Opheffing Nederlandse Antillen

Debat in de Tweede Kamer op 7 september 2010

  1. Voorzitter

    Ik heet de collega's welkom. Ik heet alle gasten uit de Nederlandse Antillen en Aruba welkom. Dat gezelschap zal nog iets groeien, want ik mis nog een paar mensen, maar wij moeten nu echt met het debat beginnen.

    Geachte gasten, voor mij is het vanaf deze kant een heel vertrouwd gezicht om u weer allemaal terug te zien. Wij stellen het zeer op prijs dat u de moeite neemt om vanavond dit debat hier te volgen.

    Welkom aan de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

    7 september 2010 omstreeks 18:10 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

  2. Ronald van Raak (SP)

    Voorzitter. 1,5 mld. heeft Nederland geïnvesteerd om de schulden van de eilanden te saneren. Heel veel Antillianen, mensen op Curaçao maar ook in Nederland, zijn erg boos want de nieuwe eilandsbestuurders hebben eens in de kast gekeken en gezien: hé, die zit weer vol; Nederland heeft gesaneerd; laten wij onszelf eens een bijzonder riante vergoeding geven en een exorbitante pensioenregeling waar iedereen rode oortjes van krijgt. Ik kan aan niemand uitleggen dat Nederland de schulden gaat saneren en dat bij de eerste de beste vergadering van het nieuwe eilandsbestuur van Curaçao een bijzonder riante pensioenvoorziening wordt aangenomen. En het is al de derde keer dat men het probeert. Twee keer heb ik aan de Kamer gevraagd om daar een stokje voor te steken. Twee keer heeft de staatssecretaris dat ook gedaan en het besluit laten vernietigen. Ik wil graag de toezegging van de staatssecretaris dat zij het deze derde keer ook doet, misschien met de mededeling dat ze het niet nog een keer hoeven te proberen, dat dat niet de reden is waarom Nederland schulden saneert. Graag krijg ik deze toezegging van de staatssecretaris. Anders moet ik maar een motie indienen.

    Onze rijksgenoten op Curaçao en Sint-Maarten krijgen een nieuw huis. Deze eilanden worden autonome landen binnen het Koninkrijk. Dat huis moet donderdag worden opgeleverd als de slotrondetafelconferentie start. Ik wil voorstellen om die conferentie niet te houden, maar in plaats daarvan -- wij zijn er nu toch allemaal -- een noodconferentie te houden om met alle landen de crisis in het Koninkrijk te bespreken en plannen te maken voor een nieuw Statuut. Dit huis is immers nog lang niet klaar. Het heeft geen fundering, geen deuren, geen ramen, zelfs geen dak. Als ik bewoner was van Curaçao of Sint-Maarten, dan zou ik deze oplevering niet accepteren. Een fundament ontbreekt; er zijn nog geen belastingwetten. Waar halen wij het geld vandaan? De veiligheid ontbreekt; de politie is niet op orde, justitie is niet op orde. En het dak, waar is het dak? Waar is het goede bestuur?

    Even een paar voorbeelden van vorige week. In The Daily Herald stond vorige week dat het bestuur van Sint-Maarten de regels voor casino's heeft versoepeld, hoogstwaarschijnlijk om bevriende ondernemers een handje te helpen. Ik begon er al mee: het Antilliaanse Dagblad meldde, ook vorige week, dat de leden van de eilandsraad nu voor de derde keer proberen zichzelf een graaipensioen te geven. Dat is de opbrengst van één week vriendjespolitiek en zelfverrijking. Zijn dit louter aangelegenheden van de eilandsbesturen of ziet de staatssecretaris hier ook een verantwoordelijkheid voor zichzelf? Hoe gaan wij dit wangedrag stoppen? Moeten wij telkens weer een streep zetten door die besluiten? Dat is toch geen gezond of goed bestuur?

    Ik zei het al: Nederland heeft 1,5 mld. geïnvesteerd om de schulden van de eilanden te saneren, maar wij hebben er niet voor gezorgd, helaas, dat de eilanden een hoopvolle toekomst tegemoet gaan. Weer hebben wij het fout gedaan, zoals wij dat zo vaak fout hebben gedaan sinds 1954, toen het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden werd ondertekend.

    Ik kan mij nog een bijeenkomst herinneren in de Eerste Kamer met de toenmalige D66-minister Alexander Pechtold. Hij kwam vol trots vertellen dat we miljarden zouden uittrekken om de schulden van de eilanden te saneren. Toen een enkele geschrokken senator vroeg wat we daar dan voor terugkregen, bleef het antwoord uit. We moesten nog gaan onderhandelen, zei Pechtold, terwijl iedereen weet: eerst afspraken maken en dan pas onderhandelen over geld.

    En zo ging het dus weer mis en kwam deze staatssecretaris met een onmogelijke taak te zitten. Weer gaf Nederland geld, weer werden daarna afspraken gemaakt en weer hebben we elkaar niet aan die afspraken gehouden. Het geld is uitgegeven, maar de problemen zijn niet opgelost. Het opleggen van belastingen, het innen van belastingen, het verantwoorden van de uitgaven, de burgerzaken, de politie, de vreemdelingendienst, het gevangeniswezen, de recherche ... Het is allemaal niet op orde. Wie gaat dat nu uitvoeren? En vooral: wie gaat dat betalen? Ik denk dat ik het wel weet: dezelfde mensen die al 1,5 mld. hebben geïnvesteerd.

    Op papier lijken Curaçao en Sint-Maarten autonome landen te worden, maar in de praktijk wordt de invloed van Nederland groter dan ooit. We hebben een probleem, en dit probleem heeft te maken met een gat in het Statuut, artikel 43, waarin de waarborgfunctie is vastgelegd. Door dit artikel is Nederland verantwoordelijk voor goed bestuur op de eilanden. Maar Nederland heeft weinig middelen om in te grijpen, behalve heel veel geld geven. Vage afspraken maken heeft tot niets geleid. Voordat wij nieuwe landen gaan maken binnen het Koninkrijk, moet eerst meer duidelijkheid komen over de waarborgfunctie van Nederland. Nederland is verantwoordelijk, maar wanneer is Nederland verantwoordelijk, welke middelen heeft Nederland om die verantwoordelijkheid te dragen en wie gaat dat allemaal betalen? Over die waarborgfunctie wordt in Nederland en op de eilanden heel verschillend gedacht. En ik kan mij voorstellen dat een nieuwe regering in Nederland, van welke kleur dan ook -- de staatssecretaris zal er dicht op zitten -- heel anders denkt over de waarborgfunctie, dat de staatssecretaris over enkele maanden heel anders denkt over de waarborgfunctie. Dat kan ik mij zomaar voorstellen!

    Wat ik mij ook heel goed kan voorstellen, is dat het nieuwe bestuur op Curaçao heel anders denkt over bemoeienis vanuit Nederland. Deze staatssecretaris lijkt dat ook te zien. Zij is een serie discussies gestart over het Statuut, in het bijzonder over de waarborgfunctie. Maar dat is toch raar? Dat kan toch niet? Je kunt toch niet eerst wetten aannemen en dan gaan discussiëren? Je kunt toch niet eerst een huis bouwen en dan over de architectuur gaan nadenken? Dat kan toch niet? Het moet toch juist andersom? Eerst nadenken en dan pas doen, zou ik zeggen.

    We zijn hier nu allemaal. Ik zag zelfs een lijst met 31 gedelegeerden van Curaçao. Ik heet hen allemaal welkom. Het is heel wat. Ze zijn er nog niet allemaal, maar het is een groot gezelschap. Ik denk dat we elkaar maar eens diep in de ogen moeten kijken. Als wij donderdag een slotrondetafelconferentie starten, is dat een ramp voor de eilanden, maar ook niet zo democratisch. De bevolking van Curaçao heeft zich namelijk bij de laatste verkiezingen uitgesproken en blijkt nog ernstig verdeeld. De bevolking van Sint-Maarten heeft pas over enkele weken een mogelijkheid om haar stem te laten horen.

    En dan Bonaire, voorzitter. Bonaire. De bestuurders van dat eiland hebben de bewoners een referendum beloofd, en toen weer niet, en toen weer wel, en toen weer niet, en toen weer wel, en toen wisten ze het niet meer. Ik heb het al zo vaak gevraagd: wanneer komt er een referendum op Bonaire? Wij kunnen hier toch geen nieuw huis opleveren zonder te weten of er überhaupt inwoners en kopers zijn? Dat moet allemaal nog blijken.

    De bevolking van Saba -- dat is het goede nieuws -- lijkt geen behoefte te hebben aan een referendum, maar de inwoners van Statia hebben dat wel. Klopt het dat de vertegenwoordiger van Statia in het Antilliaanse parlement tegen de wijziging van het Statuut heeft gestemd, juist omdat de bevolking van dat eilandland geen referendum heeft gehad? Ik kan dat goed begrijpen, want de bevolking van Statia heeft er nooit voor gekozen om onderdeel te worden van Nederland. Zij was voor het voortbestaan van het land Nederlandse Antillen, maar ja, dat land bestaat niet meer.

    Dat land, de Nederlandse Antillen, is verdampt. Het oude huis is afgebroken, maar het nieuwe huis is nog lang niet klaar.

    Wat gaan we doen? Gaan we kamperen? In welke tent? De wetten zijn niet klaar, de bestuurders zijn niet klaar, de mensen zijn niet klaar en het is crisis in het koninkrijk. De rondetafelconferentie van donderdag kan helaas geen slotconferentie zijn, hoe graag men dat ook zou willen. Het zal een beginconferentie moeten worden, een noodconferentie. Laten wij elkaar vandaag en donderdag eens diep in de ogen kijken en concluderen dat wij binnen het koninkrijk met dit Statuut niet kunnen werken. Dat hebben wij sinds 1954 tot op de dag van vandaag al vaak genoeg bewezen.

    Ik reken op de steun van de PVV-fractie, maar in ieder geval ook op de VVD-fractie. Zij stemde ook tegen dit Statuut. Je kunt niet tegen een Statuut stemmen en dan met een rondetafelconferentie starten. Als wij elkaar diep in de ogen kijken, denk ik dat er voor dit voorstel een grote meerderheid moet zijn. Gaan wij nu horende doof en ziende blind tegen een muur op rijden of gaan wij elkaar diep in de ogen kijken om te zien hoe wij vanaf nu de verantwoordelijkheden in het koninkrijk kunnen verdelen? Ik hoop het laatste. Ik heb hierover een motie voorbereid.

    7 september 2010 omstreeks 18:10 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

  3. Wassila Hachchi (D66)

    Voorzitter. Allereerst wil ik namens mijn fractie onze steun uitspreken voor de staatssecretaris. D66 juicht het huidige proces toe. Voor ons ligt een modern Statuut voor een koninkrijk dat klaar is voor de toekomst met een gelijkwaardige positie voor alle onderdelen van het koninkrijk. Meer eigen verantwoordelijkheid, zodat iedereen zich kan ontplooien binnen zijn of haar lokale omstandigheden. Namens mijn fractie spreek ik de steun uit voor het voorliggend koninklijk besluit.

    Op 10 oktober komt een proces met een lange voorgeschiedenis, onder andere gekatalyseerd door minister De Graaf, ten einde. Referenda op de verschillende eilanden in 2004 en 2005 hebben aangetoond dat een grote meerderheid van de bevolking binnen het koninkrijk wilde blijven. Sint-Eustatius heeft zich bereid getoond om bij deze overweging aan te sluiten. Nu dit proces bijna voltooid is, zetten wij wat mij betreft niet alleen een punt achter dit hoofdstuk, maar beginnen wij ook een nieuw hoofdstuk. Wij moeten blijven nadenken over de vraag hoe het koninkrijk functioneert. De essentie van het koninkrijk ligt in de onderlinge samenwerking. Alleen dan kunnen de delen onderling, maar ook als geheel optimaal functioneren.

    Het is duidelijk dat de eilanden onderling en van Nederland verschillen. De eilanden bevinden zich in een ander deel van de wereld en bouwen hun economie op andere pijlers, zoals toerisme, olie en financiële dienstverlening. Onderlinge samenwerking en internationale als ook regionale integratie kunnen de positie van de eilanden in de regio verder versterken. Hierbij valt te denken aan de landen en gebieden overzee, de LGO-status, de World Trade Organization en Caribbean Community. De afzonderlijke delen van het koninkrijk verschillen echter ook op andere vlakken, zoals cultuur, samenstelling van de bevolking en in de problemen die zich voordoen. Met deze verschillen moet rekening worden gehouden. Als er aanwijzingen zijn dat het huidige Statuut niet afdoende is, moet het Statuut tegen het licht worden gehouden. Deze evaluatie is een continue zorg. Hoe gaat de staatssecretaris deze voortgang structureel evalueren? Wat zijn de voorziene evaluatiemomenten?

    Ondanks de positieve ontwikkelingen kunnen wij onze ogen niet sluiten voor misstanden. Goede afspraken over de financiën, een robuuste rechtsorde en goed bestuur zijn nodig. Alleen dan krijgen de eilanden een goed perspectief. Deze afspraken moeten worden nagekomen. Er doen zich nog steeds grote problemen voor op cruciale punten, zoals de rechtspraak de politie en gevangenissen. Dit zijn cruciale onderdelen van de rechtsstaat. Niet overal is voldoende capaciteit en kennis beschikbaar. Nederland kan en moet hier de nodige ondersteuning blijven bieden. Deze investeringen moeten echter duurzaam zijn. Investeringen zoals in Bon Futuro mogen niet verloren gaan.

    Mijn vraag aan de staatssecretaris is dan ook welke waarborgen zij heeft om te zorgen dat investeringen duurzaam zijn. Tot waar reikt de rol van Nederland in dit proces?

    Tegelijkertijd laten de voortgangsrapportages ook progressie zien op de zojuist genoemde terreinen. Dat is een positief signaal. Desalniettemin blijft de stand van zaken, zoals de behandeling van gevangenen, zorgwekkend. Staatkundige vernieuwingen mogen geen excuus zijn om onze handen van de problematiek af te trekken.

    7 september 2010 omstreeks 18:24 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

  4. Jeroen Recourt (PvdA)

    Ik heb een vraag ter verduidelijking. U noemde een aantal problemen. Een aantal problemen kan ik zeker onderkennen. U sprak ook over problemen met de rechtspraak. Kunt u zeggen welke problemen er op dat terrein zijn?

    7 september 2010 omstreeks 18:30 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

  5. Wassila Hachchi (D66)

    Zoals ik zojuist al zei, ligt er een plan van aanpak op het gebied van de nieuwe indeling van de samenwerking tussen de eilanden en de openbaar ministeries. Er ligt nog een aantal punten, maar die zaken hoef ik hier niet helemaal in detail te bespreken. Een ander belangrijk punt is de toestanden in het gevangeniswezen.

    7 september 2010 omstreeks 18:30 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

  6. Jeroen Recourt (PvdA)

    Dat kan ik onderkennen. Dank voor de toelichting.

    7 september 2010 omstreeks 18:31 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

  7. Wassila Hachchi (D66)

    Voorzitter. Op 10 oktober 2010 komt er een einde aan een lang proces, een proces dat leidt tot grote wijzigingen. Het Koninkrijk krijgt een nieuw gezicht, maar zal ook met nieuwe uitdagingen geconfronteerd worden. Deze uitdagingen dienen aangegaan te worden, boven alles in een goede samenwerking, waarbij de eigen kracht van de eilanden voorop dient te staan.

    7 september 2010 omstreeks 18:31 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

  8. Ronald van Raak (SP)

    Dat was niet zo slim van Thom de Graaf en Alexander Pechtold, 1,5 mld. weggeven en dan zeggen: zullen we ook nog gaan onderhandelen? U bent nieuw bloed in de fractie en hebt daar vast met de heer Pechtold over gesproken. Hebben jullie daar nou spijt van?

    7 september 2010 omstreeks 18:31 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

  9. Wassila Hachchi (D66)

    We kunnen natuurlijk het verleden induiken en oude koeien uit de sloot halen in dat opzicht, als ik het zo mag verwoorden, maar het belangrijkste is dat er afspraken gemaakt worden, dat die nagekomen worden en dat er opgetreden wordt als dat niet gebeurt. Dat is de manier zoals het hoort. Als we echt veranderingen willen doorvoeren, werkt het niet als we het vertrouwen helemaal overboord gooien en er bovenop gaan zitten. Uiteindelijk gedragen mensen zich naar de manier waarop je ze het vertrouwen geeft. Vanuit die frisse wind -- het is immers al enige jaren geleden dat de ministers van D66 die rol hadden -- denk ik dat het belangrijk is dat die positieve grondhouding er is. Dat betekent niet dat je alleen maar vertrouwen geeft en achterover leunt, maar wel dat er afspraken gemaakt worden, dat deze nagekomen worden en dat er wordt opgetreden als dat niet gebeurt.

    7 september 2010 omstreeks 18:32 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

  10. Ronald van Raak (SP)

    Ik sta hier vol vertrouwen, maar het geld is weg. Het geld is weg, maar de belastingwetten zijn niet klaar, de politie is niet op orde, justitie is niet op orde, het belasting innen is niet op orde, de eilanden zijn niet op orde. Straks moeten wij vanuit Den Haag de helft van de eilandbesturen gaan overnemen. Wie gaat dat betalen? Het is allemaal nog lang niet klaar. Maar oké, u hebt wel of geen spijt; u moet het nog maar eens met Alexander Pechtold hebben over die 1,5 mld. Ik heb al eerder voorgesteld dat uw partij zelf ook nog een kleine bijdrage kan leveren. Want het was wel heel dom natuurlijk. Maar is het Koninkrijk in uw opvatting donderdag klaar voor een slotconferentie?

    7 september 2010 omstreeks 18:33 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

  11. Wassila Hachchi (D66)

    In mijn opvatting wel. We zijn er nog niet. Als u goed naar mijn verhaal geluisterd hebt, hebt u gehoord dat ik gezegd heb dat er nog verbeteringen mogelijk zijn. Ik heb daarom ook vragen gesteld aan de staatssecretaris over de evaluatiemomenten. We kunnen echter niet de houding aannemen van "het touwtje strakker trekken en achterover leunen" en "de RTC mag niet doorgaan". Uiteindelijk moeten we ook vooruitkijken. Er kan niet ontkend worden dat er zaken zijn die wel vooruitgang hebben gebracht.

    7 september 2010 omstreeks 18:34 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

  12. Ronald van Raak (SP)

    Er staan muren, maar er is geen deur, er zijn geen ramen, er is geen dak, er zijn geen meubels, gordijnen en bedden. Er is helemaal niks. Zou u in zo'n huis willen wonen? Kunt u dat de mensen op Curaçao en Sint-Maarten aandoen? Zij kijken nu misschien mee. Zij krijgen donderdag een huis opgeleverd dat niemand zou accepteren. Dat zou u toch ook niet accepteren, zo zonder dak, deuren en ramen?

    7 september 2010 omstreeks 18:35 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

  13. Wassila Hachchi (D66)

    Er is natuurlijk een verschil. U ziet een heel ander huis dan ik. Ik zie toch echt een basis. Natuurlijk kan de verf beter, kunnen er meubels in en kan het meer aangekleed worden, maar ik zie wel degelijk een huis met een goede basis om er zeker een doorstart mee te maken. We zijn er nog niet, maar er zal een nieuw hoofdstuk geopend moeten worden op dit traject.

    7 september 2010 omstreeks 18:36 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

  14. Ronald van Raak (SP)

    Oké. Helemaal tot slot. 1,5 mld. heeft D66 al weggegeven. Hoeveel mag het kosten? Er zijn geen belastingwetten -- die zijn er gewoon niet -- de politie is niet op orde, justitie is niet op orde, een deel van het bestuur is niet op orde. Er is heel veel niet op orde. Een groot deel van het bestuur zal vanuit Nederland moeten gaan plaatsvinden. Hoeveel mag dat gaan kosten? Hoe gaan wij de Nederlanders nu, nu wij hier een crisis hebben, uitleggen dat na die 1,5 mld. nog steeds zo veel geld nodig is om ... Om wat? Om te hopen vanuit een positieve grondhouding dat het beter wordt?

    7 september 2010 omstreeks 18:36 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

  15. Wassila Hachchi (D66)

    Dit traject, de geboekte resultaten en de gemaakte afspraken, ook in de plannen van aanpak, bieden genoeg om de start door te trekken, opdat de eilanden een nieuwe status krijgen en er afspraken gemaakt kunnen worden om uiteindelijk verder te komen. Ik kan echter geen bedrag noemen.

    7 september 2010 omstreeks 18:37 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

  16. Ronald van Raak (SP)

    Dat is het probleem.

    7 september 2010 omstreeks 18:38 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

  17. Voorzitter

    Het woord is aan de heer Lucassen van de PVV, die zijn maidenspeech zal houden. Dat houdt in dat men hem niet mag onderbreken. De enige die iets onderbroken heeft, is de heer Wilders. Hij heeft de onderhandelingen even stopgezet om hierbij aanwezig te kunnen zijn.

    7 september 2010 omstreeks 18:38 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

  18. Eric Lucassen (PVV)

    Voorzitter. Ik waande mij in een ander debat, over woningbouw, met alle verhalen over huizen.

    Ik begin met het voortzetten van de nogal zoete toon van mevrouw Hachchi. Het is inderdaad mijn maidenspeech en een maidenspeech begint, zoals gebruikelijk, met een aantal bedankjes. Naast mijn fractie wil ik nog twee mensen in het bijzonder bedanken: ten eerste mijn fractievoorzitter Geert Wilders voor zijn visie en vertrouwen en ten tweede mijn vriendin voor haar liefde en haar steun.

    Parachutespringen kwam in mij op toen ik mij boog over de inhoud van mijn maidenspeech. Het moment waarop ik hier voor het eerst mag spreken, doet mij denken aan het moment in het vliegtuig waarop de deur opengaat en waarop je geacht wordt de sprong te maken en in het diepe te springen. Nu sta ik hier en ga ik een aantal spannende minuten tegemoet, en ik kijk uiteraard uit naar een goede landing.

    Ik mag mijn maidenspeech houden over een belangrijk besluit, een besluit over de toekomst van ons Koninkrijk. Het is een besluit dat moet leiden tot het opheffen van een land, de geboorte van twee nieuwe landen en drie Caribische eilanden die op een unieke manier deel gaan uitmaken van Nederland.

    Sinds is besloten om deze sprong in het diepe te wagen, razen wij in een vrije val richting de heilig verklaarde datum waarop de ontmanteling van het huidige Koninkrijk een feit moet zijn. Bijzonder klinkende data als 09-09-1999 of 02-02-2002 zijn vooral dagen dat ambtenaren van de burgerlijke stand het waanzinnig druk hebben. Zo'n datum staat hartstikke leuk op een trouwkaartje, maar de PVV vindt het bizar dat bij zo'n belangrijk besluit, bij zo'n ingrijpende wijziging in ons Statuut, toch zo krampachtig wordt vastgehouden aan een datum, alleen omdat die datum zo lekker klinkt, terwijl inmiddels eigenlijk wel duidelijk is geworden dat die datum helemaal niet haalbaar is.

    Voordat je uit een vliegtuig springt, voordat je die sprong in het diepe waagt, moet je investeren in een goede voorbereiding. Een valscherm gaat alleen open als het correct is gevouwen, nauwkeurig is gecontroleerd en voldoet aan een aantal voorwaarden . Op de Antillen en hier in Nederland zijn vele, vele mensen al jaren bezig met de voorbereiding van deze nieuwe staatkundige structuur. Aan die overgang is een aantal voorwaarden gesteld en het blijkt dat op dit moment nog aan weinig voorwaarden voldaan kan worden.

    Een triest voorbeeld -- het is al aangehaald -- is de Bon Futurogevangenis op Curaçao. Het bleek de honderden werknemers van die gevangenis jarenlang onmogelijk om daar ook maar enige vorm van orde te handhaven. Pas nadat er hulp was gekomen uit Nederland, kon eindelijk eens de bezem door die gevangenis. Het resultaat mocht er zijn: 70 steekwapens, 30 slagwapens, 80 mobiele telefoons, handboeien, pepperspray, munitie, gummiknuppels, zagen en -- echt waar, voorzitter -- een heuse snijbrander in een gevangenis. Om de veiligheid te verbeteren moest zelfs de noodtoestand worden uitgeroepen in die gevangenis en die noodtoestand duurt tot op de dag van vandaag voort. Ondanks extra geld dat is toegezegd door Nederland, is het onzeker wanneer Bon Futuro aan de internationale eisen zal voldoen en of dit ooit het geval zal zijn. Voorzitter, dit is maar een voorbeeld.

    De administratieve situatie op Sint-Maarten is zo'n chaos dat zelfs de commissie financieel toezicht grote moeite heeft te doorgronden hoe slecht dat eiland er financieel voor staat. Op Curaçao is een nieuw bestuurscollege geïnstalleerd. Het is al aangehaald door mijn collega. Een van de eerste wapenfeiten van dit nieuwe college is het goedkeuren van een omstreden pensioenplan voor politici. Dat plan is al eerder onder grote maatschappelijke druk ingetrokken, maar toch heeft dit nieuwe college onaangekondigd, zonder verder debat, bliksemsnel ervoor gezorgd dat met terugwerkende kracht tot het jaar 2000 voormalige raadsleden zijn voorzien van een buitengewoon riante pensioenregeling.

    Waarmee wordt deze regeling betaald? Het lijkt een open deur intrappen. Inderdaad: met geld afkomstig uit de schuldsaneringsregeling, met geld dat natuurlijk niet is bedoeld voor buitensporige pensioenregelingen, met Nederlands belastinggeld.

    Hetzelfde college heeft besloten om opnieuw te gaan afwijken van afspraken door alsnog te willen gaan onderhandelen over voorwaarden voor een geheel onafhankelijk Curaçao. Zo vlak voor de geplande ingangsdatum van die nieuwe structuur van ons Koninkrijk moeten we constateren dat er aan te veel voorwaarden nog steeds niet wordt voldaan: aan de eisen aan het gevangeniswezen, de bevolkingsadministratie, de politie, de recherche en noem het allemaal maar op. Het geldt niet in het minst voor de eisen aan deugdelijk budgettair beleid. Deze zaken hadden allemaal al geregeld moeten zijn.

    Ik rond af. Deze staatkundige vernieuwing heeft steeds meer weg van een ongecontroleerde sprong in het diepe. Hier is geen sprake van een historische beslissing; hiermee doorgaan is een historische vergissing. De PVV kan en zal een dergelijk besluit niet steunen.

    7 september 2010 omstreeks 18:38 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

  19. Voorzitter

    Mijnheer Lucassen, mag ik als eerste u feliciteren met uw maidenspeech?

    Ik verbind daaraan de wens dat u nog heel vaak op deze plaats te zien zult zijn. Ik schors de vergadering, zodat we u kunnen feliciteren.

    De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

    7 september 2010 omstreeks 18:46 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

  20. Coskun Çörüz (CDA)

    Voorzitter. Ik feliciteer namens de CDA-fractie collega Lucassen van harte met zijn maidenspeech.

    De overzeese gebiedsdelen vormen een wezenlijk onderdeel van ons Koninkrijk. Op veel punten vragen ze dezelfde aandacht als Nederland, maar op enkele andere gebieden zijn ze wezenlijk anders, en vragen ze om een andere benadering die recht doet aan de historie en de positie van de eilanden. Het CDA beschouwt het Koninkrijk als een verworvenheid. Het is van belang om samen met de partners Aruba en de huidige eilanden van de Nederlandse Antillen een visie voor de toekomst van het Koninkrijk te ontwikkelen, vanuit een gedeelde historische band en gedeelde waarden. Een deugdelijk bestuur en een solide financieel beleid, gecombineerd met financieel toezicht, zijn van wezenlijk belang voor de bewoners van de eilanden, zodat geïnvesteerd kan worden in onderwijs, zorg en milieu, en er perspectief is voor de eilanden en hun inwoners. Om die reden wordt de transitie van de staatkundige structuur binnen het Koninkrijk onverminderd voortgezet. Het land Nederlandse Antillen wordt opgeheven. Curaçao en Sint-Maarten worden zelfstandige landen binnen het Koninkrijk, onder de voorwaarden die in het slotakkoord zijn overeengekomen. Bonaire, Sint-Eustatius en Saba worden integraal onderdeel van het Nederlandse staatsbestel.

    In het plenaire debat op 14 april jongstleden, ter afronding van de WGO's in april jongstleden, heeft mijn collega Bas-Jan van Bochove aangegeven dat voor de CDA-fractie de verbetering van de leefomstandigheden van de bevolking een van de leidende motieven is voor het steunen van dit proces van staatkundige verandering. Om die verbetering te bereiken, is de afgelopen jaren en vooral ook de laatste maanden en weken, door velen erg veel werk verricht. De afgelopen tijd is aan beide zijden van de oceaan hard gewerkt om aan de transitievoorwaarden te voldoen. Al diegenen die daaraan hebben bijgedragen, verdienen een groot compliment. Er is een omvangrijk wetgevingstraject afgewerkt en grotendeels afgerond. Curaçao en Sint-Maarten krijgen nog geen onvoorwaardelijke landstatus. Om die wel te kunnen bereiken, zijn er voor Curaçao en Sint-Maarten uitvoerige plannen van aanpak opgesteld inzake politiekorpsen, recherche, gevangeniswezen, vreemdelingketen en enkele andere aangelegenheden.

    De brief van de staatssecretaris van 1 september jongstleden, en de bijlagen, geven een schets van de huidige stand van zaken betreffende de voorwaarden voor de transitie naar de nieuwe staatkundige verhoudingen per 10 oktober 2010. Het beeld dat daaruit naar voren komt, is voor de CDA-fractie geen aanleiding om de regering het mandaat voor de besprekingen inzake de rondetafelconferentie op 9 september te onthouden. Na 10 oktober 2010 geldt voor de CDA-fractie, dat de met de landen gemaakte afspraken ten volle en voortvarend moeten worden nagekomen. Indien nodig kan worden teruggevallen op enkele door de Kamer aangenomen moties op grond waarvan de Kamer de vinger aan de pols kan houden wat betreft de uitvoering van de plannen van aanpak van financieel toezicht. In het uiterste geval vormt artikel 43, met name artikel 1.51 van het Statuut de basis voor de rijksministerraad om zo nodig voorzieningen te treffen.

    Wat de CDA-fractie betreft kan de transitie per 10 oktober 2010 doorgang vinden. Niettemin hebben wij toch een aantal vragen en opmerkingen. Allereerst gaan wij in op Curaçao. Tot ons genoegen heeft de eilandsraad van Curaçao op 4 september jongstleden het besluit genomen om verder te gaan met het transitietraject, door het aannemen van de staatsregeling van Curaçao.

    Het besluit bevat echter ook elementen die de bedoeling hebben te morrelen aan de gemaakte afspraken, zo lijkt uit de tekst alsook uit mediaberichten te kunnen worden afgeleid. Het nieuwe bestuurscollege schijnt tijdens de rondetafelconferentie meer autonomie te willen eisen dan is afgesproken. Uiteindelijk wil men volledige onafhankelijkheid.

    Voor de CDA-fractie is het helder: wij gaan voor "afspraak is afspraak". Het transitietraject verloopt dus volgens de eerder met de bestuurders gemaakte afspraken. Dat Curaçao streeft naar volledig zelfbeschikkingsrecht en volledige onafhankelijkheid is prima, maar dat betekent dan buiten het Koninkrijk der Nederlanden. Dat geldt overigens ook voor Sint-Maarten en de BES-eilanden. Tijdens het debat van april jl. hebben wij dit heel duidelijk aangegeven en ik herhaal wat mijn collega Bas Jan van Bochove daarover heeft gezegd. Als er een moment komt waarop de meerderheid van de bevolking te kennen geeft dat zij niet langer in het Koninkrijk wil blijven, nodig ik de bevolking uit om dat ook uit te spreken. De CDA-fractie zal daaraan al haar medewerking verlenen.

    Dan kom ik bij de plannen van aanpak voor Curaçao en Sint-Maarten. Om te waarborgen dat de taken die deze eilanden op de transitiedatum nog niet volgens de afgesproken criteria kunnen verrichten, toch naar behoren worden uitgevoerd, is er de algemene maatregel van rijksbestuur en zijn er verschillende plannen van aanpak opgesteld. Dat is nodig, want een aantal zaken is nog niet op orde. Zo blijft de situatie op Sint-Maarten niet alleen ons, maar ook de staatssecretaris en -- daar ben ik gelukkig mee -- eveneens de betrokken bestuurders zorgen baren. Dit heeft er onder andere toe geleid dat naast de opgestelde plannen van aanpak extra plannen van aanpak noodzakelijk worden geacht voor de juridische functie en een onderdeel van het toekomstige ministerie van VROM. Waar vloeit dit uit voort? Komt dit eigenlijk als een verrassing? De staatssecretaris is die mening toegedaan. Maar denken de bestuurders daar ook zo over en zal men instemmen met de nieuwe plannen?

    Dan kom ik bij het referendum Bonaire. In april jl. heeft de regering aangegeven dat een referendum op Bonaire van de baan leek te zijn. Ten aanzien van de eerder door de eilandsraad van Bonaire vastgestelde referendumverordening was door de gouverneur besloten dat deze verordening in strijd was met enkele internationale verdragen en met het algemeen belang van het Koninkrijk. Ik vraag de staatssecretaris of het denkbaar is dat Bonaire toch nog zou besluiten tot een referendum en wat dit dan vervolgens betekent.

    Bij de discussies in april jl. is gesproken over de rijkswet personenverkeer. Daarop wachten wij nog steeds. Aangegeven is waarom wij langer op het desbetreffende wetsvoorstel moeten wachten. Aan de ene kant hebben wij daar begrip voor, maar aan de andere kant heeft de Kamer duidelijk aangegeven dat zij uitziet naar spoedige indiening van het wetsvoorstel, waarbij de CDA-fractie heeft aangegeven dat wederkerigheid van toelatingsvoorwaarden voor haar het uitgangspunt is. Deze mening is ook de regering toegedaan.

    Tot slot: wat de toelatingsvoorwaarden betreft komen wij onvermijdelijk op Antilliaanse risicojongeren. Dit onderwerp is de afgelopen jaren ook vaker in de Kamer besproken. De CDA-fractie is voor een toelatings- en terugkeerregeling op basis van wederkerigheid. Onze inzet is: kansarme Antilliaanse jongeren moeten niet kansloos worden door hen op de bonnefooi naar een tante in Nederland te laten afreizen. Men moet alleen naar Nederland kunnen komen als men hier een baan heeft of ingeschreven staat voor een studie of opleiding. Eigenlijk is dit dezelfde lijn als die van de sociale vormingsplicht en van een ander, later ingetrokken, wetsvoorstel over terugzending van risicojongeren. Stopt men met de studie of opleiding en heeft men geen diploma behaald of ontspoort men in Nederland, dan moet men kunnen worden teruggestuurd.

    7 september 2010 omstreeks 18:46 via Opheffing Nederlandse Antillen - Link - Delen

Over dit debat

Bericht van de makers

“Onze medewerkers moeten eerst op training voordat ze ons intranet begrijpen. Dat moet toch beter kunnen!”

Wolq helpt om software en het web gebruiks-vriendelijker te maken. Zo bespaart u veel geld op trainingen. Ook bedenken wij innovatieve oplossingen, zoals Publitiek, voor complexe vraagstukken.

Benieuwd wat wij voor u kunnen betekenen?

Lees meer over onze diensten op Wolq.nl