
    

    Niet alleen niet-westerse moeders, maar ook 100 op de 1000 autochtone moeders zitten in de bijstand. Mijn vraag blijft waarom wij niet juist op deze groep gaan inzetten. Ik waardeer de bijdrage van de heer Fritsma waarin hij constructief probeert te kijken op welke manier wij de schoolverlaters aan het werk kunnen krijgen. Hoe gaan wij dat aanpakken bij jongeren die in de bijstand verdwijnen?Maar voor deze belangrijke groep vrouwen zonder economische zelfstandigheid ligt de oplossing eigenlijk voor het oprapen. Waarom zullen wij daar niet samen in optrekken en zeggen: alleenstaande vrouwen met kinderen tot vijf jaar krijgen gewoon weer een sollicitatieplicht?

    19 januari 2012 omstreeks 15:44 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen

11. Debatitem

    Sietse Fritsma (PVV)
    

    Ik vind het ook een kwestie van prioriteiten stellen. Als je jong bent en niet voor kinderen hoeft te zorgen, dan is het toch aantoonbaar makkelijker om je op werk te richten dan wanneer je wel de zorg hebt voor kinderen beneden de vijf jaar? Ik vind dat je eerst de jongeren en gehuwden die taken kunnen verdelen, aan het werk moet krijgen. Dat is ook makkelijker dan in het geval van alleenstaande moeders. Daar moet de inzet eerst op gericht worden. Vandaar deze voorstellen van de PVV-fractie.

    19 januari 2012 omstreeks 15:46 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen

12. Debatitem

    Cora van Nieuwenhuizen-Wijbenga (VVD)
    

    Voorzitter. Voor ons geldt dezelfde aanleiding als de aanleiding die de heer Fritsma inbracht. Het CBS-rapport van enige tijd geleden -- het is al ruim een halfjaar geleden verschenen -- bevatte cijfers die ronduit zorgelijk waren. De verschillen tussen de autochtonen en de allochtonen in dit verband zijn namelijk erg groot. Ze zijn dat al langer, maar dat neemt niet weg dat je, als je geen positieve ontwikkeling ziet, je toch moet afvragen of je daar niet sterker op moet inzetten. Het gaat om 1,7% van de autochtonen versus 11% van de niet-westerse allochtonen. In aantallen zijn ze bijna gelijk, namelijk 148.000 versus 144.000, maar die procentuele verschillen zijn echt heel erg zorgelijk. Het is extra zorgelijk dat er zo veel gezinnen aanspraak maken op de bijstand, zelfs heel veel gezinnen met twee ouders. Dat kwam net in een vorig debatje ook al even aan de orde. Hierbij loop je het risico dat kinderen die opgroeien in die gezinnen, helemaal niet meer het beeld krijgen van ouders die aan het werk zijn, van het hele ritme en de dagindeling die daar bijhoort. Het is dus een extra zorgelijke ontwikkeling dat juist bij allochtonen het aandeel gezinnen, ook gezinnen met twee personen, zo hoog is. Overigens werd in dit rapport van het CBS niet alleen gerefereerd aan de bijstand, maar ook aan de WW. Ook daarbij zie je dat het verschil nog steeds behoorlijk is: autochtonen 2,2% versus westerse allochtonen 2,9% en niet-westerse allochtonen 3,3%.Gelukkig heeft dit kabinet al een heel maatregelen in gang gezet om de bijstand activerender te maken: de nieuwe Wet werk en bijstand, de afbouw van de dubbele heffingskorting. Er zitten hier allemaal deskundige woordvoerders op dat terrein, die al die debatten daarover hebben meegemaakt. Maar we zijn er wel van overtuigd dat er nog meer nodig is, want de uitkeringsafhankelijkheid is heel erg hoog. Het is van het grootste belang dat we al die mensen zo snel mogelijk van die bijstandsuitkering naar een baan weten te krijgen, want een baan is de beste armoedebestrijding. Dat zijn we denk ik allemaal wel met elkaar eens.Voor de VVD is taal daarbij ontzettend belangrijk. Ik heb het hier al vaker aangekondigd, maar nu is het dan bijna zover. De VVD kan bijna het initiatiefwetsvoorstel "Geen Nederlands, geen bijstand" presenteren. Wij zijn er namelijk van overtuigd dat de basiskennis van het Nederlands een eerste stap is om de afstand tot de arbeidsmarkt, die je nu eenmaal hebt als je in de bijstand zit, te verkleinen. Het gaat de VVD niet om de afkomst maar om de toekomst, en niet om je geloof maar om je gedrag.

    19 januari 2012 omstreeks 15:46 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen

13. Debatitem

    Jesse Klaver (GroenLinks)
    

    Kan mevrouw Van Nieuwenhuizen mij misschien vertellen in hoeveel procent van de gevallen van mensen die in de bijstand zitten, de taalbarrière de oorzaak ervan is dat ze in die bijstand zitten?

    19 januari 2012 omstreeks 15:51 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen

14. Debatitem

    Cora van Nieuwenhuizen-Wijbenga (VVD)
    

    Ik kan de heer Klaver daar geen percentages van geven, maar je hoeft maar één keer met een uitzendbureau, een UWV of een andere arbeidsbemiddelaar te spreken en je zult van allemaal horen dat het ongelofelijk moeilijk is om iemand die helemaal geen Nederlands spreekt, naar een baan te bemiddelen. Zelfs voor bijvoorbeeld een baan in de schoonmaak is het namelijk van belang dat je etiketten kunt lezen, dat je afspraken kunt maken met je collega's. Bij bijna ieder beroep is het van belang dat je het basis-Nederlands beheerst.

    19 januari 2012 omstreeks 15:51 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen

15. Debatitem

    Jesse Klaver (GroenLinks)
    

    Daar hoef ik niet met het UWV of een uitzendbureau over te spreken. Als ik dat aan mijn tante in Marokko zou vragen, zou zij ook zeggen: als je in een land woont en je spreekt de taal niet, dan kom je natuurlijk niet aan het werk. Maar ik had een andere vraag.In hoeveel procent van de gevallen zitten mensen in of komen ze niet uit de bijstand en niet aan het werk omdat ze de taal niet machtig zijn? De VVD presenteert dit nu immers als dé oplossing om ervoor te zorgen dat het aantal allochtonen van niet-westerse afkomst teruggedrongen wordt in de bijstand. Daarom benoemt mevrouw Van Nieuwenhuizen ook die verschillen. Maar hoe groot is het probleem dat zij hiermee wil oplossen?

    19 januari 2012 omstreeks 15:52 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen

16. Debatitem

    Cora van Nieuwenhuizen-Wijbenga (VVD)
    

    Ik kan geen percentages noemen, want het wordt niet apart geregistreerd. Ik heb het ook niet gepresenteerd als dé oplossing -- dat heeft de heer Klaver ons nergens horen zeggen -- maar wel als een belangrijke stap in de richting en niet eens alleen om de stap naar de arbeidsmarkt te verkleinen. Wij vinden het namelijk ook in het belang van iedereen dat je een basiskennis van het Nederlands hebt, omdat je op die manier niet veroordeeld wordt tot opgesloten zijn in je eigen groep en omdat je dan kunt communiceren en meedoen in de Nederlandse samenleving. Dat is een belangrijk doel dat je hier ook mee nastreeft. Een van de andere belangrijke redenen om verder te gaan met dit wetsvoorstel, is dat het niet alleen voor niet-westerse allochtonen geldt maar dat wij deze eis ook kunnen stellen aan westerse allochtonen en mede-Europeanen.

    19 januari 2012 omstreeks 15:53 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen

17. Debatitem

    Mariëtte Hamer (PvdA)
    

    Ik begrijp dat mevrouw Van Nieuwenhuizen zegt: iedereen aan het werk. Dat delen wij. Ik begrijp dat zij zegt dat iedereen de Nederlandse taal moet spreken. Dat delen wij ook. Maar wat draagt haar initiatiefwetsvoorstel eraan bij dat die mensen aan het werk komen of de taal gaan leren? Het enige wat zij namelijk doet, is hun geen uitkering meer geven. Dan zitten ze dus thuis zonder geld. Anders zitten ze thuis met een klein beetje geld.

    19 januari 2012 omstreeks 15:55 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen

18. Debatitem

    Cora van Nieuwenhuizen-Wijbenga (VVD)
    

    Nu lopen we het gevaar dat wij het initiatiefwetsvoorstel gaan bespreken, wat ik op zich prima vind.

    19 januari 2012 omstreeks 15:56 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen

19. Debatitem

    Voorzitter
    

    Ik doe het eigenlijk liever niet, want daar krijgt u nog ruim de gelegenheid voor. Het is een relevante vraag van mevrouw Hamer. U geeft daar antwoord op, maar laten wij vanavond niet over het wetsvoorstel, dat er nog niet eens is, gaan spreken.

    19 januari 2012 omstreeks 15:56 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen

20. Debatitem

    Cora van Nieuwenhuizen-Wijbenga (VVD)
    

    Mevrouw Hamer kan gerust zijn. De uitkering wordt niet zomaar afgepakt. Mensen krijgen de kans om het Nederlands te leren. Dan heb je geen garantie op een baan, maar die stap zet je in ieder geval een stuk makkelijker wanneer je het basis-Nederlands wel beheerst.

    19 januari 2012 omstreeks 15:56 via Bijstandsuitkering allochtonen - Link - Delen