Publitiek

Mariëtte Hamer (PvdA)

Die cijfers worden voor een deel wel meegeteld. Wij hebben daarvoor ook aandacht gevraagd. U kunt in ons verkiezingsprogramma zien dat wij veel aandacht besteden aan de flexibele werkers. Mijn collega Mei Li Vos heeft daar tal van voorstellen voor gedaan die voor een deel nog bij het kabinet in uitvoering zijn. Voor de positie van de ZZP'ers is dus ongelooflijk veel aandacht gevraagd door de PvdA. Wij blijven dat doen, maar niet ten koste van de mensen die een reguliere baan op de arbeidsmarkt hebben.

Voorzitter. Toen de crisis op zijn hevigst was, hebben wij onze economie, onze werkgelegenheid en onze voorzieningen overeind kunnen houden. Wij hebben dat kunnen doen omdat wij het lef hadden om de begrotingsregels los te laten en het tekort op te laten lopen. Aan de premier zou ik dan ook het volgende willen vragen. Als u terugkijkt op de periode rond maart 2009 staat u dan, met de resultaten die u met uw verantwoordingsbrief eigenlijk ook zelf trots presenteert, nog steeds achter die gemaakte keuze? Of bent u inmiddels overgegaan op de aanpak waarvoor de VVD kiest?

Voorzitter. Natuurlijk moeten wij ook de veroorzaker van de crisis aanpakken: de financiële wereld. Juist de cultuur daar, van streven naar meer en meer, werd ons fataal.

Daarom stelden wij bij het aanvullend beleidsakkoord ook een morele agenda op: het kabinet zou normstellend worden. Ik herinner mij nog de perspresentatie, enkele dagen later, door de minister-president. Ik geloof zelfs dat dit was op een CDA-congres. Hij zei: de nieuwe echte Balkenende-norm is de norm die gaat over de hoogte van de inkomens en het tegengaan van de cultuur van het meer en meer. De minister-president maakte zich daar persoonlijk verantwoordelijk voor. Ik vond het dan ook eigenlijk een beetje jammer om in de Verantwoordingsbrief zo weinig te lezen over juist die morele agenda. Ik zou de minister-president vandaag dan ook de gelegenheid willen geven om de persoonlijke opdracht, die hij zo scherp had geformuleerd, nader toe te lichten. Ik wil graag van hem horen wat hij daar én in de financiële wereld alsook in de publieke sector aan gedaan heeft.

Als wij kijken naar het deel dat door de toenmalige minister van Financiën is ingevuld op het punt van de morele agenda, zie je dat er gelukkig het nodige is gebeurd. Zo zijn er concrete plannen gemaakt om banken transparanter en kleiner te maken. Er zijn ook voorstellen gemaakt om het principe dat de vervuiler betaalt, daadwerkelijk in te voeren, zoals de voorbereiding van de bankenheffing. Ik zou vandaag ook graag van de partijen willen horen of wij die plannen nu daadwerkelijk gaan invullen. Bij de discussie in de Kamer over bijvoorbeeld de bankenheffing worden namelijk zoveel aanvullende voorwaarden gesteld door partijen, dat ik mij afvraag of hierbij niet de tactiek van uitstel en vertraging aan de orde is.

Politiek is uiteindelijk meer dan economie. De vraag is ook: ga je kil boekhouden of laat je je hart spreken; ga je eerlijk delen of niet? Dit is uiteindelijk de vraag die ons allemaal bezighoudt. Tijdens de crisis hebben wij daarom de meest kwetsbaren beschermd. Ook in dit opzicht hebben wij weerstand geboden aan degenen die de rekening wilden neerleggen bij de mensen die uiteindelijk het minst aan de crisis konden doen, de mensen aan de armoedegrens, zowel in Nederland als echter vooral elders in de wereld. Daarom hield het kabinet met daarin de Partij van de Arbeid ontwikkelingssamenwerking in stand. Daarom hield het kabinet met daarin de Partij van de Arbeid de sociale zekerheid en de WW overeind. Wij hebben in goede tijden onze sociale zekerheid opgebouwd; die draai je dus niet de nek om in een tijd waarin de mensen die het hardst nodig hebben. Die zekerheid bouw je op, zodat je die kunt gebruiken en de stormen kunt doorstaan. Daarom ook wil ik de premier nogmaals de volgende vraag voorleggen. In 2009 hebben wij die zaken overeind gehouden. Wij hebben ook de koopkracht op peil gehouden. Tevens hebben wij ervoor gekozen om de uitkeringen niet te ontkoppelen en de WW overeind te houden. De premier, alsook de vice-premier, hebben in maart 2009 hun handtekening onder dat beleid gezet. Ik vraag hem dan ook: zou hij dat vandaag weer doen, dus staat hij nog steeds volmondig achter zijn Verantwoordingsbrief ter zake en is hij het met ons eens dat dit verstandig was en blijft?

Ik zei het eerder: wij wilden eerst investeren en daarna terugverdienen. Over het terugverdienen staan in het crisisakkoord verstandige en duurzame afspraken: het eigenwoningforfait voor dure huizen gaat omhoog. Dat is eerlijk. Er is een wetsvoorstel om de AOW-leeftijd aan te passen. Dat is verstandig. Het móet omdat er steeds meer ouderen en steeds minder jongeren zijn. Het kan, omdat wij, gelukkig, steeds langer gezond blijven. Ook dat beleid wil de Partij van de Arbeid de komende tijd voortzetten. Mensen moeten erop kunnen vertrouwen dat wij er samen voor staan, dat wij samen de lasten dragen en eerlijk delen en dat wij onze financiën dus weer op orde brengen. Dat moet echter niet roekeloos gebeuren.

De vraag is en blijft wie de rekening van de crisis betaalt. De Partij van de Arbeid lost het hele tekort op, maar zij doet dat wel op eerlijke en solidaire manieren. Zo is het verleden jaar ook gegaan bij het aanvullend akkoord. Wij leggen de rekening van de crisis niet meer bij mensen met lage en middeninkomens. Wij ontkoppelen de uitkeringen niet; wij zullen de salarissen van leraren, agenten en verpleegkundigen ook niet ontkoppelen.

20 mei 2010 omstreeks 11:15 via Verantwoordingsdebat - Link - Delen